Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/5156 K.2023/5055

Taraflar arasındaki mera komisyon kararına itiraz, mera sicil kaydının iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili ... ilçesi Özlüce Mahallesinde ... İl Mera Komisyonunca 4342 ... Mera Kanunu (4342 ... Kanun) hükümleri uyarınca mera olarak belirlenen M1, M2 ve M3 rumuzlu, sırasıyla 130.336,28 m2, 160.258,11 m2 ve 13.049,16 metrekare yüzölçümündeki taşınmazların 3116 ... Orman Kanunu (3116 ... Kanun) uyarınca yapılan ve kesinleşen orman tahdidi içinde kaldığını, eski tarihli belgelere göre de orman sayılan yerlerden olduğunu, üzerinde orman ağaçları bulunduğunu ileri sürerek, anılan yerlere ilişkin mera tahdit, tespit ve tahsis işlemlerinin iptal edilerek orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesi istemiyle Kadastro Mahkemesinde dava açmıştır.

2. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede 3116 ... Kanun hükümleri uyarınca yapılıp, 12.12.1944 tarihli Resmi Gazete'de ilan edilerek kesinleşen orman tahdidi, 1953 yılında yapılan arazi kadastrosu, 2017 yılında 4342 ... Kanun hükümleri uyarınca ... Mera İl Komisyonunca yapılıp 13.02.2017-14.03.2017 tarihleri arasında ilan edilen mera tespit, tahdit ve tahsis çalışmaları ile 2018 yılında 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22/2-a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosu çalışmaları bulunmaktadır.

3. Dava konusu edilen taşınmazlar, genel arazi kadastrosu sırasında mera belirtmesi ile tescil dışı bırakıldıktan sonra, ... İl Mera Komisyonunca 2017 yılında yapılan mera tespit ve tahdit çalışmaları sırasında M1, M2 ve M3 rumuzlarıyla sırasıyla 130.336,28 m2, 160.258,11 m2 ve 13.049,16 m2 yüzölçümlü olarak 4342 ...

Kanun’un 5 inci maddesi uyarınca mera olarak tespit edilmiş ve 13.02.2017 - 14.03.2017 tarihleri arasında ilan edilmiş olup, eldeki davanın devamı sırasında çekişmeli yerler 4342 ... Kanun’un 13/son maddesi uyarınca idari yoldan 2216 ve 2217 parsel numaralarıyla mera özel siciline tescil edilmiş ve daha sonra 2018 yılında 3402 ... Kanun’un 22/2-a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosu sırasında 2216 parsel ...

139.240,76 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 140.257,97 m2 145 ada 92 parsel numarasını, 2217 parsel ... 181.268,94 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise 181.330,90 m2 yüzölçümüyle 145 ada 36 parsel numarasını almıştır.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. ... Kadastro Mahkemesinin 26.09.2017 tarih ve 2017/9 Esas, 2017/12 Karar ... kararıyla; "Çekişmeli taşınmazlar hakkında kadastro tespit tutanağı düzenlenmediği, davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi’ne ait olduğu" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş ve davacı ... İdaresi vekilinin süresinde görevli mahkemeye gönderme dilekçesi vermesi üzerine dava dosyası Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

2. Görevsizlik kararı uyarınca dava dosyasının gönderildiği İlk Derece (... Asliye Hukuk) Mahkemesinin 22.05.2019 tarih ve 2017/565 Esas, 2019/337 Karar ... kararıyla; "Bilirkişi raporları, orman tahdit haritaları, hava fotoğrafları, mahalli bilirkişi beyanı ve tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde, dava konusu ... ili ... ilçesi Özlüce Mahallesi yeni 145 ada 92, yeni 145 ada 36 nolu ... taşınmazların tamamının orman sayılan yerlerden olduğu" gerekçesiyle davanın kabulüne, 145 ada 92 parsel (eski 2216 parsel) ve 145 ada 36 parsel (eski 2217 parsel) nolu taşınmazların mera olan kaydının iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı, davalı Hazine ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; Hazinenin davada taraf sıfatının bulunmadığını, davanın ... İl Mera Komisyonuna yöneltilmesi gerektiğini, bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerinin dikkate alınmadığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; çekişmeli yerlerin mera olduğunu, zilyetlikle kazanılamayacağını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.06.2020 tarih ve 2019/1807 Esas, 2020/565 Karar ... kararıyla. "Orman tahdidi yapılmış ve kesinleşmiş ise kural olarak, bir yerin orman olup olmadığının, kesinleşmiş tahdit haritasının uygulanmasıyla çözümleneceği, ancak, bu sınırlandırmada 4785 ... Kanun hükümlerinin nazara alınmış olması halinde sağlıklı çözüme ulaşılacağı, zira 3116 ... Kanun’da sadece Devlet Ormanlarının kadastrosunun yapılmasının öngörüldüğü, bu nedenle.

