Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2021/9270 K.2023/572

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonuncunda; Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm davalı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ve davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... ve diğerleri vekili dava dilekçesinde; ... Merkez ... Köyü doğusu: ... tarlası, batısı: orman, güneyi: ... yolu, kuzeyi: ... ve ... tarlası ile çevrili yaklaşık 7.000 m2 miktarındaki taşınmazın davacıların 1965 yılında taşlık ve çalılıklardan temizleyerek, para ve emek sarfederek tarım arazisi haline getirdiğini, imar ihyanın 1967 yılında tamamlandığını ve bugüne kadar malik sıfatıyla nizasız fasılasız 20 yılı aşkın süredir kullandıklarını bu nedenle taşınmazın davacılar ..., ... ve ... adlarına 5/20 şer hisse ile ..., ..., ..., ... ve ... adlarına 1/20 şer hisse ile tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın orman sınırları içinde iken daha sonra IX parsel nosu ile Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığını, zilyetlikle iktisabın söz konusu olmadığını, davacılardan ecrimisil de alındığını bu nedenle davanın reddini savunmuştur. Dava devam ederken taşınmazın adına tescilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.05.2002 tarihli ve 200/624 Esas, 2002/509 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, ... Merkez ... Köyü ... Mevkiine kain krokide C harfli sarı renkle gösterilen 5.548 m2'lik kesimin 5/20 şer hisse ile ..., ..., ... adlarına, 1/20 şer hisse ile ..., ..., ..., ... ve ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline, dava konusu yerin krokide A harfli yeşil renkle gösterilen 474 m2'lik kesiminin halen orman olması, krokide B harfli kahverengi ile gösterilen 1632 m2'lik kesiminin ise 1982 yılında devlet orman sahası dışına çıkarılmış olup dava tarihi itibariyle kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetlik süresi dolmadığından bu kesimlere yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

IV BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 20.10.2003 tarihli ve 2003/6572 Esas, 2003/6520 Karar sayılı ilamı ile eksik araştırma inceleme yapıldığından yeniden araştırma inceleme yapılarak belirtilen usullere uygun rapor alınması ve davanın Orman Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, ... Merkez ... Köyünde kain bilirkişi rapor ve krokisinde C harfi ile gösterilen 5.548 m2'lik kısmın 5/20 şer hissesinin davacılar ..., ... ve ... adına, 1/20 şer hissesinin ..., ..., ..., ... ve ... adına tapuya kayıt ve tesciline, bilirkişi kurulunun düzenlediği 08.02.2005 tarihli rapor ve krokisinin raporun eki sayılmasına,

davacıların bilirkişi rapor ve krokisinde A ve B harfiyle gösterilen kısımlar yönünden açtıkları davanın reddine, bilirkişi rapor ve krokisinde A harfi ile gösterilen kısmın halen orman olduğu anlaşıldığından orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, bilirkişi rapor ve krokisinde B harfi ile gösterilen kısmın imar ihya ve zilyetlikle edinme koşulları oluşmadığından davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 26.03.2009 tarihli ve 2009/2484 Esas, 2009/5131 Karar sayılı ilamı ile mahkemece eksik araştırma inceleme ile karar verildiği, usulüne uygun orman, mera ve zilyetlik araştırması yapılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece; davacıların gider avansını karşılamadıklarından davalarının dava şartı yokluğundan reddine, TMK’nin 713/6 ıncı maddesi gereğince Hazinenin tescil talebinin kabulü ile mahkeme kararına ekli bilirkişi ... tarafından düzenlenen 17.09.2012 tarihli krokide işratlenmiş ... İli ... İlçesi ... Köyüne ilişkin krokide işaretli A harfi ile gösterilen 2.450,69 m2'lik kısmın sulu tarım arazisi niteliği ile davalı ... adına tesciline karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 31.03.2015 tarihli ve 2014/10665 Esas, 2015/2332 Karar sayılı ilamında Mahkemece ara kararın verildiği 15.02.2012 tarihi itibari ile dilekçelerin teati aşamasının geçilip, tahkikat aşamasına geçilmiş bulunduğu gözetilerek,

