Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/4544 K.2023/2710

Taraflar arasındaki uygulama kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davacının davasının husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili Topakkaya Beldesi ... Mahallesi çalışma alanında 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22/2-a maddesi uyarınca 2017 yılında yapılan uygulama kadastrosu sırasında, tapuda davacı adına kayıtlı bulunan eski 1373 parsel ... 38.850,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 672 ada 27 parsel numarasıyla 35.076,81 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

2. Davacı ... vekili, ...

Kadastro Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde; davalı Kadastro Müdürlüğü tarafından yapılan uygulama kadastrosu sonucunda gayrimenkulün bulunduğu yeri ve büyüklüğün aynen korunarak hak sahiplerinin belirlenmesi gerektiği halde, müvekkili olan davacıya ait taşınmazda kesintilerin yapıldığını, yapılan uygulamanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, yapılan işlemin düzeltilmesi için davalı kuruma başvuruda bulunulduğunu ancak olumlu bir cevap alınamadığını, davalı kurumun yaptığı kadastro uygulamasının mülkiyet hakkına da aykırı olduğunu ileri sürerek,

... ili Merkez ilçesi Topakkaya Köyü eski 1373 yeni 672 ada 27 parsel ... taşınmazın önceki yüzölçümü ile aynı şekilde davacı adına tahsis edilmesine, yargılama esnasında taşınmazda artışı tespit edilenleri davaya dahil etme haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3. ... Kadastro Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, 06.12.2018 tarih ve 2018/28 Esas, 2018/5 Karar ... kararla, dava konusu taşınmazın uygulama kadastro tutanağının 03.01.2018 tarihinde kesinleştiği, davanın ise bu tarihten sonra 18.10.2018 tarihinde açıldığı, dava da genel mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dava dosyası Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Görevsizlik kararı sonrası dava dosyasının gönderildiği ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.09.2020 tarih ve 2019/16 Esas, 2020/147 Karar ... kararı ile; davacının gösterdiği sınırlarda hiçbir değişiklik olmadığı, bilirkişi raporuna göre eski ölçüm aletleri ile ölçüm yapıldığından ölçümde hata olduğu, kot farklılıklarının dikkate alınmadığı, uygulama kadastrosu ile doğru ölçüm yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf isteminde bulunulması üzerine, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 08.02.2021 tarih ve 2021/71 Esas, 2021/144 Karar ... kararıyla; davacıya ait taşınmazındaki yüzölçümü eksilmesinin komşu parsellerden kaynaklanıyor ise komşu parsel maliklerinin tespit edilerek davanın komşu parsel maliklerine yöneltilmesi gerektiği, bu konuda davacıya süre ve imkan verilmemesinin hatalı olduğu, kabule göre de eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği gerekçesiyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesinin iade kararı sonrası yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2021 tarih ve 2021/76 Esas, 2021/370 Karar ... kararı ile; ilk tapulama çalışmalarının modern aletlerle yapılmadığı için, sınırlar değişmediği halde, ilk tapulama çalışmalarında ölçüm hatası olduğu, 1957, 1988 ve 2010 tarihli hava fotoğraflarının tamamen 3402 ... Kanun' un 22/2-a maddesi uyarınca yapılan çalışmalara uygun olduğu, bu durumda, sınır sabit olduğu halde, eski ölçüm yanlışlığı düzeltildiğinden, 3402 ... Kanun' un 22/2-a maddesi uyarınca yapılan çalışmalarda bir hata bulunmadığı gerekçesiyle, komşu parsel malikleri de davaya dahil edilmeden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince aldırılan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olup hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığını, bilirkişi raporunda davaya konu taşınmazların komşu taşınmazlarıyla ilgili herhangi bir bilgiye dahi yer verilmediğini, müvekkili olan davacının belirtilen miktarları uzun yıllardır nizasız olarak kullandığını, komşu parsellerden herhangi bir hak iddiasının da bulunmadığını, davacının fiilen kullandığı yerle eski tapu kayıtlarındaki yüz ölçümlerinin birbiri ile uyuşmadığını, bilirkişinin atıfta bulunduğu hususlar ile azalma arasında herhangi bir illiyet bağının bulunmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafa komşu parsel maliklerini belirleyip taraf teşkilinin sağlanması için süre verilmesine rağmen husumetin yöneltileceği komşu parsel ve maliklerinin belirtilmediği ve bu yönde istinaf sebebi de ileri sürülmediği anlaşıldığından, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yanlış hasma yöneltilen davanın esastan reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine ilişkin nedenlerle kabulüyle 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı vekili tarafndan temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kararının eksik ve hatalı incelemeye dayalı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince taraflarına komşu parsel maliklerinin davaya dahil edilmesi için süre verilmediğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, uygulama kadastrosunun yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 326, 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri ile 3402 ... Kanun'un 22/a maddesi,

