Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/3139 K.2024/2914

Taraflar arasındaki dernek üyeliğinden çıkarma kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı derneğin federasyon üyeliğinden çıkarılmasına dair 03.01.2019 tarihli genel kurul kararının mutlak butlanla sakat olduğunu ileri sürerek; Mahkemece davacı derneğin federasyon üyeliğinin devam ettiğinin belirlenmesine, çıkarılma kararının butlanla batıl sayılmasına, 30.03.2019 tarihli genel kurulun toplanmasının tedbiren önlenmesine veya genel kurula katılma kararı verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının üyelik aidatını zamanında ödememesi sebebiyle hakkında Tüzüğün 8.3 üncü maddesi yönetim kurulunca tatbik edilerek üyelikten çıkarılma kararı verildiğini, çıkarılma kararının ayrıca 30.03.2019 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan karar ile onaylandığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, Tüzüğün 8.3 üncü maddesine göre yönetim kurulu, sebebin doğduğu tarihten itibaren 6 ay geçtikten sonra çıkarma kararı verilemeyeceğini düzenlediği, buna göre davalı federasyonun 04.01.2019 tarihli yönetim kurulu kararının kendi iç tüzüğüne ve hukuka aykırı olduğu kanaatine varıldığından davanın kabulü ile, 04.01.2019 tarihli yönetim kurulunun kararının iptaline, iptal ile üyelik devam ettiğinden derneğe üyeliğin tespiti hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince;genel kurul toplantısında davacı derneğin üyeliğinin düşürülmesinin tüzüğe aykırı verilen yönetim kurulu kararına istinaden onaylanmasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, davacı derneğin 2018 yılı aidatlarını ödemediği gerekçesi ile fererasyon üyeliğinden 03.01.2019 tarihli yönetim kurulu kararı ile ihraç edilmesine dair kararın iptali istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece davacının davalı federasyondan ihracına dair yönetim kurulu kararının iptaline, genel kurulun iptaline ilişkin talebi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Şöyle ki, davacı vekili 26.03.2019 tarihli dava dilekçesinde davacının davalı Federasyon üyeliğinden ihracına dair 03.01.2019 tarihli yönetim kurulu kararının iptalini istemiştir; ancak bu tarihte henüz üyelikten ihracının onaylanmasına ilişkin 30.03.2019 tarihli genel kurul kararı alınmadığından iptali istenen yönetim kurulu kararına karşı iç hukuk yolları tüketilmeden açılan davada davacının hukuki yararı bulunmamaktadır.

Fakat yargılama henüz devam ederken ihraç kararı genel kurulda onaylandığından davacının başlangıçta mevcut olmayan hukuki yararı sonradan yerine gelmiştir ve usul ekonomisi gereğince davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği kabul edilmelidir.

Öte yandan, davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görev olduğuna, federasyon üyeliklerinden ihraca dair son kararı verme yetkisi genel kurula ait bulunduğuna, bu sebeple davacının talebinin federasyon üyeliğinden çıkarılmasının onaylanmasına dair genel kurul kararının iptalini de kapsadığına göre, Mahkemece davacının federasyon üyeliğinden ihracının onaylanmasına dair genel kurul kararının iptaline karar verilmesi gerekirken yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu sebeple, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf isteğinin esastan reddine dair kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.