Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/15043 K.2024/4499

Taraflar arasındaki zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı Hazine vekili ve dahili davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu, 3402 Sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 Sayılı Kanun) 5304 Sayılı Kadastro Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (5304 Sayılı Kanun) ile değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılarak 26.05.2006 - 26.06.2006 tarihleri arasında ilân edilerek kesinleşmiştir.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'un zilyet ve tasarrufunda bulunan ... köyünün muhtelif mevkilerindeki taşınmazların müvekkilinin işi nedeni ile İstanbul'da bulunduğundan taşınmazları bir müddet ekip biçmemesi sonucu harıs halini almış olması nedeni ile ... köyünde faaliyet gösteren kadastro çalışmaları sonucunda 9 parça taşınmazın 118 ada 2 ve 15, 111 ada 1, 104 ada 25, 106 ada 42, 112 ada 1, 101 ada 1, 115 ada 58, 114 ada 1 parsel sayısı ile Hazine adına tespit edilip tapu verildiğini, bu taşınmazların Hazine ile ilgisi ve alakasının olmadığını açıklayarak, taşınmazların tapularının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine ve dahili davalı ... İdaresi tarafından davanın reddi savunulmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Sulh Hukuk Mahkemesince, davanın 13.01.2011 tarihinde ikame edildiği, davaya konu edilen taşınmazların değerinin 98.175,28 TL olarak belirlendiği, 2011 yılı için görev sınırının 7.780,00 TL olması hususu da gözetilerek ve yine görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi iktiza edeceğinden görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 08.12.2015 tarihli ve 2015/235 Esas, 2015/552 Karar Sayılı Kararı ile; Davacının dava konusu 118 ada 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden talep ve davasının atiye terk edilmiş olması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının dava konusu 101 ada 1, 112 ada 1 ve 114 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar yönünden talep ve davasının reddine, davacının dava konusu 111 ada 1, 118 ada 15, 104 ada 25, 106 ada 42 ve 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazlar yönünden talep ve davasının kabulü ile;

a) Dava konusu Sivas ili, Hafik ilçesi, ... köyü, ... mevkiinde kain 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişisi... tarafından düzenlenen dosyada mevcut 26.06.2014 havale tarihli rapor ve ekindeki krokide (F) harfi ile gösterilen 6.144,74 m²'lik kısmının davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile tarla vasfıyla davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

b) Dava konusu Sivas ili, Hafik ilçesi, ... köyü, ... mevkiinde kain 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişisi... tarafından düzenlenen dosyada mevcut 26.06.2014 havale tarihli rapor ve ekindeki krokide (G) harfi ile gösterilen 3.909,69 m²'lik kısmının davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

c) Dava konusu Sivas ili, Hafik ilçesi, ... köyü, ... mevkiinde kain 104 ada 25 parsel sayılı taşınmazın, davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

d) Dava konusu Sivas ili, Hafik ilçesi, ... köyü, ... mevkiinde kain 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişisi... tarafından düzenlenen dosyada mevcut 26.06.2014 havale tarihli rapor ve ekindeki krokide (I) harfi ile gösterilen 34.078,22 m²'lik kısmının davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline,

e) Dava konusu Sivas ili, Hafik ilçesi, ... köyü, ... mevkiinde kain 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişisi... tarafından düzenlenen dosyada mevcut 26.06.2014 havale tarihli rapor ve ekindeki krokide (D) harfi ile gösterilen 24.068,47 m²'lik kısmının davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı Hazine vekili tarafından dava konusu 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (F) harfi ile gösterilen bölümü, 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazın (G) harfi ile gösterilen bölümü, 104 ada 25, 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazların (I) harfi ile gösterilen bölümü ile 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın (D) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik olarak, dahili davalı ... İdaresi vekili tarafından ise 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (F) harfli bölümüne yönelik olarak temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 11.03.2019 tarihli ve 2019/64 Esas, 2019/1652 Karar sayılı kararıyla; "Dava, zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu, 3402 sayılı Kanu'nun 5304 sayılı Kanunla değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılarak 26.05.2006 - 26.06.2006 tarihleri arasında ilân edilerek kesinleşmiştir.