13.07.1945 tarihinden önce yapılan sınırlandırmalar sonucu kesinleşen orman kadastrosu harita ve tutanaklarının uygulanması ile orman sınırı dışında kalan taşınmazların orman niteliğinin ve hukukî durumunun saptanamayacağı, çekişmeli taşınmazların orman olup olmadığının 4785, 5658 ... Kanunlar ile 6831 ... Kanun’un 4999 ...

Kanun’la değişik 7. maddesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerekeceği, somut olayda, hükme dayanak yapılan fen, orman ve ziraat bilirkişi kurul raporuyla, çekişmeli 145 ada 92 (eski 2216) parselin %30 - 40, 145 ada 36 (eski 2217) parselin ise %40 - 80 eğimli olduklarının, her iki parselin de üzerinin doğal yoldan gelmiş ..., alıç, ahlat, yabani erik, yabani badem ağaçlarının bulunduğunun ve çalılarla kaplı olduğunın, çoğu yerlerinde kayalık bulunduğunun, çekişmeli taşınmazların toprak muhafaza karakteri taşıdıklarının, 1955 tarihli memleket haritası, 1955 tarihli hava fotoğraflarında orman sayılan alanda gözüktüklerinin,

öncesi itibariyle ve eylemli biçimde orman sayılan yerlerden olduklarının belirlendiği, hükme dayanak yapılan bilirkişi kurulu raporunda yörede 3116 ...

Kanun hükümleri uyarınca 1943 yılında yapılıp 1944 yılında ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosunun pusulalı katı mesafe yöntemi ile yapıldığı, orman tahdit sınırlarının sayısal verisinin bulunmadığı, bu sebeple de çekişmeli yerlerin orman sınırları içinde bulunup bulunmadığının sağlıklı şekilde tespit edilemediği belirtilerek rapor ekinde hat uygulaması yapılmamış ve çekişmeli taşınmazların kesinleşen orman tahdidindeki konumları gösterilmemiş ise de, yörede 4785 ...

Kanun hükümleri gözetilerek yapılmış orman kadastrosu bulunmadığından, çekişmeli yerlerin öncesi ve halihazırdaki bitki örtüleri ve eğim durumları itibariyle orman sayılan yerlerden oldukları belirlendiğinden hat uygulaması yapılmamasının davanın sonucuna etkisi bulunmadığı, diğer taraftan 6831 ... Kanun'un 1. maddesinde.

“Tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılır.” hükmüne yer verildiği, Özlüce Mahallesi sakinlerinin, orman sınırları içinde kalan taşınmazları 6831 ...

Yasanın 19, 20, 21 ve 22. maddelerine uygun olarak kullanabilecekleri, Orman Kanunu’nun “Otlak ve Mera İşleri” başlıklı IV. Bölümünün 20, 21 ve 22. maddelerinde, orman içi meralar, yaylak ve kışlaklardan, otlaklardan ve sulama yerlerinden ne şekilde yararlanılacağının düzenlendiği, buna göre, Orman Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelik hükümlerine göre, Orman Bakanlığının yapacağı planlamalar ve izinlerle bu tür yerlerden yararlanmak olanağının mevcut olduğu" gerekçeleriyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili temyiz dilekçelerinde özetle; istinaf dilekçelerinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, mera komisyon kararına itiraz, mera sicil kaydının iptali ve tescil istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu edilen taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 1, 7 ve 11 inci maddeleri, Anayasa'nın 169 uncu maddesi,

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR