Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/4524 K.2022/9701

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Kadastro sırasında, ....., ilçesi ...., Köyü çalışma alanında bulunan dava ve temyize konu 101 ada 1,2,5, 102 ada 2, 6, 50, 51, 56, 57, 74 parsel sayılı sırasıyla 9.108,56, 32.728,48, 10.758,07, 26.421,36, 28.969,27, 20.127,87, 15.955,57, 19.841,93, 8.962,97, 19.577,27 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal, taksim, hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle sırasıyla ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve müşterekleri, ... ve ..., ..., ... adlarına tespit edilmiştir.

Davacılar ... ve ... Köy Tüzel Kişilikleri vekili, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adlarına tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında Hazine, çekişmeli taşınmazların mera niteliğiyle sınırlandırılması, olmadığı takdirde Hazine adına tescili istemiyle davaya katılmıştır.

Mahkemece 7. Hukuk Dairesinin usule ilişin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davacıların çekişmeli 101 ada 5, 102 ada 74 parsel sayılı taşınmazlara karşı açmış olduğu davanın reddine, 101 ada 1, 2, 102 ada 2, 6, 50, 51, 56, 57 parsel sayılı taşınmazlara karşı açmış olduğu davanın kısmen kabulüne, müdahil Hazine’nin 101 ada 1 parsel içerisinde A harfi, 101 ada 2 parsel içerisinde C harfi, 101 ada 5 parselin tamamı, 102 ada 57 parsel içerisinde K harfi, 102 ada 56 parsel içerisinde M harfi, 102 ada 52 parsel içerisinde O harfi, 102 ada 51 parsel içerisinde R harfi, 102 ada 50 parsel içerisinde S harfi,

102 ada 6 parsel içerisinde Y harfi, 102 ada 2 parsel içerisinde Ç harfi, 102 ada 74 parselin tamamı hakkında açmış olduğu davanın kabulüne, 101 ada 1,2,5, 102 ada 2, 6, 74, 57, 56, 52,51,50 parsel sayılı taşınmazlar hakkında yapılan tespitlerin iptali ile dosyamız arasında yer alan 14.03.2017 tarih ve 21.04.2017 havale tarihli fen bilirkişi kurulu ... ... ve ... tarafından hazırlanan fen bilirkişi raporu ve eki kroki kapsamında.

101 ada 1 parsel içerisinde B harfi ile gösterilen 1184,07 metrekare, 101 ada 2 parsel içerisinde D harfi ile gösterilen 10913,60 metrekare, 102 ada 2 parsel içerisinde J harfi ile gösterilen 16358,04 metrekare, 102 ada 6 parsel içerisinde Y harfi ile gösterilen 260,96 metrekare, 102 ada 50 parsel içerisinde S harfi ile gösterilen 8428,58 metrekare, 102 ada 51 parsel içerisinde P harfi ile gösterilen 14257,56 metrekare, 102 ada 52 parsel içerisinde O harfi ile gösterilen 7299,84 metrekare, 102 ada 56 parsel içerisinde M harfi ile gösterilen 2391,02 metrekare,

102 ada 57 parsel içerisinde K harfi ile gösterilen 5406,53 metrekare yüzölçümüyle mera vasfıyla mera özel siciline kaydına, 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazdan B harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve A harfi ile gösterilen 7924,09 metrekare kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla Hazine, 101 ada 2 parsel sayılı taşınmazdan D harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve C harfi ile gösterilen 21814,89 metrekare kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla Hazine,

102 ada 2 parsel sayılı taşınmazdan J harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve Ç harfi ile gösterilen 10063,32 m2 kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla Hazine, 102 ada 51 parsel sayılı taşınmazdan P harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve R harfi ile gösterilen 1738,00 m2 kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla Hazine, 102 ada 6 parsel sayılı taşınmazdan Y harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve Z harfi ile gösterilen 28708,31 m2 kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla ...,

102 ada 50 parsel sayılı taşınmazdan S harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve Ş harfi ile gösterilen 11699,29 metrekare kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla ..., 102 ada 52 parsel sayılı taşınmazdan O harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve Ö harfi ile gösterilen 10836,23 metrekare kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla ... adına, 102 ada 56 parsel sayılı taşınmazdan M harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve N harfi ile gösterilen 17450,91 m2 kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla ... ve ... adlarına,