3. Değerlendirme

1. Uygulama kadastrosuna itiraza ilişkin davalarda husumetin, yapılan tespit sonucunda, itiraz edenin taşınmazları aleyhine yüzölçümü artan ya da lehine ortak sınır değiştirilen taşınmazların maliklerine yöneltilmesi gerekir. Ancak; uygulama kadastrosu sonucunda lehine sınır değişikliği yapılan veya yüzölçümü artan taşınmaz veya taşınmazların bulunmaması halinde ise Kadastro Müdürlüğüne husumet yöneltilerek de dava açılabilir. Bu hususun aydınlığa kavuşturulabilmesi için de öncelikle mahallinde keşif ve uygulama yapılarak davacıya ait taşınmazların yüzölçümlerinde oluşan azalmaların hangi nedenden kaynaklandığı uzman fen bilirkişi raporuyla yöntemince saptanmalıdır. Bu şekilde araştırma, inceleme ve uygulama yapılmadan karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

2. Hal böyle olunca.

Bölge Adliye Mahkemesince doğru sonuca ulaşılabilmesi için, yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile harita ya da jeodezi mühendisi sıfatına sahip önceki üç kişilik uzman bilirkişi kurulunun katılıyla mahallinde keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, davacıya ait taşınmazın sınırları yerel bilirkişi kurulu ve tanık sözleri ile belirlenmek suretiyle uzman bilirkişi heyetinden davacıya ait taşınmazın yüzölçümünde oluşan eksilmenin nereden kaynaklandığını açıklayan, ilgili yönetmelik gereği davacıya ait taşınmazın sınırlarının zeminde ne şekilde bulunduğunu irdeleyen,

tesis kadastrosu paftası ile uygulama kadastrosu paftasını ayrı renklerle çakıştırmalı şekilde gösteren ayrıntılı rapor alınmalı ve ulaşılacak sonuca göre, davacıya ait taşınmazın yüzölçümünde oluşan eksilmenin hesaplama yönteminden kaynaklandığının anlaşılması halinde Kadastro Müdürlüğüne husumet yöneltilerek dava açılması yeterli görülerek davanın esastan reddine karar verilmeli; davacıya ait taşınmazın yüzölçümünde oluşan eksilmenin, komşu taşınmazlardan kaynaklandığının belirlenmesi halinde ise, komşu parsellerin maliklerinin davaya dahil edilmesi için;

davacıya ait taşınmazın yüzölçümünde oluşan eksilmelerin tescil harici taşınmazdan kaynaklandığının anlaşılması halinde ise Hazine ile ilgili kamu tüzel kişilerinin davaya dahil edilmesi için davacıya imkan verilmeli ve bu şekilde, 6100 ... Kanun'un 124 üncü maddesi uyarınca yöntemince taraf teşkili sağlandıktan sonra, davanın esasına girilerek bir karar verilmelidir.

3. Bölge Adliye Mahkemesince, yöntemince taraf teşkilinin sağlanması hususunda davacı tarafa süre ve imkan tanınmadan ve taşınmazdaki yüzölçüm eksilmesinin hesap hatasından kaynaklandığı durumlarda Kadastro Müdürlüğü'nün pasif husumet ehliyetinin bulunduğu göz ardı edilerek, davanın husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesi gereğince BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,