Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/7347 K.2023/4441

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararın, davalı ... vekili, davacılar ve müdahiller vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 16.04.2021 tarih ve 2019/2488 Esas, 2021/3717 Karar ... ilamıyla, davacılar ... ... ile ... mirasçıları ... ve arkadaşlarının temyiz inceleme istemlerinin reddine; dava konusu 125 parsel ... taşınmaz yönünden verilen hükmün onanmasına; diğer parseller yönünden ise İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay bozma ilamına karşı, davalı ... vekili, müdahil davacı ... ... vekili, davacı ... ve arkadaşları vekili ve mirasçı ... tarafından karar düzeltme kanun yoluna başvurulmuş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, Diyarbakır ili Sur ilçesi Çelikli birliği ... Mezrasında bulunan 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129, 133, 134, 135 ve 136 parsel numaralı muhtelif yüzölçümlü taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu oldukları gerekçesiyle, malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmişlerdir.

2. Davacı ... tarafından, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tevzidi dönüm davası ile davacılar ... ve müşterekleri tarafından, Hazine ve Köy İşleri Bakanlığı aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davası ve yine davacı ... tarafından, davalılar ... ve müşterekleri aleyhine açılan müdahalenin men'i davası, yargılama sırasında dava konusu taşınmazlar hakkında kadastro tutanağı düzenlendiğinden bahisle Kadastro Mahkemesine devredilmiş ve davalar birleştirilmiştir.

3. Müdahiller ..., ... ve müşterekleri ve ... ve müşterekleri müdahale dilekçeleri ile; tapu kaydına dayanarak davaya katılmışlardır.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında; davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.05.1989 tarih ve 1976/15 Esas, 1989/25 Karar ... kararı ile, çekişmeli 108 - 112 - 113 - 115 - 116 - 117 - 119 - 120 - 124 - 125 - 128 - 129 - 133 - 135 ve 136 parsellerin tamamı ile krokide 109/B; 111/B; 114/B; 118/B; 126/B ve 134/B parseli olarak gösterilen taşınmazların Hazine adına; 110 - 122 - 123 ve 127 ... parsellerin tamamı ile krokide 109/A; 111/A; 114/A; 118/A; 126/A ve 134/A parsellerinin ... ve müşterekleri adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 18.05.1989 tarih ve 1976/15 Esas, 1989/25 Karar ... kararı, davalı ..., ... ve müşterekleri vekili, ... ve müşterekleri vekili ile ... tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 08.01.1991 tarih ve 1990/5053 Esas, 1991/1 Karar ... ilamıyla "...“ Davacıların tutunduğu tapu kayıtlarının tüm tesis ve tedavülleri ile haritası getirildikten sonra mahallinde yöntemince uygulanarak kapsamının belirlenmesi, değişebilir sınır olarak kabul edilen sınırların fiziki yapısı ve konumu itibariyle sabit sınır halinde bulunup bulunmadığı yerel bilirkişilerden sorulması, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

kullanmanın ekonomik amaca uygun olup olmadığının sorulup saptanması, fen bilirkişisinden kayıtların kapsamını, kayıt kapsamı içinde kalıp da kullanılmayan arazi bölümlerini gösterir kroki düzenletilmesinin istenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi” gereğine değinilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya İlamına Uyularak Verilen Karar

Bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "....

Dava konusu 113, 136, 111, 123, 114, 119, 126, 125, 109 ve 135 parsellerin 1963 yılında toprak tevzi çalışmaları sonucu oluşan tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı; davacı ... ve müştereklerince dayanılan Şevval 1280 tarih defter 10 verak 10 nolu tapu kaydı ile tedavülleri olan kayıtların ve 1937 tarih 1 tahrir kaydının çekişmeli 110 nolu parsele uyduğu, bu nedenle miktarı fazla olan vergi kaydının dikkate alınması gerektiği;

davacı ... ve arkadaşlarının 111, 113, 136 nolu parseller yönünden dayandıkları tapu kayıtlarının değişebilir hudutlar ihtiva edip sabit sınırlarla bağlantı kesilmeksizin uygulanması sonucunda, bu kayıtların 136 nolu parselin tamamı ile 111 nolu parselin fen bilirkişisi krokisinde “A“ harfiyle gösterilen bölümü ve 113 nolu parselin krokide “A” harfiyle gösterilen yeri kapsadığı ve tesis tarihi davalı ... tapusunun tesis tarihinden çok daha eski olması nedeniyle davacı tapusuna itibar edilmesi gerektiği;