1) Davalı Hazine ve dahili davalı ... Yönetimi vekillerinin, fen bilirkişi raporunda dava konusu 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (F) harfi ile gösterilen bölümü ile 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazın (G) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik temyiz itirazları yönünden Mahkemece verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki;

Dava ve temyize konu 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (F) harfi ile gösterilen 6.144,74 m² miktarlık bölümü hükme dayanak alınan ziraat bilirkişisinin raporunda; eğimi yüksek, üç yönü dere olduğu, son 15 ilâ 20 yıldır toprak işlemesi yapılmadığı gibi tarım alanı olarak kullanmaya uygun olmadığının belirtildiği, 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazın (G) harfi ile gösterilen 3.909,69 m² miktarlık bölümü hükme dayanak alınan ziraat bilirkişisinin raporunda;

son 15 ilâ 20 yıldır toprak ışlemesi yapılmadığı belirtildiği halde, mahkemece dava konusu olan 111 ada 1 ve 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazlar yönünden, yapılan keşifte alınan beyanlardan bu parsellere ilişkin yerinde ve yeterli görülmekle hükme esas alınan bilirkişi raporlarında ve tüm dosya içeriğinden davacı lehine kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının oluştuğu ve davacı davasının ispat olduğu kabul edilmiş olup zilyetlikle mülk edinme koşullarının davacı yararına oluştuğu gerekçesi ile (F) ve (G) harfi ile gösterilen bölümleri davacı adına tesciline karar verilmiş ise de ziraat bilirkişi raporuna göre en az

15-20 yıldır tarımsal üretimin terk edildiği açıklanmış olup açık bir anlatımla taşınmazların terk edildiği toplanıp değerlendirilen delillerle belirlendiği ve bu kadar uzun bir süre içerisinde taşınmazdan tasarruf edilmemesi iradi terk anlamına geldiğinden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahkemece değinilen yönler gözetilerek davacının dava konusu yaptığı (F) ve (G) harfi ile gösterilen bölümler yönünden iradi terk olgusunun gerçekleştiği gözönüne alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu taşınmazların özel mülke dönüşmesini sağlayacak biçimde davanın kabulü yolunda hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

2) Davalı Hazine vekilinin, fen bilirkişi raporunda dava konusu, 104 ada 25, 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazın (I) harfi ile gösterilen bölümü ile 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın (D) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik temyiz itirazları yönünden:

Mahkemece, dava konusu olan 104 ada 25, 106 ada 42 ve 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazlar yönünden yapılan keşifte alınan beyanlardan bu parsellere ilişkin yerinde ve yeterli görülmekle hükme esas alınan bilirkişi raporlarında ve tüm dosya içeriğinden davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının oluştuğu ve davacı davasının ispat olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davacının bu parseller yönünden sübut bulan davasının kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir.

Şöyle ki; dava konusu edilen taşınmazların sınırında Devlet ormanı bulunduğu halde, mahkemece yapılan keşifte yer alan orman bilirkişisince hükme esas alınan raporunda sadece 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (F) harfi ile gösterilen bölümün incelendiği temyize konu diğer bölümlerin incelenmediği anlaşılmıştır. Temyize konu 104 ada 25, 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazın (I) harfi ile gösterilen bölümü ile 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın (D) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik usûlüne uygun şekilde orman araştırması yapılmamıştır. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi usûl ve kanuna aykırıdır.

O halde; mahkemece, en eski tarihli ve 1985-1990'li yıllara ait memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ile komşu parsellerin tutanak ve dayanakları ilgili yerlerden getirtilip, halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir mühendis, bir fen elemanı ve bir ziraat bilirkişi marifetiyle yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanun'un 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 tarihli ve 31/13 E.K..