102 ada 57 parsel sayılı taşınmazdan K harfi ile gösterilen kısmın ifrazının ardından bakiye kalan ve L harfi ile gösterilen 3556,45 m2 kısmın aynı ada /parsel numarası ile tarla vasfıyla ... adına, 101 ada 5 parsel,102 ada 74 parsel sayılı taşınmazların aynı vasıf ve yüzölçümü ile Maliye Hazinesi adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile mülk edinme şartlarının kabul edilen bölümler yönünden davalılar lehine oluşmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; yörede toprak tevzi çalışmaları yapıldığı dosya kapsamında anlaşıldığı halde buna ilişkin bilgi ve belgeler varsa haritası getirtilmemiş, bir arazinin niteliğinin, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar ihyanın tamamlandığı tarihin, üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresinin ve sürdürülüş biçiminin belirlenmesinde en önemli delil hava fotoğraflarının incelenmesi olduğundan, bu kapsamda, tespit tarihinden 15-2025 yıl öncesine ilişkin farklı evrelerde çekilmiş en az üç adet hava fotoğrafı üzerinde inceleme yaptırılması gerekirken,

bu döneme ilişkin olarak sadece 1989 yılına ait hava fotoğrafı üzerinde inceleme yaptırılmış ve böylelikle hava fotoğraflarından yöntemince yararlanılmamış; taşınmazların evveliyatı, kullanım süresi, niteliği ve üzerindeki imar ihya işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarına ilişkin somut verilere dayalı açıklama içermeyen ziraatçi bilirkişi tarafından hazırlanan zirai raporla yetinilmiş;

belirtmelik tutanak ve dayanakları eksiksiz olarak getirtilmemiş ve fen bilirkişisinden toprak tevzi paftası ile kadastro paftasını çakıştırmalı şekilde gösterir rapor alınmamış, komşu parsellere ait tespit tutanakları ve varsa dayanak kayıtları getirtilerek çekişmeli taşınmazları ne olarak okudukları belirlenmemiş ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmemiş, yerel bilirkişi ve tanıkların soyut içerikli beyanları ve yetersiz bilirkişi raporları esas alınarak hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle, çekişmeli taşınmazların bulunduğu bölgede yapılan toprak tevzii çalışmalarına ilişkin tüm evraklar ve bölgeye ilişkin toprak tevzi haritası istenerek dosya arasına konulmalı, taşınmazın bulunduğu yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafı ile tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı evrelerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarından en az üç tanesi getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yöreyi iyi bilen, kullanım durumunu bilebilecek yaşta üç kişilik yerel bilirkişi kurulu,

sağ olmaları halinde belirtmelik bilirkişilerin tümü ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, üç kişilik jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve önceki keşifte bulunanlar dışında üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, bilinebilen en eski tarihten itibaren çekişmeli taşınmazların evveliyatlarının ne olduğu,

kime ait bulundukları, kimden kime nasıl intikal ettikleri, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren, hangi hukuki nedene dayalı olarak ve ne şekilde kullanıldıkları, taşınmazların imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı,

böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar- ihyalarının hangi tarihte tamamlandığı ve üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı ve yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tutanak ve dayanağı kayıtlarla denetlenmeli; tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmeli;

ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki nitelikleri, taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun bir zilyetlik bulunup bulunmadığı, bulunmakta ise hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, çekişmeli taşınmazlar ile komşu taşınmazlar arasında toprak yapısı ve bitki örtüsü bakımından fark bulunup bulunmadığı, taşınmazların mera niteliğinde olup olmadığı, sınırında mera bulunup bulunmadığı,

meradan açma olup olmadıkları, imar-ihya gerektiren yerlerden olmaları halinde imar-ihyalarının hangi tarihte tamamlandığı hususlarında, çekişmeli taşınmazları komşularıyla gösterecek şekilde değişik yönlerden gösterir renkli fotoğraflarını da içeren, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisine, toprak tevzi haritası ve kadastro paftasının ölçekleri eşitlenip çakıştırılmak suretiyle çekişmeli taşınmazların her iki haritadaki konumlarını gösterir şekilde rapor ve kroki düzenlettirilmeli;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kuruluna stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazların kadastro paftasındaki konumunun bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılması suretiyle, hava ve uydu fotoğraflarının ait oldukları yıllara göre taşınmazların niteliğini, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığını, imar-ihyaya konu olup olmadıklarını, olmuşlarsa imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını,

taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü belirten rapor düzenlemesi istenilmeli; çekişmeli taşınmaz ve çevresinin yakın plan panoramik fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde taşınmazların sınırları kabaca işaretlenmeli;

çekişmeli taşınmazların, şayet varsa toprak tevzi tapusunun kapsamında kaldığının belirlenmesi halinde, tapu kaydının oluştuğu tarihine kadar 3402 sayılı Kanun'un 14. ve 46/1. maddelerinde sözü edilen zilyetlikle kazanım koşullarının davalılar lehine gerçekleşip gerçekleşmediği saptanmalı ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve yasaya aykırı hükmün bozulması gerekmiştir.