Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/13752 K.2023/3684

Taraflar arasındaki genel mahkemeden aktarılan kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Hazine ve Maliye Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü'nce verilen talimat üzerine temyizden feragate yetkisi bulunan davalı Hazine temsilcisi 27.07.2021 tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden feragat ettiğini açıkça, kayıtsız ve şartsız olarak bildirmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 116 ada 4, 19, 22, 25, 117 ada 16, 30, 140 ada 10 parsel ... sırasıyla 63.594.17, 9.844.31, 85.905.28, 82.187.50, 7.624.62, 23.251.28 ve 2.203,49 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malikhanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiş, davacı ... tarafından davalı Hazine ve köy tüzel kişiliği aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

2. Davacı ... asıl ve birleşen dava dilekçesinde;Köyiçi (köyönü) mevkiinde bir adet, ... altı mevkiinde bir adet, ... Pınar mevkiinde 3 adet, ... mevkiinde 2 adet, ... mevkiinin çardağın üstü kısmında 1 adet taşınmazların malik sıfatıyla aralıksız 70 yıl babasının zilyetliğinde bulunduğunu ileri sürerek ... ... mirasçıları adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... 19.10.2004 tarihli dilekçe ile; Dava dilekçesinin 1,5,6 sıralarındaki taşınmazları kendisinin ... Karakoyun isimli kişiden satın aldığını açılan davayı bu taşınmazlar yönünden kabul etmediğini belirtmiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde ;... ... mirasının taksim edildiğini , çekişmeli taşınmazlarda davacının hakkı bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.03.2015 tarih ve 2007/9 Esas , 2015/38 Karar ... kararı ile davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 140 ada 10, 117 ada 16, 116 ada 22 parsel ... taşınmazların tamamının, 116 ada 19 parsel ... taşınmazın 426661/984431 payının ... ... mirasçıları adına, 116 ada 19 parsel ... taşınmazın kalan paylarının ve 117 ada 30 parselin Hazine adına, 116 ada 4 parselin tamamı 116 ada 25 parselin 340550/8218750 payının ... adına, 116 ada 25 parselin kalan paylarının Hazine adına tapuya tesciline, 140 ada 10 parsel ... taşınmaz üzerindeki evin ...'a ait olduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... vekili ve davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay ( Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 13.02.2018 tarihli ve 2015/11879 Esas, 2018/860 Karar ... kararıyla "Taşınmazların malik haneleri açık olduğuna göre gerçek hak sahibinin mahkemece re'sen belirlenmesi gerektiği göz önüne alınarak, çekişmeli taşınmazlara komşu tüm taşınmazların, tespitlerine esas belgelerle beraber onaylı tutanak örnekleri getirtilmeli, komşu taşınmazlarda mera olması nedeniyle usulünce mera araştırması yapılması,

bu şekilde dosya ikmal edildikten sonra mahallinde içinde komşu köylerde oturan yerel bilirkişilerin de yer aldığı yerel bilirkişi kurulu, tesbit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve 3'lü zirai bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılması,

keşifte tespit günündeki taşınmazların niteliği ile tespit gününe kadar iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi yönünden tespit tarihinden geriye doğru 20 yıllık iktisap evresine dair zilyetlik ve kullanım konusunda tarafların göstereceği tanıklar taşınmazlar başında dinlenilmesi, tespit günü itibariyle taşınmazların niteliği ve zilyetlik olgusu irdelenerek yerel bilirkişi ve tanıklardan her bir taşınmazın öncesinin niteliğinin ne olduğu, meradan açılıp açılmadığı, kime ait olduğu, ne zamandır kim tarafından ne şekilde kullanıldığı, muris ... ...'dan gelip gelmediği,

muristen geliyor ise taksime konu olup olmadığı, özellikle 116 ada 4 ve 25 parsellerin muristen mi geldiği yoksa 3.kişiden satın mı alındığı, 140 ada 10 parsel ... taşınmaz üzerindeki evi kimin yaptığı hususlarının belirlenmesi, taraflar hakkında usulünce belgesiz incelemesi yapılması, belgesiz zilyetlik yolu ile edinilebilecek taşınmaz miktarının aşılmasının gündeme gelmesi halinde taraflara belgesiz zilyetlik hakkını hangi taşınmazlardan kullanmak istedikleri sorularak tercih hakkı tanınması,

zirai bilirkişi kurulundan taşınmazların niteliği ve komşu mera parselleri ile mukayeseli, çekişmeli taşınmazlar ile komşu mera parselleri arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarını irdeleyen denetime elverişli rapor alınması, tüm bu deliller değerlendirilmek suretiyle 3402 ... Yasa’nın 30. maddesi gözetilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması " gereğine değinilmiştir.