14.03.1989 tarihli ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 tarihli ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 3.3.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; yukarıda değinilen belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanarak,

taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ve hava fotoğraflarının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafları ölçeğine çevrildikten sonra,

her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle ve hava fotoğraflarında taşınmazların niteliği ile üzerinde var ise bitki örtüsünün cinsi, sayısı, yaşı, kapalılığı ile tasarruf sınırlarının bulunup bulunmadığı ve kullanılan yerlerden olup olmadığını açıklayıcı çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterecekleri uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınarak,

toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır." şeklindeki gerekçe ile (1) no.lu bentte yazılı nedenlerle davalı Hazine ve dahili davalı ...

İdaresi vekillerinin, fen bilirkişi raporunda dava konusu 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (F) harfi ile gösterilen bölümü ile 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazın (G) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu yönden bozulmasına, (2) no.lu bentte yazılı nedenlerle davalı Hazine vekilinin, fen bilirkişi raporunda dava konusu, 104 ada 25, 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazın (I) harfi ile gösterilen bölümü ile 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın (D) harfi ile gösterilen bölümüne yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu yönden bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Davacının dava konusu 118 ada 2 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak talep ve davasının atiye terk edilmiş olması nedeniyle bu parsel yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, diğer dava konusu taşınmazlara ilişkin olarak tüm delillerin birlikte değerlendirilmesinde;

dava konusu taşınmazlardan 101 ada 1, 112 ada 1, 111 ada 1, 114 ada 1 parsel sayılı taşınmazların orman vasfıyla 118 ada 15, 104 ada 25 ve 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazların ham toprak vasfıyla ve dava konusu 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın ise tarla vasfıyla 2006 yılında yapılan tapulamasında davalı hazine adına tespit ve kesinleşmekle tescil gördüğü,

davaya konu taşınmazlardan 101 ada 1 parsel, 112 ada 1 parsel ve 114 ada 1 parsel sayılı taşınmazların hükme esas alınan ziraat ve orman mühendisi bilirkişi raporuna göre orman sayılan yerlerden olması nedeniyle davacının bu parseller yönünden sübut koşulları oluşmayan talep ve davasının reddine karar vermek gerektiği, bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama sonucunda bozma ilamında da denildiği gibi.

111 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (F) harfi ile gösterilen 6.144,74 m² miktarlık bölümü bozma ilamı öncesindeki ziraat bilirkişisinin raporunda; eğimi yüksek, üç yönü dere olduğu, son 15 ilâ 20 yıldır toprak işlemesi yapılmadığı gibi tarım alanı olarak kullanmaya uygun olmadığının belirtildiği, 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazın (G) harfi ile gösterilen 3.909,69 m² miktarlık bölümü ziraat bilirkişisinin raporunda; son 15 ilâ 20 yıldır toprak işlemesi yapılmadığının belirtildiği, ziraat bilirkişi raporuna göre en az 15-20 yıldır tarımsal üretimin terk edildiğinin açıklandığı,

açık bir anlatımla taşınmazların terk edildiği toplanıp değerlendirilen delillerle belirlendiği ve bu kadar uzun bir süre içerisinde taşınmazdan tasarruf edilmemesinin iradi terk anlamına geldiğinden davacının dava konusu yaptığı (F) ve (G) harfi ile gösterilen bölümler yönünden iradi terk olgusunun gerçekleştiği gözönüne alınarak 101 ada 1 parsel ve 118 ada 15 parsele yönelik talebin reddine karar verildiği, bozma ilamı sonrası bozma ilamındaki hususların değerlendirilmesi amacıyla yapılan bozma ilamında yazılı eksiklikler giderilerek yapılan keşif sonrasında sunulan orman bilirkişi raporunda.