çekişmeli 116, 115, 117, 118, 120, 122 nolu parseller ile ilgili davacı ... ve müştereklerince dayanak gösterilen ... köyünde kain dava konusu 174, 220, 222, 223, 219, 184 nolu parsellere uygulanan Mayıs 1297 tarih 58 sıra nolu tapu kaydı ile tedavül tapu kayıtlarının hasımsız mahkeme kararıyla yüzölçümlerinin artırıldığı,

davada Hazine ile diğer davacılar ... ve müşterekleri taraf olmadığından miktar artırma davasıyla artırılmış tapu kaydının bağlayıcı yönü olmaması nedeniyle dönüm artırımından önceki miktarıyla kapsamının tayininde batı ve kuzey sınırlarındaki sabit sınırlar esas alındığında bu tapu kayıtlarının nizalı parsellere yetişmeyeceği ve alanının komşu ... köyündeki davalı parselleri kapsayacağından bu tapulara itibar edilemeyeceği;

ancak ibraz edilen 1937 tarih 1 tahrir vergi kaydının dava konusu 115 ila 120 ve 122 nolu parselleri kapsamakta ise de kayıt maliklerinin sadece 115 nolu parsel ile 116 nolu parselin çok az miktardaki kısmına zilyet olmalarından dolayı sadece zilyet oldukları kısımlarda yer kazanabilecekleri, zilyetlikle birleşmeyen vergi kayıtlarına hukuken itibar edilmeyeceği; yine davacı ... ve arkadaşlarının 127 nolu parselde uygulanan Zilkade 1288 tarih 21 sıra nolu tapu kaydı ile tedavülü olan tapu kayıtlarının kapsamında bulunduğu,

yine aynı davacıların dava konusu 125, 126, 127, 128, 129 nolu parsellere itiraz delili olarak sundukları 1937 tarih 3 tahrir vergi kaydının sınırlarının genişletilebilir nitelikte olması nedeniyle kayıtların kapsamının miktarıyla tayininin gerektiği ve vergi kaydı miktarının tapu kaydı miktarından fazla olması nedeniyle vergi kaydının miktarına göre kapsam tayini gerektiği, yine davacıların dava konusu 120, 122, 124 nolu parseller ile ilgili ibraz ettikleri ...

1280 tarih defter 10 verak 8 nolu tapu kaydı ile tedavülleri olan kayıtların aynı yeri kapsadığı, vergi kaydının miktarının tapu kaydı miktarından daha fazla olduğu, bu nedenle vergi kaydı miktarına göre kapsam tayini gerektiği; davacılar tarafından dayanılan Şaban 1280 tarih defter 10 varak 9 ve tedavülleri olan tapu kayıtlarının ve 1937 tarih 5 tahrir vergi kaydının dava konusu 117 ve 118 nolu parsellere uyduğu ve gayrisabit nitelikli sınır bulunması nedeniyle kayıtların kapsamının miktarıyla tayini gerektiği, vergi kaydının miktarı,

tapu kaydı miktarından daha fazla olduğundan ve 115 ve 116 nolu parsellerin çok büyük bölümü davacı ... ve müştereklerinin zilyetliklerinde ise de zilyetlikle edinilebilecek yer olarak 117, 118, 112, 133, 134, 108 ve kısmen 129 nolu parsellerde yer verilmiş olması nedeniyle bu parseller kapsam dışı kaldığından, bu parsellerin büyük bölümünün miktar fazlası olarak Hazine adına tesciline karar vermek gerektiği; çekişmeli 133 ve 134 nolu parsellerle ilgili davacılar tarafından ibraz edilen ....

1280 tarih defter 10 varak 7 ve tedavül kayıtları ile 1937 tarih 2 tahrir vergi kaydının her iki parseli kapsadığı, ancak gayrisabit sınırlar bulunması nedeniyle vergi kaydına miktarıyla kapsam tayini gerektiği ve vergi kaydı miktar fazlası yönünden ise zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu. 108 nolu parselin davacıların dayanağı ...

1280 tarih defter 10 varak 6 ve tedavülü kayıtlar ile 1937 tarih 6 tahrir vergi kaydının bu parseli kapsadığı ancak gayrisabit sınırlı olmaları nedeniyle miktarlarıyla kapsamının tayini gerektiği, yüzölçümü fazla olan vergi kayıt miktarına değer verildiği; bakiye bölümde ise davacılar yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu; çekişmeli 127 ve 128 nolu parseller yönünden ise Zilkade 1288 tarih 21 sıra nolu kayıt ve tedavülleri olan tapu kayıtları ile dayanak 1937 tarih 3 tahrir vergi kaydının her iki parselin tamamını kapsadığı; kayıt maliklerinin ölüm tarihlerine göre tapunun müşterek mülkiyet hükümlerine tabi olduğu,

bu nedenle 100’ er dönüm zilyetlikle edinme haklarının bulunduğu" gerekçesiyle, davanın, ... ve müşterekleri, ... ve müşterekleri, ... ve müşterekleri ve Hazine yönünden kısmen kabulüne, çekişmeli 109, 114, 119, 123, 125, 126 ve 135 nolu parsellerin Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, 111 nolu parselin bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 342.612,43 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ifrazı ile aynı adaya son parsel numarası verilerek davacılar ... mirasçıları ve müştereklerinin payları oranında adlarına tesciline,

