Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/16151 K.2024/4408

Taraflar arasındaki 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi uyarınca yapılan işleme itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bir kısım parseller yönünden onanmış, bir kısım parseller yönünden ise bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ... İdaresi vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... İdaresi vekili 22.03.2013 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; ... ili Gölbaşı ilçesi Yukarı ...

Köyünde 6831 Kanun'un 3302 sayılı Kanun'la değişik 2/B maddesine göre yapılan çalışmalar neticesinde 147 ada 27, 29B, 85B, 95B, 99B, 102B, 112B, 118B, 122B, 142B, 143B, 24, 25, 31, 48B, 51, 56, 84B, 96B, 105B, 106, 108B, 124, 127, 128, 130, 135B, 145 nolu parsellerin orman sınırları dışına çıkartıldığını, ancak araziler üzerinde yapılan fiili inceleme neticesinde söz konusu parsellerin fiili olarak orman olduğunun tespit edildiğini, 1988 tarihli memleket haritalarında da bu yerlerin orman olduğunun teyit edildiğini,

bu nedenlerle orman kadastro komisyonu tarafından orman dışına çıkartılan parsellerin 6831 sayılı Kanun'un 3302 sayılı Kanunla değişik 2/B maddesine göre orman dışına çıkartılmasının iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevaplarında; davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalı ... ve Su İşleri Bakanlığı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, dava konusu 147 ada 27, 29B, 85B, 95B, 99B, 102B, 112B, 118B, 122B, 24, 25, 84B, 96B, 105B, 130, 135B ve 145 sayılı parseller yönünden açılan davanın sübut bulmadığından reddine, 147 ada 48B parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine.

147 ada 142B, 143B, 31, 51, 56, 106, 108B, 124, 127, 128 parsel numaralı taşınmazlara ilişkin açılan davanın kabulü ile Yukarınasırlı köyü 147 ada 142B, 143B, 31, 51, 56, 106, 108B, 124, 127, 128, parsellere ilişkin yapılan 2/B uygulamasının iptaline karar verilmiş; hükmün, davacı ... İdaresi vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 18.02.2019 tarihli ve 2016/7887 Esas, 2019/1085 Karar sayılı ilamıyla.

"Davalı Hazinenin 147 ada 142B, 143B, 31, 51, 56, 106, 108B,124, 127, 128 parsel numaralı taşınmazlara yönelik temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini yitirmediği ve 2/B madde koşullarını taşımayan yerlerden olduğunun anlaşıldığı ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek, anılan parseller yönünden hüküm onanmış, davacı ...

İdaresinin 147 ada 48B parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede.

147 ada 48 parsel sayılı taşınmazın tesis kadastrosunda davalı adına tespit edildiği, Orman İdaresince kadastro tespitine itiraz edilmesi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 23.03.2009 tarih ve 2009/2777-4867 E-K sayılı onama kararıyla temyiz denetiminden geçerek kesinleşen Gölbaşı (...) Kadastro Mahkemesinin 19.09.2008 tarih 2006/789 – 2008/218 E-K sayılı kararıyla davanın reddine ve tespit gibi tesciline karar verildiği, bu nedenle yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek, 147 ada 48B parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hüküm onanmış, davacı ...

İdaresinin 147 ada 27, 29B, 85B, 95B, 99B, 102B, 112B, 118B, 122B, 24, 25, 84B, 96B, 105B, 130, 135B, 145 sayılı parseller hakkındaki temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede.

Mahkemece, anılan taşınmazlar hakkında eksik inceleme ile karar verildiği, çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini yitirip yitirmedikleri ve dolayısıyla 2/B parseli niteliğinde olup olmadıklarının tespiti için 1981 tarihinin öncesine en yakın tarihli memleket haritaları ve hava fotoğraflarının bilirkişiler marifetiyle incelenmesi ve taşınmazların niteliğinin kesin olarak belirlenmesi gerekirken hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda taşınmazlara uygulanan hava fotoğrafının tarihinin belirtilmediği, 1988 tarihli memleket haritası üzerinde taşınmazların niteliklerinin araştırıldığı,

fen bilirkişi tarafından yapılan incelemede ise 1985 tarihli hava fotoğrafının incelendiğinin anlaşıldığı, bu haliyle çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğinde olup olmadıkları hususunda yapılan araştırmanın yeterli görülmediği,

bu doğrultuda, mahkemece 31.12.1981 tarihine en yakın tarihli memleket haritasının yapımına esas olan hava fotoğrafı üzerinde yapılacak inceleme ile birlikte dava konusu taşınmazların orman bütünlüğünü bozmama, su ve toprak rejimine ve çevresindeki ekosistemlerinin tüm öğeleriyle kendisini yenileyebilme gücüne zarar vermeme, ormancılık çalışmalarının etkinlik, verimlilik ve kârlılık düzeylerini düşürmeme, taşınmazlar üzerinde insan elinin çekilmesi ve olduğu gibi bırakılması halinde yeniden orman haline dönüşüp dönüşemeyeceği hususlarının değerlendirilmesi;

dava konusu taşınmazların doğal olaylar ve eylemler sonucu bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak yitirip yitirmediğinin incelenerek bu olguların tartışılması ve orman niteliği kaybolmuş ise, çekişmeli bölümler üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların sayısı ve yaşlarının kesin olarak saptanması, çekişmeli taşınmazların nitelik yitirip yitirmediğinin bilimsel metodlarla kesin olarak saptanması" gereklerine değinilerek anılan parseller yönünden bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; "... ili Gölbaşı ilçesi Yukarınasırlı Köyü, 147 ada 27, 29, 85, 95, 99, 102, 112, 118, 122, 24, 25, 84 ,96 ,105, 130, 135, 145 sayılı parsellerin 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi şartlarını taşıdığı" gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca yapılan işleme itiraza ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde, bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmeden, eksik araştırma ve inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulmuştur.

