Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/7318 K.2022/9640

Taraflar arasında Urla Kadastro Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davacı Hazine vekili ile davalılardan ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi (16) Hukuk Dairesi'nce davalı ...'in istinaf istemini süreden reddine, davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu kez davacı Hazine vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine vekili asıl ve birleşen dosya dava dilekçesinde, ... İli ....., İlçesi ....., Köyü 1054 ve 1147 parsel sayılı taşınmazların davalılar adına tespit gördüğü, kadastro tespitine itirazları üzerine kadastro komisyonu tarafından itirazlarının reddedildiği, uygulanan vergi kaydındaki miktar ile tespit edilen miktarların birbirinden farklı olduğu, vergi kaydının iş bu taşınmazlara uymadığı, taşınmazların sınırlarının genişletilmeye müsait olduğu ileri sürülerek komisyon kararının iptali ile miktar fazlasının Hazine adına tescili istenmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulü ile 1147 nolu parselin tespitteki vasfı ve yüzölçümü ile, 1054 parsel sayılı taşınmazın ise 910 metrekarelik kısmının zeytin ağaçlı tarla vasfı ile son parsel numarası verilerek 1/4'er pay ile ..., ..., ... ve ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline, fen bilirkişilerinin 28.11.2016 tarihli raporları eki kroki 2'de 1054 parsel numarası ile gösterilen kısmın, 1054 parsel numarası ve 3960 metrekare yüzölçümü ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hükme karşı davacı Hazine vekili ile davalılardan ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nce davalı ...'in istinaf istemini süreden reddine, davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu kez davacı Hazine vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı 1147 parsel yönünden temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden. 1985 yılında yapılan kadastro sonucu, ... İli ...., İlçesi .....

Köyü 1054 ve 1147 parsel sayılı taşınmazların 4.870,00 ve 5.700,00 metrekare yüzölçümü ile zeytin ağaçlı tarla niteliği ile vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 1/4'er pay ile ..., ..., ... ve ... adlarına 25.09.1985 tarihinde tespit gördüğü, askı ilan süresi içerisinde Hazine vekilinin itirazı üzerine Kadastro Komisyonunun 31.10.1991 tarihli kararı ile itirazın reddine karar verildiği, verilen red kararının Hazine'ye 10.03.1993 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine 29.03.1993 tarihinde ve 30.03.1993 tarihinde 1054 ve 1147 parsel sayılı taşınmazlar için kadastro mahkemesine dava açıldığı,

daha sonra her iki parsel hakkında açılan davanın birleştirilerek işin esasının incelendiği anlaşılmıştır.

Dava, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemesince dava konusu 1147 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir. Şöyle ki; dava konusu taşınmazın bulunduğu kısımda kadastro tespit tarihinden önce orman tahdidi yapılıp yapılmadığı ve taşınmazın orman tahdit durumuna göre konumu, tespit tarihi olan 1985 yılına göre zilyetlikle edinmeyi sağlayacak şekilde 20 yılı dolduracak nitelikte hava fotoğrafları getirtilip inceleme yapılmadığı, komşu parsel tutanaklarına göre taşınmazın durumu ile taşınmazın imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise ne şekilde imar ve ihya edildiği somut ve maddi olaylara dayalı olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

Buna göre doğru sonuca ulaşılabilmesi için, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek tespit tarihinden geriye doğru 10-15-25 yıl öncesine ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ile kadastro tespit tarihine yakın tarihte çekilmiş uydu fotoğrafları İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tüm tespit bilirkişileri,

taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, 3 orman mühendisi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından vergi kayıtlarının tek başına zilyetlikle edinmeyi sağlamadığı da dikkate alınarak çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiği,

taşınmazların tarımsal amaçlı olarak kullanılıp kullanılmadığı, varsa taşınmazlar üzerinde zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsel dayanağı kayıt ve belgeler yerel bilirkişi ve tanıklar eliyle uygulanarak çekişmeli taşınmazlar yönünü ne ve kimin yeri olarak okuduğu belirlenmeli,

yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik orman mühendisinden taşınmazın evveliyatı ve orman sayılan alanlardan olup olmadığı ve yapılmış ise orman tahdidine göre konumu, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan,

taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ve önceki bilirkişinin raporunu irdeleyen ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, temin edilebilen gerek en eski gerekse kadastro tespit tarihine yakın tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, HMK'nin 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı,

bundan sonra tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.