(B) harfiyle gösterilen 905.393,79 metrekare yüzölçümündeki bölümünün aynı ada ve parsel numarasıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, 113 nolu parselin bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 549.902,83 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ifrazı ile aynı adaya son parsel numarası verilerek davacılar ... mirasçıları ve müştereklerinin payları oranında adlarına tesciline, (B) harfiyle gösterilen 306.581,95 metrekare yüzölçümündeki bölümünün aynı ada ve parsel numarasıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, 136 parsel ... taşınmazın davacılar ... mirasçıları ve müştereklerinin payları oranında adlarına tesciline, 110, 108, 127,

128, 133, 134, 117, 118, 120, 122, 124 ve 112 parsel ... taşınmazların bilirkişi ...'ün dosyada mevcut 13.01.1989 tarihli raporunda belirttiği toplam 350.902.272 pay üzerinden rapordaki malikler adına tapuya kayıt ve tesciline, 129 parsel ... taşınmazın bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 6.517,00 metrekarelik bölümünün ifrazen aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle bilirkişi ...'ün dosyada mevcut 13.01.1989 tarihli raporunda belirttiği toplam 350.902.272 pay üzerinden rapordaki malikler adına tapuya kayıt ve tesciline,

115 nolu parselin bilirkişi ek raporunda (B) harfiyle gösterilen 3.682,76 metrekarelik bölümünün ifrazen ada son parsel numarası verilerek hisseleri oranında ..., ..., ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline, (D) harfiyle gösterilen 673.317,24 metrekarelik bölümünün Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, 116 nolu parselin bilirkişi ek raporunda (A) harfiyle gösterilen 12.096,73 metrekarelik bölümünün ifrazen aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... ve müşterekleri adına tesciline,

(C) harfi ile gösterilen 104.278,27 metrekarelik bölümününü aynı ada ve parsel numarasıyla miktar fazlası olarak Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih ve numarası kararı, davalı ... vekili, davacılar ve müdahiller vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Gerekçe ve Sonuç

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi neticesinde, 16.04.2021 tarih ve 2019/2488 Esas, 2021/3717 Karar ... ilamla; ".. Mahkemece verilen önceki hükmü temyiz etmeyen ve son kararla aleyhlerine yeni bir hüküm de oluşturulmayan davacılar ... ile ... mirasçıları ... ve arkadaşlarının temyiz inceleme isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine; çekişmeli 125 parsel ... taşınmaz yönünden verilen hükmün onanmasına karar verildikten sonra;

çekişmeli 127 ve 128 parsel ... taşınmazlar hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde, çekişmeli taşınmazların zirai bilirkişi raporu ile belirlenen niteliğine göre zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olmadıkları gerekçesiyle davanın reddi ile çekişmeli taşınmazların Hazine adına tesciline karar verilmesi gerektiğinden bahisle, bu parseller hakkındaki hükmün bozulmasına;

çekişmeli 136, 113(A), 111(A) parsel ... taşınmazlara uyduğu kabul edilen tapu kayıtların miktarının Asliye Hukuk Mahkemesi'nde hasımsız olarak açılan tezyidi dönüm davası ile artırılması karşısında, bu ilamın mahkemeyi bağlamayacağı ve bu tapu kaydının dava dışı komşu köyde bulunan 225, 226 ve 227 parsel ... taşınmazlara revizyon gördüğü gerekçesiyle bu taşınmazlar yönünden davanın reddine karar verilmesi gereğine işaret edilerek hükmün bozulmasına;

çekişmeli 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 122, 123, 124, 126, 129 (A), 133, 134, 135 ve 136 parsel ... taşınmazlar yönünden ise, toprak tevzi haritası ile kadastro paftasını çakıştırır şekilde her iki paftayı bir arada gösterir denetime elverişli rapor alınmadığı, davacıların dayandıkları tapu ve vergi kayıtlarının çekişmeli taşınmazların tamamına uygulanmaksızın karar verildiği,

davacıların toprak tevzi çalışmalarından ve aktarılan davaya konu davanın açıldığı tarihten (1963) önce taşınmaz bölümleri üzerinde kullanımlarının bulunup bulunmadığının kesin olarak belirlenmesi gerektiği, 1963 yılından 15 - 20 - 25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları dosya arasına alınmak suretiyle, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden taşınmazların kullanım durumlarına ve niteliklerine ilişkin somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı rapor alınmadığı ve neticeten eksik inceleme ile karar verildiği ve ayrıca aktarılan davanın konusu olan 129 parsel ... taşınmazın (A) bölümü yönünden hüküm kurulduğu halde,