bu aşamada, sadece HMK’nin 324. maddesi uyarınca delil avansı istenebileceği, bu nedenle belirlenen avansın niteliği HMK'nin 324 üncü maddesi uyarınca delil avansı niteliğinde olduğundan davacı taraf kesin süreye rağmen delil avansı yatırmasa da, HMK'nin 324/2. maddesi uyarınca delil avansını diğer tarafın yatırabileceği ve davalı ... vekilinin de delil avansını yatırdığı nazara alındığında mahkemenin dava şartı yokluğundan davanın reddine karar vermesinin doğru olmadığı, bozmaya uyulduğu halde araştırma inceleme yönünden bozma gereklerinin yerine getirilmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece; taşınmaz eylemli ve hukuki olarak orman olmadığı, çalılık ve taşlık olan taşınmazın temizlenerek dava tarihinden geriye doğru 25-30 yıl önce imar ihyasının tamamlandığı davcı yaarına zilyetlikle kazanma koşulları oluştuğundan davanın kabulüne, ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde bulunan ve Harita Mühendisi ...'ın 09.11.2018 tarihli krokili raporunda A harfi ile gösterilen 2.327 m² yüzölçümüne sahip arazi kesitinin tarla niteliği ile 5/20'şer hisse ile ..., ..., ... adına, 1/20'şer hisse ile ... ..., ..., ... ve ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline, Harita Mühendisi ...'ın 09.11.2018 tarihli krokili raporunun kararın eki sayılmasına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalı ... İdaresi vekili ve davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili; davacılara ecrimisil tahakkuk ettirildiğini, davacılarca da bu belgelerin kendilerine tebliğ edildiğini ancak ödemediklerini beyan ettiklerini, ecrimisil tahakkuklarının İdare Mahkemesine davacılarca dava açılmadığından kesinleştiğini, zilyetlik koşullarının davacılar yönünden oluşmadığını ve ...’nın 25.07.2002 tarihinde vefat ettiğini ölü kişi adına tescil kararı verilemeyeceğini resen dikkate alınacak nedenlerle usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... İdaresi vekili; taşınmazın devlet ormanı olduğundan bahisle tescil harici bırakıldığını bu yerlerin zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini, keşif sırasında da imar ihyanın bitmediğinin tespit edildiğini, taşınmazın özelliklerbakımından devlet ormanı olduğunu, taşınmazın kesinleşen orman tahdit sınırlarında kaldığını, eksik araştırma inceleme ile karar verildiğini, usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... Belediyesi vekili; Uygulama İmar Planı Revizyonu kapsamında taşınmazın bir kısmının taşıt yolu bir kısmının da açık spor tesisi alanında kaldığını, imar planı revizyonunun askı ilan sürecinin tamamlanıp kesinleşmesi ardından 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. madde uygulama işleminin yapılacağını uygulama işlemi tamamlanıncaya kadar onaylı imar durum belgesi ile ruhsat düzenlemesi gibi yapılaşmaya yönelik herhangi bir işlem yapılmayacağının belirtildiğini, bu hususn mahkemece dikkate alınmadığını, tescilin kesinleşmesi halinde yolda ve kamu alanlarında kalan kısımlar açısından hukuka aykırılık olacağını ve telafisinin güçleşeceğini bu ve sait nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, TMK’nin 713 üncü ve Kadastro Kanunu’nun 14 ve 17 inci maddelerine dayanan kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve imar-ihya nedeniyel tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi,

2.3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü ve 17 inci maddeleri,

3.TMK’nin 713 üncü maddesi,

4.3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 26 ıncı ve 27 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dava dosyası, temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemizde bulunduğu sırada, yörede 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun Geçici 8 inci maddesi kapsamında kadastro çalışmalarının yapıldığı bildirilmiş olup ... Kadastro Mahkemesinin 26.12.2022 tarihli ve 2022/299 Esas numarası ile ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderdiği yazıda “...

4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/339 Esas ve 2019/8 Karar sayılı dosyasında bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen 2.563,27 m2'lik bölümle ilgili ... Kadastro Müdürlüğünce 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun Geçici 8 inci maddesi gereğince çalışma yapılarak ... İli ... İlçesi ...

Mahallesi 8236 ada 19 parsel numarası alarak tutanak düzenlendiği ve bu tutanağın mahkemenizde dava konusu olması nedeniyle davalı olarak tespit edilerek mülkiyet tespiti yapılmadan 3402 sayılı Kadastro Kanunu 5 inci madde gereğince Mahkemenize gönderildiğinden ve Mahkemenizin 2015/339 Esas ve 2019/8 Karar sayılı ilamı ile karar verildiği Uyap sistemi üzerinden kayıtlardan anlaşıldığından ve Mahkemeniz dosyasının Yargıtay’da olduğu belirtildiğinden iş bu hususun Yargıtay Dairesine bildirilmesi,

netice olarak dosyanın temyiz incelemesinden dönmesi halinde ise dava konusu taşınmaz hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 26 ıncı ve 27 inci maddeleri gereğince görevsizlik kararı verilerek dosyanın Mahkememize devri gerektiği” bildirilmiştir.

2.3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 26 ıncı maddesinde, 3402 sayılı Kadastro Mahkemesinin görevinin her taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği gün başlayacağı açıklanmış; 27 inci maddesinde ise, Yerel Hukuk Mahkemelerinde görülmekte olan kadastro ile ilgili ve henüz kesinleşmemiş bulunan taşınmaz mala ilişkin davalar hakkında o mal hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği tarihte bu mahkemelerin görevinin sona ereceği belirtilmiş olup, buna göre somut olayda, hakkında kadastro tutanağı düzenlenen çekişmeli taşınmaz hakkında görevli mahkemenin Kadastro Mahkemesi olduğu kuşkusuzdur.

3. Hal böyle olunca; mahkemelerin görevlerine ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olduğu ve re'sen dikkate alınması gerektiğinden Mahkemece, görevsizlik kararı verilerek dosyanın Kadastro Mahkemesine devri gerekmektedir.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle; Davalı ... vekilinin, davalı ... İdaresi vekilinin ve davalı ... Belediyesi vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün HMK'nin Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Taraflarca HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,