Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/8969 K.2022/1676

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ..., 06.04.2007 tarihli dilekçesinde, ... Köyü 186 ada 6 parselin bir bölümünün tarım arazisi olduğu ve zilyetliğinde bulunduğu iddiası ile Hazine adına olan tapusunun iptalini ve adına tescilini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmazın krokide (B) ile işaretli 910 m2 bölümün tapusunun iptaline ve davacı adına tesciline, kalan (A) ve (C) harfli bölümlere yönelik davanın reddine karar verilmiş; hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmekle Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 23.11.2009 tarihli ve 2009/14892 Esas, 2009/17286 Karar sayılı ilamı ile eksik inceleme ve araştırmayla karar verildiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak devam olunan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulü ile Bucak İlçesi ... Cami Mahallesi, Cami ... mevkii, 186 ada 6 parselde kayıtlı taşınmazın fen bilirkişisinin 14.02.2011 havale tarihli raporunda kırmızı boyalı (B) harfi ile gösterilen 910,25 m2 lik kısmının tapusunun iptali ile tarla niteliği ile davacı adına tesciline, dava konusu 6 parselin diğer kısımları ile ilgili davanın reddine, kararın infazı ile dava konusu 6 parselden bölünecek yukarıda belirtilen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 1716,72 m2 lik kısmın çalılık niteliği ile yeni parsel numarası verilerek Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın esasına ilişkin olarak yapılan inceleme ve araştırma yetersizdir. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, genel mahkemedeki davanın açılış tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar, bilinen en eski tarihli uydu fotoğrafları, amenajman planları ile 1/25000 ve 1/5000 ölçekli memleket haritaları ilgili kurumlardan getirtilerek dosyasına konulmalı, komşu taşınmazların tamamının varsa kadastro tutanakları ve dayanakları ile davalı iseler dava dosyaları getirtilmeli, bundan sonra da mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve tüm tespit bilirkişileri ile 1 fen bilirkişisi, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulunun katılımıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, taşınmazlar imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise nasıl ve ne şekilde emek ve masraf sarfı ile imar-ihya edildikleri, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişkiler oluştuğu takdirde yöntemine uygun şekilde çelişkiler giderilmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli,

tespite aykırı sonuca ulaşıldığı takdirde tespit bilirkişilerinin tümü tanık sıfatıyla dinlenilmeli, tespit tarihine kadar davacı yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli; mahalli bilirkişi ve tanık sözleri taşınmazın hava fotoğraflarındaki konumu ile denetlenmeli 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, davacı adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup,

aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların varsa imar-ihyanın tamamlanma tarihi ile zilyetliğin sürdürülüş şekli ve süresini bilimsel verilere dayalı olarak belirten, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini irdeleyen, önceki ziraat bilirkişi raporlarını değerlendiren,

taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları, memleket haritaları ve uydu fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki nitelikleri, taşınmazların ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadıkları ve kullanımların hangi tarihten itibaren ne şekilde olduğu, varsa imar-ihyalarının tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa hangi tarihte tamamlandığı,

taşınmazların kullanımlarına ara verilip verilmediği hususlarında ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir rapor alınmalı, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.