Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/248 K.2022/4661

Taraflar arasında ... 17. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı müdahil ... tarafından kendi adına asaleten diğer müdahil ... adına ise vekaleten istinaf yoluna başvurulması üzerine Mahkemece istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, iş bu kararın istinaf edilmesi üzerine ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiş.

Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf isteminin usulden red kararının Avukat ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince temyiz başvurusunun sıfat yokluğundan reddine dair 22.11.2021 tarihinde verilen kararının duruşma yapılması suretiyle Yargıtayca incelenmesi müdahil ... tarafından kendi adına asaleten diğer müdahil ... adına ise vekaleten istenilmiştir.

Dosya incelenerek duruşma için yeterli masrafın olmadığı ve tamamlanması hususu temyiz eden vekiline tebliği edilmesine rağmen gerekli masraf yatırmadığından duruşma istemi reddedilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, davalı Vakfın yönetim kurulunun yetkisinde olmamasına rağmen ... ve ...'nu vakıf mütevelli heyet üyesi olarak kabul kararının yok hükümünde olduğunun tespiti, aksi halde iptali, mütevelli heyet üyesi olmayanların katılımı ile yapılan 10.05.2013 tarihli mütevelli heyeti olağanüstü genel kurul toplantısının yok hükmünde olduğunun tespiti, aksi halde iptali isteminde bulunulmuştur.

Birleşen ... 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/255 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesi ve ıslah dilekçesiyle ve 2013/417 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesiyle; Vakfın 29.08.2013 tarihli olağanüstü mütevelli heyet genel kurul toplantısında alınan kararların iptali ile yoklukla malül olduğunun tespiti istenmiştir.

Öte yandan, ... ve ... ayrı ayrı verdikleri dilekçelerle vakıf mütevelli heyet üyeliklerine seçilmelerinin Tüzüğe uygun olduğunu savunularak davalı vakıf yanında davaya katılma talebinde bulunmuşlardır. Mahkemece, bu kişilerin katılma talepleri kabul edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, asıl davada davanın kabulü ile ... ile ...'ın Bizim Lösemili Çocuklar Vakfına mütevelli heyeti üyesi seçilmelerinin iptaline, Bizim Lösemili Çocuklar Vakfının 10.05.2013 tarihinde yapılan Genel Kurulunun iptaline, birleşen ... 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/255 Esas sayılı dosyasında iptali istenen kararın tarihi ile beraber belirtilmediğinden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen ... 23. Asliye Hukuk mahkemesinin 2013/255 Esas sayılı dosyasında davacılardan ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, birleşen ... 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/255 Esas sayılı dosyası ile birleşen ... 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/417 Esas sayılı dosyasında davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükme karşı müdahil ... tarafından kendi adına asaleten diğer müdahil ... adına ise vekaleten istinaf yoluna başvurulması üzerine, Mahkemece istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. İş bu kararın istinaf edilmesi üzerine ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf isteminin usulden reddi yönündeki kararının Av. ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince temyiz başvurusunun sıfat yokluğundan reddine karar verilmiştir. Anılan 22.11.2021 tarihli kararın Yargıtay tarafından incelenmesi müdahil ... tarafından kendi adına asaleten diğer müdahil ... adına ise vekaleten istenilmiştir.

Dava, davalı vakfın mütevelli heyetine yönetim kurulu tarafından yapılan üye seçimi ile iş bu üyelerin katılımı ile yapılan 10.05.2013 tarihli mütevelli heyeti genel kurulunun yok hükmünde olduğunun tespiti, bunun mümkün olmaması halinde ise üye seçimi ile genel kurulun iptali isteğine; birleşen davalar ise davalı vakfın 29.08.2013 tarihli olağanüstü mütevelli heyet genel kurul toplantısında alınan kararların iptali ile yoklukla malül olduğunun tespiti isteğine ilişkindir.

Bir davada hüküm, ancak davada taraf olanlar hakkında verilebileceğinden, bu hükme yönelik temyiz yoluna başvurma yetkisi de sadece davanın taraflarına aittir. Davaya katılma talebi olması halinde; asli müdahil ve fer'i müdahil olma durumuna göre hükmü temyiz etme yönü ile farklı düzenlemelere tabidir.

Bilindiği üzere, hukukumuzda davaya müdahale (katılma) iki türlü olup; bunlar fer‘i müdahale ve asli müdahale olarak adlandırılmaktadır. Asli müdahale 6100 sayılı HMK'nin 65. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargılamanın konusu üzerinde hak iddia eden 3. kişinin, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabileceği belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un 66. maddesinde ise fer'i müdahale düzenlenmiş olup buna göre fer’i müdahalede bulunan; hukuki yararı olduğu gerekçesiyle görülmekte olan davaya ancak, taraflardan birinin yanında ve onun yardımcısı olarak katılır.

Bu nedenle, fer’i müdahale; bir davanın yanında bulunmak istediği taraf aleyhine sonuçlanmasının, hukuksal durumu dolaylı şekilde etkileyecek olan üçüncü kişinin başvuracağı bir yol olup, genellikle amaç, açılmış davanın yanında katıldığı taraf yararına sonuçlanmasını sağlamaktır. Müdahale talebinin kabulü halinde ise fer’i müdahil, lehine katıldığı tarafla birlikte hareket ederek davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip eder.

Hüküm, lehine müdahale edilen taraf hakkında verilir. Müdahil hakkında karar verilemez. Müdahil hükmü ancak, lehine katıldığı tarafla birlikte temyiz edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.09.2012 tarihli ve Esas, 2012/1-330, Karar 2012/558 sayılı ilamı)

Ancak fer'i müdahilin sadece yanında davaya katıldığı taraf yanında kanun yoluna başvurabileceği kuralına öğreti ve Yargıtay uygulamaları ile istisna getirilmiş olup, fer'i müdahil hakkında hüküm kurulmuş ise fer'i müdahilin tek başına kanun yoluna müracaat edebileceği kabul edilmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.05.2017 tarihli ve Esas, 2016/4-504, Karar 2017/962 sayılı ilamı; Karahacıoğlu, ... .../Parlar, Aynur, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, ... 2012, s. 319-320)

Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; İlk Derece Mahkemesi kararı ile fer'i müdahiller ... ve ...'nun davalı ... Vakfına mütevelli heyeti üyesi seçilmelerinin iptaline karar verildiği, yani fer'i müdahiller hakkında hüküm kurulduğu anlaşıldığından adı geçenlerin tek başına kanun yolu olan istinaf ve temyiz yoluna başvurabilecekleri açık olup öncelikle Bölge Adliye Mahkemesinin temyiz isteminin reddine dair ek kararının kaldırılması ile Bölge Adliye Mahkemesinin, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı ileri sürülen istinaf sebeplerini esastan inceleyip sonucuna göre bir karar verilmesi için istinaf isteminin usulden reddine dair kararın bozulması gerekmiştir.