Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/573 K.2023/4000

Taraflar arasındaki federasyon üyeliğinden ihraç kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının dernek üyeliğinden çıkarıldığına dair 03.01.2019 tarihli genel kurul kararının mutlak butlanla sakat olduğunu ileri sürerek; Mahkemece derneğin üyeliğinin devam ettiğinin belirlenmesine, çıkarılma kararının butlanla batıl sayılmasına, 30.03.2019 tarihli genel kurulun toplanmasının tedbiren önlenmesine veya genel kurula katılma kararı verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili, davacının üyelik aidatını zamanında ödememesi sebebiyle hakkında Tüzüğün 8.3 maddesi yönetim kurulunca tatbik edilerek üyelikten çıkarılma kararı verildiğini, çıkarılma kararının ayrıca 30.03.2019 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan karar ile onaylandığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aidatın geç ödenmesi sebebiyle çıkarılma kararı verilmesinin Tüzüğün 8.3.1 inci maddesi gereğince 6 aylık süreye bağlandığı, en geç 01.09.2018 tarihinde alınabilecek üyelikten çıkarılma kararının davalı Federasyon yönetim kurulunca bu sürenin geçirilmesinden sonra 03.01.2019 tarihinde alındığından geçersiz olduğu ve üyelik öz olarak varlığını koruduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 04.01.2019 tarihli yönetim kurulu kararının iptaline,

iptal ile birlikte üyelik konumu sürdürülebilir hale gelmekle derneğe üye olunduğunun ve derneğe üyeliğin sürdüğüne dair talebinin esası hakkında karar ittihazına yer olmadığına, genel kurul tahakkuk etmekle ve yönetim kurulu kararının iptali gözetilerek genel kurulun iptaline ilişkin istemin karar ittihazına yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, çıkarılma kararında hukuka aykırılık bulunmadığını açıklayarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, federasyon üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 30, 33, 114, 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun, 64, 67, 68, 83, 96 ve 98 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 Sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece davacının davalı federasyondan ihracına dair yönetim kurulu kararının iptaline, genel kurulun iptaline ilişkin talebi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Şöyle ki, davacı vekili 25.03.2019 tarihli dava dilekçesinde davacının davalı Federasyon üyeliğinden ihracına dair 03.01.2019 tarihli yönetim kurulu kararının iptalini istemiştir; ancak bu tarihte henüz üyelikten ihracının onaylanmasına ilişkin 30.03.2019 tarihli genel kurul kararı alınmadığından iptali istenen yönetim kurulu kararına karşı iç hukuk yolları tüketilmeden açılan davada davacının hukuki yararı bulunmamaktadır.

Fakat yargılama henüz devam ederken ihraç kararı genel kurulda onaylandığından davacının başlangıçta mevcut olmayan hukuki yararı sonradan yerine gelmiştir ve usul ekonomisi gereğince davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği kabul edilmelidir.

Öte yandan, davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görev olduğuna, federasyon üyeliklerinden ihraca dair son kararı verme yetkisi genel kurula ait bulunduğuna, bu sebeple davacının talebinin federasyon üyeliğinden çıkarılmasının onaylanmasına dair genel kurul kararının iptalini de kapsadığına göre, Mahkemece davacının federasyon üyeliğinden ihracının onaylanmasına dair genel kurul kararının iptaline karar verilmesi gerekirken yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu sebeple, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf isteğinin esastan reddine dair kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendi hükümden çıkartılarak yerine; "1.Davacının davalı federasyon üyeliğinden çıkarılmasının onaylanmasına dair 30.03.2019 tarihli genel kurul kararının iptaline," kelimelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,