104 ada 25 parsel, 106 ada 42 parsel ve 115 ada 58 parsel sayılın taşınmazların davacının iddia ettiği kısımların orman sayılmayan yerlerden olduğunun anlatıldığı ve davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının oluştuğu ve davacının davasının ispat olduğu gerekçesiyle, davacının dava konusu 118 ada 2 parsel sayılı taşınmaz yönünden talep ve davasının atiye terk edilmiş olması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının dava konusu 101 ada 1 parsel, 112 ada 1 parsel, 114 ada 1 parsel ve 111 ada 1 parsel, 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazlar yönünden talep ve davasının reddine,

davacının dava konusu 104 ada 25 parsel, 106 ada 42 parsel ve 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazlar yönünden talep ve davasının kabulü ile, dava konusu Sivas ili Hafik İlçesi ... Köyü ... mevkinde kain 104 ada 25 parsel sayılı taşınmazın, davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile, davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu Sivas ili Hafik İlçesi ...

Köyü ... mevkinde kain 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen dosyada mevcut 21.10.2020 havale tarihli rapor ve ekindeki krokide (I) harfi ile gösterilen 34.078,22 m2'lik kısmının davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile, davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu Sivas ili Hafik ilçesi ...

Köyü ... mevkinde kain 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen dosyada mevcut 21.10.2020 havale tarihli rapor ve ekindeki krokide (D) harfi ile gösterilen 24.068,47 m2'lik kısmının davalı Hazine adına olan tapusunun iptali ile, davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili, davalı Hazine vekili ve dahili davalı ... İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle. Sivas ili Hafik ilçesi ... Köyü 101 ada 1 parsel, 112 ada 1 parsel, 114 ada 1 parsel, 111 ada 1 parsel, 118 ada 15 parsel nolu taşınmazların 15 yıldan buyana tarımsal faaliyette kullanılmadığının rapor edilmesi üzerine zilyetliğin terki olarak değerlendirildiği,

bölgede kadastro tespitinin 2006 yılında yapıldığını, birinci keşfin 2014 yılında, ikinci keşfin ise 2020 yılında yapıldığını, zilyetliğin terk edilmiş sayılması için kadastro tespitinin yapıldığı 2006 yılından geriye doğru 20 yıllık bir sürenin geçmiş olması ile mümkün olduğunu, keşif tarihinden geriye doğru zilyetliğin terki hesabı süresinin doğru olmadığını, tarımsal faaliyet yapılmadığına ilişkin sürenin keşif tarihi esas alındığında zilyetliği terk süresinin doğmadığını,

kadastro tespit tarihinden geriye doğru hesaplama yapıldığında ise tarımsal faaliyetin yapılmadığı süre ve zilyetliğin terki olarak değerlendirilen sürenin 20 yılı doldurmadığının dosya kapsamı ile sabit olduğunu açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; Ziraat bilirkişisinin 19.10.2020 tarihli raporunda, fen bilirkişi raporunda (H) harfi ile 104 ada 25 parsel, (I) harfi ile gösterilen 106 ada 42 parsel ve (D) harfi ile gösterilen 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazlar açısından "20 yıl kadar ekip-biçmek sureti ile işlemeli tarım yapılmamıştır." kanaatine yer verilmiş olması karşısında, daha önce bozma kararına konu 111 ada 1 parsel ve 118 ada 15 parsel sayılı taşımazlar ile aynı özellikleri haiz söz konusu taşınmazlar bakımından da iradi terk nedenine dayalı olarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

3. Dahili davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Davaya konu taşınmazlardan Sivas İli, Hafik İlçesi, ... köyünde bulunan 101 ada 1 parsel, 112 ada 1 parsel, 114 ada 1 parsel ve 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazların tapuda İdareleri adına kayıtlı olduğunu, gerekçeli karardan da görüldüğü üzere bu taşınmazlara yönelik davanın reddedildiğini, hakkında kabul kararı verilen taşınmazların ise idareleri adına değil Hazine adına kayıtlı olduğunu, davaya konu taşınmazlardan müvekkil kurum adına kayıtlı taşınmazlara yönelik davanın reddedildiğini,

müvekkil kurum aleyhindeki davanın reddedilmiş olmasına karşın gerekçeli kararda 5. ve 8. numaralı bentlerde müvekkili kurumun davacı tarafça yapılan yargılama masrafları ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinden Hazine ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu, bu durumun usul ve kanuna aykırı olduğunu açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası. 6831 sayılı Orman Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 713. maddesi ile 3402 sayılı Kanun'un 14 ve 17. maddeleri. 3. Değerlendirme