D.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ; " dava konusu 116 ada 4 ve 25 parsel ... taşınmazların tüm mahalli bilirkişi beyanlarına göre kök muris ... ...'a ait olduğu ve ... ... öldükten sonra da zilyetliğin mirasçılarına geçtiği , senet içeriklerini doğrulayan olmadığı, dava konusu 140 ada 10 parsel ... taşınmazın en öncesinin kök muris ... ...'a ait olduğu bozma ilamı öncesi ve sonrası yapılan keşiflerdeki beyanlar ile sabit olduğu,taşınmaz üzerinde bulunan ev,ahır ve samanlığın ise ... tarafından babasının sağlığındayken bizzat yaptırıldığının mahalli bilirkişilerce beyan edildiği,

dava konusu 114 ada 56,116 ada 4,116 ada 25,116 ada 22,117 ada 30 parsel ... taşınmazların ... ...'ın tarlası olduğunu ve fakat ... ... öldükten sonra oğlu ... tarafından taşınmazların etrafındaki meraların bazı bölümlerini sürerek kök murise ait tarlaların hudutlarını,sınırlarını genişlettiğini beyan edilmişse de yapılan mera araştırması karşısında taşınmazların mera olmadığı,kök murise ait tarlalar olduğu,

tüm dosya kapsamına göre taşınmazların evveliyatının sahibi olan kök muris ... ...'ın kuru toprakta en fazla 100, sulu toprakta en fazla 40 dönümü kadar hak kazanabileceği, taraflara belgesiz hakkını hangi taşınmaz veya taşınmazlar hakkında kullanmak istediğinin sorulduğu ve buna göre her bir mirasçıya 33,33 dönüm olacak şekilde gerekli hesaplamalar yapılarak (140 ada 10,117 ada 16,116 ada 22'nin tamamı ile 116 ada 4 parselin bir kısım hissesi) ve toplam 100 dönümü geçen her bir taşınmaz ve hissenin Maliye Hazinesi adına tesciline karar verildiği " gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 140 ada 10,

117 ada 16 parsel ... taşınmazların tamamının , 116 ada 22 parsel ... taşınmazın 7873494/8590582 payının ... ... mirasçıları adına, 116 ada 4 ,19 ve 25 parsel, 117 ada 30 parsel , 114 ada 56 parsel ... taşınmazların tamamının , 116 ada 22 parsel ... taşınmazın 716732/8590582 payının Hazine adına tapuya tesciline, 140 ada 10 parsel ... taşınmaz üzerindeki evin ...'a ait olduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... ve davalı Hazine temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Hazine temsilcisi, 27.07.2021 tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden feragat ettiğini açıkça, kayıtsız ve şartsız olarak bildirmiştir.

2.Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; çekişmeli 140 ada 10, 114 ada 56, 116 ada 4 ve 25 parsel ... taşınmazları ...

Karakoyun adlı kişiden satın aldığını, taşınmazların murisinden intikal etmediğini, Gemerek Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/351 Esas, 2003/271 Karar ... dosyasına ... ve ... tarafından verilen dilekçe ile satış senedinin kapsadığı taşınmazların bana düştüğü,diğer taşınmazlardan haklarını aldıklarını beyan ettiklerini, tüm taleplere rağmen anılan tapu iptal ve tescil dosyasının dosya içine getirtilmediğini, ortada kesin hüküm bulunduğunu , anılan dosyanın incelenmiş olması halinde 114 ada 56 parsel ... taşınmazın kendisi adına tescil edilmesi gerektiğinin anlaşılacağını , komşu köylerden bilirkişi dinlenmediğini ,

muvafakatinin olmadığı mahalli bilirkişilerin dinlendiğini,taşınmazların sınırlarının en az 50 yıldır değişmediğini ve kendisi tarafından malik sıfatıyla kullanıldığını, taşınmazların başında tek tek keşif yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, genel mahkemeden aktarılan kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası

3. Değerlendirme

1.Davalı Hazine temsilcisinin temyiz incelemesine gelince ; Davalı Hazine temsilcisinin Hazine ve Maliye Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü'nce verilen talimat üzerine temyizden feragat ettiği anlaşılmakla;vaki feragat nedeniyle temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davalı ... 'ın 140 ada 10 ve 114 ada 56 parsel ... taşınmazlara yönelik temyiz incelemesine gelince; Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esas çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (9.5.1960 gün ve 1/9 ... YİBK).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak oluşabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu doğabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturmaktadır (4.2.1959 gün ve 13/5 ... YİBK).

Somut olayda; İlk Derece Mahkemesinin 31.03.2015 tarih ve 2007/9 Esas , 2015/38 Karar ... kararının davalı Hazine ve davacı ... tarafından temyizi üzerine karar (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuş , eldeki dosyada temyize konu 140 ada 10 ve 114 ada 56 parsel ... taşınmazlara yönelik bozma üzerine verilen hüküm, ilk hüküm ile aynı olup, anılan hükmü temyiz etmeyen davalı ... yönünden kesinleşmiştir. Bu durumda davalı ...'ın, bozma üzerine 140 ada 10 ve 114 ada 56 parsel ... taşınmazlara yönelik verilen kararı temyiz hakkı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

3. Davalı ... 'ın 116 ada 4 ve 25 parsel ... taşınmazlara yönelik temyiz incelemesine gelince ;Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ...'ın temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Yukarıda (V.C.3.1) Bendinde izah edilen nedenlerle davalı Hazine temsilcisinin, (V.C.3.2) Bendinde izah edilen nedenlerle davalı ...'ın 140 ada 10 ve 114 ada 56 parsel ... taşınmazlar yönünden temyiz dilekçesinin REDDİNE ,

2. Yukarıda (V.C.3.3) Bendinde izah edilen nedenlerle davalı ...'ın 116 ada 4 ve 25 parsel ... taşınmazlar yönünden temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

59,30 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 120,60 TL'nin ...'dan alınmasına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,