Şöyle ki; davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde, diğer dava konusu parsellerin yanında, 29B, 85B, 95B, 99B, 102B, 112B, 118B, 122B, 84B, 96B, 105B, 135B ile gösterilen yerlerin orman sınırları dışına çıkarılması işleminin iptalini de talep ettiği, orman kadastro haritası incelendiğinde, 29B, 85B, 95B, 99B, 102B, 112B, 118B, 122B, 84B, 96B, 105B, 135B ile gösterilen yerlerin 147 ada 29, 85, 95, 99, 102, 112, 118, 122, 84, 96, 105, 135 parsellerin tamamını kapsamadığı,

bir bölümünü kapsadığı görülmüş, bu doğrultuda İlk Derece Mahkemesince, orman kadastro haritası ile arazi kadastro paftasının çakıştırılması suretiyle B ile ifade edilen yerlerin, anılan parsellerin hangi bölümlerini kapsadığı belirlenerek bu bölümler yönünden araştırma yapılması gerekirken, 147 ada 29, 85, 95, 99, 102, 112, 118, 122, 84, 96, 105, 135 parsellerin tamamı dava konusu olduğu düşünülerek araştırma yapılmış;

yine hükme esas alınan bilirkişi raporlarında dava konusu yerlerle ilgili bozma ilamında belirtildiği üzere orman bütünlüğünü bozmama, su ve toprak rejimine ve çevresindeki ekosistemlerinin tüm öğeleriyle kendisini yenileyebilme gücüne zarar vermeme, ormancılık çalışmalarının etkinlik, verimlilik ve kârlılık düzeylerini düşürmeme, taşınmazlar üzerinde insan elinin çekilmesi ve olduğu gibi bırakılması halinde yeniden orman haline dönüşüp dönüşemeyeceği hususları değerlendirilmemiş,

çekişmeli taşınmazların doğal olaylar ve eylemler sonucu bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak yitirip yitirmediği incelenerek bu olgular tartışılmamış, böylelikle taşınmazların nitelik yitirip yitirmediği bilimsel metodlarla kesin olarak saptanmamıştır.

Öte yandan, orman ve jeodezi uzmanı bilirkişilerce yöreye ait 1973 yılı hava fotoğrafı incelenmesi sonucu çekişmeli taşınmazların üzerinde fıstık ağaçları ve bağ bulunduğu belirtilmiş, ancak bu bitki örtüsünün parsellerin tamamını mı kapladığı, yoksa belli bölümlerinde mi bulunduğu,

yine sayılarının ne olduğu yönünden parseller ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutulmamış, genel geçer ifadelerle tüm parseller hakkında toplu değerlendirme yapıldığı gibi, raporda, yörede fıstık ağaçlarının, sakız ve melengiç gibi orman ağaçlarının aşılanarak elde edildiği belirtilmesine rağmen, ağaçların aşı yaşları hakkında da tespit yapılmamış, yine bazı parsellerin eylemli halinde yer yer makilik ve çalılık olduğu ifade edilmiş ancak parsellerin hangi kısımları olduğu açıklanmamış olup,

bu haliyle raporlar çekişmeli taşınmazların 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından tam olarak orman niteliğini yitirip yitirmediği hususunda hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca. İlk Derece Mahkemesince, doğru sonuca ulaşılabilmesi için, önceki bilirkişiler dışında halen ... ile bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi, bir ziraat mühendisi, bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve bir fen elemanından oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak keşif sonucu; öncelikle davacı ...

İdaresi tarafından, orman kadastro haritası doğrultusunda 29B, 85B, 95B, 99B, 102B, 112B, 118B, 122B, 84B, 96B, 105B, 135B ile belirterek dava konusu ettiği yerlerin 147 ada 29, 85, 95, 99, 102, 112, 118, 122, 84, 96, 105, 135 parsellerin hangi bölümlerine tekabül ettiği fen bilirkişi tarafından belirlenip, diğer dava konusu parsellerle birlikte, dosya kapsamında bulunan 1973 tarihli hava fotoğrafı incelenerek;

taşınmazların tek tek orman bütünlüğünü bozmama, su ve toprak rejimine ve çevresindeki ekosistemlerinin tüm öğeleriyle kendisini yenileyebilme gücüne zarar vermeme, ormancılık çalışmalarının etkinlik, verimlilik ve kârlılık düzeylerini düşürmeme, taşınmazlar üzerinde insan elinin çekilmesi ve olduğu gibi bırakılması halinde yeniden orman haline dönüşüp dönüşemeyeceği hususlarının değerlendirildiği;

dava konusu taşınmazların doğal olaylar ve eylemler sonucu bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak yitirip yitirmediği incelenerek bu olguların tartışıldığı ve orman niteliği kaybolmuş ise, çekişmeli bölümler üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların sayısı ve yaşları ile aşı yaşlarının dava konusu tüm parseller açısından ayrı ayrı ve hangi kısımlarında olduğu da belirtilecek şekilde kesin olarak saptandığı, çekişmeli taşınmazların nitelik yitirip yitirmediğinin bilimsel metotlarla kesin olarak belirlendiği denetime elverişli rapor alınmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

İlk Derece Mahkemesince, belirtilen hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak ve dahi bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden karar verilmesi usûl ve kanuna uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.