1. Sivas İli, Hafik İlçesi, ... Köyü, 101 ada 1 parsel, 112 ada 1 parsel, 114 ada 1 parsel, 111 ada 1 parsel ve 118 ada 15 parsel yönünden temyiz itirazları incelendiğinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak,

mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre,

İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Sivas İli, Hafik İlçesi, ... Köyü, 104 ada 25 parsel, 106 ada 42 parsel ve 115 ada 58 parsel parsel yönünden davalı Hazine'nin temyiz itirazları incelendiğinde.

Bozma ilamı öncesi 20.06.2014 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 11.07.2014 havale tarihli ziraat mühendisi bilirkişi raporunda 104 ada 25 parselde, 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunun I harfiyle gösterdiği alanda ve 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunun D harfiyle gösterdiği alanlarda son 25-30 yıldır toprak işleme yapıldığı ve tarımsal üretimde kullanıldığı yönünde görüş bildirildiği, bozma sonrası 30.09.2020 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen ziraat mühendisi bilirkişi raporunda ise.

104 ada 25 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkinin raporunda H harfiyle gösterdiği alanda, 106 ada 42 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunun I harfiyle gösterdiği alanda ve 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunun D harfiyle gösterdiği alanda 2011 tarihi itibariyle son 15-20 yıldır toprak işleme yapılmadığı yönünde görüş bildirildiği, bozma ilamı öncesi yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile bozma ilamı sonrası yapılan keşif sonucu düzenlenen ziraat mühendisi bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu ve bu çelişkinin mahkemece giderilmediği,

mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın yeterli olmadığı, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazlara ait eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmaz bölümünün bulunduğu köyü/.../mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafları bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait (bulunmadığı taktirde bulunan tüm hava fotoğrafları getirtilerek) stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça

yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirilerek dosya arasına konulmalı, taşınmazların çevresinde bulunan taşınmazlara ait kadastro tespit tutanakları, varsa dayanakları (tapu kaydı, vergi kaydı gibi) ile kadastro tespiti kesinleşmişse tapu kayıtları dosya arasına alınmalı, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları, farklı bilirkişilerden oluşturulacak 1 jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı;

keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen bir zilyetliğin olup olmadığı, varsa bu zilyetliğin ilk kez hangi tarihte ve nasıl başladığı, kimden kime ve ne surette intikal ettiği, kimler tarafından ne kadar süreyle ve ne olarak kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, komşu taşınmazların varsa dayanak kayıtlarının çekişmeli taşınmaz yönünü ne okuduğu belirlenmeli; teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı;

üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini, eğimini, zirai durumunu, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini belirten komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren ayrıntılı rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye üç adet hava fotoğrafı üzerinde streoskopik inceleme yaptırılarak taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren başladığı hususlarında ayrıntılı rapor istenilmeli, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

3. Dahili davalı ... İdaresi'nin yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden temyiz itirazları incelendiğinde; davalı Hazine'nin temyiz itirazları kabul edilerek hükmün bozulmasına karar verildiğinden ve İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama ile yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından yeniden hüküm tesis edilecek olmakla, Orman İdaresinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (V.C.3.1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle, davacının temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının 101 ada 1 parsel, 112 ada 1 parsel, 114 ada 1 parsel, 111 ada 1 parsel ve 118 ada 15 parsel sayılı taşınmazlar bakımından esas yönünden ONANMASINA,

2. Yukarıda (V.C.3.2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle, davalı Hazinenin 104 ada 25 parsel, 106 ada 42 parsel ve 115 ada 58 parsel sayılı taşınmazlara yönelen temyiz itirazlarının kabulü ile; temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca 212 ada 45 ve 46 parseller yönünden BOZULMASINA,

3. Yukarıda (V.C.3.3) no.lu bentte açıklanan nedenlerle, dahili davalı ... İdaresi'nin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine