Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/6579 K.2023/1553

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen ve kesinleşen kararla ilgili İlk Derece Mahkemesi tarafından ek kararla tavzih talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ek kararı davalılardan Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili Merkez ilçesi ... Köyünde bulunan 518 ve 520 parsel sayılı taşınmazlar sırasıyla 357.550,04 m2 ve 12.166,95 m2 yüzölçümü ve ham toprak vasfıyla 13.3.2013 tarihinde ihdasen oluşturulmuş, 518 parsel sayılı taşınmaz Hazine adına tescil edilmiş, 520 parselin ise malik hanesi davalı olarak bırakılmıştır.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; dilekçede hudutlarını belirttiği 110.702,95 m2 lik alanın kadastro sırasında tescil harici bırakıldığını, bu kısmın vekil edeni tarafından imar ve ihya edildiğini ve 20 yılı aşkın süredir malik sıfatıyla kullanıldığını açıklayarak, bu kısmın vekil edeni adına tesciline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında yapılan keşifte, mahkemece davacı lehine kabul kararı verilen B ve C ile gösterilen kısımlardan, B ile gösterilen 10.060,45 m2 lik alanın 518 parsel içinde, C ile gösterilen 9.921,18 m2’lik alanın 520 parsel içinde kaldığı tespit edilmiş, davacı taraf 25.2.2014 tarihli dilekçe ile talebini tapu iptali ve tescil olarak ıslah etmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin 16.4.2015 tarihli ve 2012/156 Esas, 2015/369 Karar sayılı kararıyla; davacının davasının kısmen kabulü ile, ... ili, Merkez ilçesi, ... Köyünde kain ve 26.11.2013 havale tarihli teknik bilirkişilerce hazırlanmış krokide "B" ve "C" harfiyle gösterilen taşınmazların Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, bu karar Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 09.06.2020 tarihli ve 2017/9235 Esas, 2020/1714 Karar sayılı düzeltilerek onama kararı ile kesinleşmiştir.

4. Dava dışı ... Kadastro Müdürlüğü tavzih dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararının infaz için kadastro müdürlüğüne gönderdirildiğini, dava konusu alanda 01.09.2016 tarihinde toplulaştırma işlemi yapıldığını, 518 parsel sayılı taşınmazın; 137/3, 138/2, 156/7, 166/1, 167/6, 168/3, 169/1, 170/1, 171/7 parsellere dağıtım gördüğünü, 520 parsel sayılı taşınmazın ise 169/6 parsele dağıtım gördüğünü açıklayarak, kararın tavzih edilmesi talebinde bulunmuştur.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ek kararı ile.

"Mahkememizin 16.04.2015 tarihli ve 2012/156 Esas, 2015/369 Karar sayılı ilamının hüküm kısmının 1 nolu bendinin 'Davacının davasınn kısmen kabulü ile, ... ili ... ilçesi, ... mahallesi'nde kain ve 26.11.2013 havale tarihli ve 09.02.2021 tarihli teknik bilirkişilerce hazırlanmış krokide '520-C (toplulaştırma işlemi sonucu 169/6 parsel' ile gösterilen 9921,18 m2'lik kısım ve '518-B (toplulaştırma işlemi sonucu 137/3, 138/2, 156/7, 166/1, 167/6, 168/3, 170/1 ve 171/7 parseller)' harfiyle gösterilen 10.060,46 m2'lik taşınmazların Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile,

davacı adına tesciline," ve 2 nolu bendinin ise "26.11.2013 havale tarihli ve 09.02.2021 tarihli teknik bilirkişilerce hazırlanmış kroki ve eki çizimlerinin hükmün infazında dikkate alınmasına" şeklinde tavzihine karar verilmiştir.

III. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı, davalılardan Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılardan Hazine vekili temyiz dilekçesinde; kararın derecattan geçerek kesinleştiğini, bu aşamadan sonra tavzih kararı verilmesinin doğru olmadığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesinin ek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tavzih istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 6100 sayılı Kanun'un 305 inci maddesi.

3. Değerlendirme Talep, tapu iptali ve tescil davası sonrası verilen ve 08.09.2020 tarihinde kesinleşen hükme yönelik 6100 sayılı Kanun'un 305 inci maddesi kapsamında tavzih isteğine ilişkindir.

Bu nedenle, hükümdeki maddi hataların tashihi (düzeltimi) ve tavzihi üzerinde kısaca durmak gerekirse; hükümlerin tashihi (düzeltilmesi) 6100 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinde, hükümlerin tavzihi ise aynı Kanun'un 305 inci maddesinde düzenlenmiştir.

Hükümlerin tashihi, İlk Derece Mahkemesince res'en veya taraflarından birinin talebi üzerine hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hataların düzeltilebilmesine dair bir yoldur. Maddi hata düzeltimi ile hükmü veren İlk Derece Mahkemesi, sadece yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hataların düzeltilebilir.

Hükümlerin tavzihi ise, hükmün müphem olması veya birbirine aykırı (çelişik) fıkralar ihtiva etmesi halinde, hükmün gerçek anlamının meydana çıkarılması için taraflarca başvurulan bir yoldur.

Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanması veya tereddüt veya aykırılığın giderilmesini kararı veren Mahkemeden isteyebilirler.

Yukarıda belirtildiği gibi, açık olmayan veya çelişik fıkraları kapsayan hükümlerin açıklanması hükmün icrası tamamlanıncaya kadar istenebilir. Yargılamanın iadesine karar verilmedikçe veya hüküm temyiz edilip bozulmadıkça, verilen hükmün değiştirilmesi mümkün değildir. Hükümlerin tavzihi de bunun bir istisnası olarak kabul edilemez. Hâkim burada hükmün başka türlü anlaşılmasını önlemek için gerçeği ortaya koymakla ödevlidir.

Tavzih, kural olarak sadece hüküm fıkrası hakkında olur. Hükmün gerekçesinin açıklanması bakımından tavzih yoluna gidilemez. Ancak, hüküm fıkrası ile gerekçe arasında bir çelişki varsa, bu çelişkinin giderilmesi için tavzih yoluna başvurulabilir (YHGK'nin 14.6.1967 tarihli ve 1967/9-462 Esas, 1967/300 Karar sayılı ilamı).

Hâkim, tavzih yolu ile hükümde unutmuş olduğu talepler hakkında karar verip bunu kararına ekleyemeyeceği gibi, hüküm verirken unuttuğu vekâlet ücreti veya faiz hakkında tavzih yolu ile bir karar verip bunu hükmüne dâhil edemez. Aynı şekilde kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişki de tavzih yolu ile giderilemez. Bütün bu anlatımlardan çıkan netice; tavzih yolu ile kesinleşmiş olan hüküm sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez (Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, cilt 5, Altıncı Baskı şehir 2001 cilt 5, s. 5270 vd.).

Somut olayda, kesinleşen karara karşı dava dışı ... Kadastro Müdürlüğü tarafından tavzih isteğinde bulunulmuş olup, az yukarıda açıklandığı üzere davada taraf sıfatı bulunmayan ... Kadastro Müdürlüğünün tavzih talep etme hak ve yetkisi bulunmadığından tavzih talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından, İlk Derece Mahkemesinin ek kararının bu nedenle bozulması gerekir.

IV. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesinin 12.03.2021 tarihli ek kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,