Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/4615 K.2024/4467

Taraflar arasında Başkale Kadastro Mahkemesinde görülen kadastro tespitine itiraz dava sonucunda verilen hükme karşı davacı ve davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince adli yardım talepli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesi ve adli yardım talebinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Van ili Başkale ilçesi ... Köyü/ Mahallesi kadastro çalışma alanında 2007 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında 139 ada 106 parsel sayılı 8250,01 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde; dava konusu 139 ada 106 parsel sayılı taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kaldığı, 1936 yılı umumi tahririnde Hazine adına kayıtlı bulunduğu ve Hazineye ait yerlerden olduğu ileri sürülerek davalı adına yapılan tespitin iptali ile taşınmazın Hazine adına tescilini istemiştir. Birleşen dava da ise; davacılar ... ile ..., tapu kaydına dayanarak taşınmazın davalı adına yapılan tespitinin iptali ile murisleri ... mirasçıları adına tespiti istemi ile dava açmışlardır.

İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazın üç tarafının mera ile çevrili olduğunun gerek mahallinde yapılan keşifte gerekse dosya incelemesinde anlaşıldığı, tarafların dava konusu taşınmaza ilişkin herhangi bir tapu kaydına dayanmadıkları, eklemeli zilyetlikle taşınmaz üzerinde hak iddia ettikleri, taşınmaz başında dinlenen tutanak ve mahalli bilirkişilerin uzun yıllardan beri dava konusu taşınmazların davalı ve ailesi tarafından kullanıldığını beyan ettikleri bununla beraber dava konusu taşınmazın üç tarafının 139 ada 105, 107 ve 165 parsel sayılı mera parselleri ile çevrili olduğu,

Yargıtayın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere meralar kullanım şekli itibariyle bütünlük arz ettiğinden çekişmeli taşınmaza dıştan komşu olan mera parselinin ortasında kalan ve tarımsal faaliyet yapılmayan çekişmeli taşınmaz bölümünün özel mülk olduğunu kabul etmek, meraların kullanım özelliğine ve arazinin konumuna uygun düşmeyeceği, meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun meralar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle mülk edinilebilecek yerlerden olmadığı,

bu hal ve şartlarda dava konusu taşınmazın komşu meralar ile arasında hiçbir doğal ya da yapay ayırıcı unsurun bulunmadığı meradan kopartıldığı mevcut kadastro krokisinden ve bilirkişi raporlarından da anlaşıldığı, bu nedenlerle dava konusu taşınmaz hakkında asıl dosyada davanın kabulüne birleşen 2007/5656 Esas sayılı dava dosyasında davanın reddine ve "1-Van ili Başkale ilçesi ... köyü 139 ada 106 nolu parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptal edilerek mera olarak sınırlandırılmasına ve mera özel siciline kaydedilmesine" karar verilmiştir.

Davacı Hazine vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; ileri sürülen istinaf nedenleri, kamu düzenine ilişkin hususlara, dosyadaki belgelere, taraflarca ileri sürülen ve kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle davacı Hazine tarafından dava konusu taşınmazın kaçak ve yitik kişiden kaldığı ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu iddiasına dayalı olarak dava açıldığı nazara alınarak İlk Derece Mahkemesince delillerin takdirinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği gerekçesi ile davacı Hazine vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek gerekçeli karar hakkının anayasal bir hak olduğunu, ancak İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçeyi içermediğini, dava konusu taşınmazın davalı müvekkiline ait olduğunu, bu hususun sayın mahkemece yapılan keşif esnasında dinlenen mahalli bilirkişilerin anlatımlarıyla da sabit olduğunu, Kadastro Kanunu madde 14 ve 17 hükümleri gereğince zilyetlik şartlarının oluşmuş olduğunu ileri sürerek kararın lehlerine bozulmasını istemiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın mera vasfında olup olmadığı ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile mülk edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplanmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371'inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve Kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.