(B) bölümü yönünden olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesinin de hatalı olduğu gerekçesiyle" hükmün bozulmasına karar verilmiştir

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 16.04.2021 tarih ve 2019/2488 Esas, 2021/3717 Karar ... kararına karşı, davalı ... vekili, müdahil davacı ... ... vekili, davacı ... ... ve arkadaşları vekili ve mirasçı ... karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1. Davacı ... ... vekili karar düzeltme dilekçesinde; önceki hükmü temyiz etmediklerinden bahisle hukuki yarar yokluğundan temyiz taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira davacının o karar tarihinde cezaevinde hükümlü bulunduğunu, vasi tayini yapılması gerekirken yapılmadığını ileri sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2. Davacılar ... ..., ... ve ... vekili karar düzeltme dilekçesinde.

İlk Derece Mahkemesince doğru olarak çekişmeli 111/A, 113/A, 136 parsel ... taşınmazların müvekkilleri olan davacılar adına tesciline karar verildiğini, ancak davalı Hazinenin vaki temyizi üzerine inceleme yapan Dairece kararın bozulduğunu, bozma kararının hatalı olduğunu, dayanak tapu kaydının miktarını artıran İlk Derece Mahkemesi kararının 1953 yılında kesinleşip tapu kaydının da o tarihte oluştuğunu, 1953 yılı ile tespitin yapıldığı 1976 yılına kadar anılan taşınmazlarda silsile yolu ile müvekkilleri lehine zilyetlikle taşınmaz edinim koşullarının da oluştuğunu,

dayanak tapu kaydının sınırlarının sabit olup miktara bağlı olmaksızın tespit ve tescil edilmesi gerektiğini, ayrıca çekişmeli taşınmazlarda silsile yolu ile 100 yılı aşkın bir süredir malik sıfatıyla kesintisiz olarak vekil edenlerinin zilyet olduklarını açıklayarak, bu parseller yönünden verilen bozma kararının kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, imar - ihya edilmediği gibi zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden de olmadığını, somut olayda hava fotoğrafları uygulanmadan yanlı ve yetersiz beyanlara değer verilerek hüküm kurulmasının isabetsiz olduğunu, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini açıklayarak, Hazine aleyhine olan kısımlar yönünden hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

4. Mirasçı ... karar düzeltme dilekçesinde; dayanak tapu kaydının miktarını artıran İlk Derece Mahkemesi kararının 1953 yılında kesinleşip tapu kaydının da o tarihte oluştuğunu, 1953 yılı ile tespitin yapıldığı 1976 yılına kadar anılan taşınmazlarda silsile yolu ile lehine zilyetlikle taşınmaz edinim koşullarının da oluştuğunu, dayanak tapu kaydının sınırlarının sabit olup miktara bağlı olmaksızın tesbit ve tescil edilmesi gerektiğini, ayrıca çekişmeli taşınmazlarda silsile yolu ile 100 yılı aşkın bir süredir malik sıfatıyla kesintisiz olarak zilyet olduğunu açıklayarak, bozma kararının kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların davacıların ve davalı Hazinenin dayandığı kayıtların kapsamında kalıp kalmadığı; kalıyor ise hangi tarafın tapusu yahut vergi kaydının kapsamında kaldığı; dayanak tapulara miktarı itibariyle mi yoksa kapsadığı alan itibariyle mi değer verilmesi gerektiği; tapu kapsamı dışında kalan bölümler yönünden davacı şahıslar yararına 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 ve/veya 46 ncı maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı; ve ayrıca dava konusu taşınmazların zilyetlikle edinilebilecek yerlerden olup olmadığı; böyle yerlerden ise zilyetllikle edinim koşullarının gerçek kişi şahıslar olan davacılar yararına gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 440 ıncı maddesi, 3402 ... Kanun'un 13, 14.20, 27 ve 46'ıncı maddesi,

3. Değerlendirme 1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre, davacı ... ... vekilinin tüm; diğer karar düzeltme isteyenlerin ise aşağıdaki bendin dışında kalan sair karar düzeltme itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Ancak; davacı ... ve müşterekleri vekili, davalı ... vekili, davalı ...'ın karar düzeltme itirazlarının, öncelikle dava konusu 136 parselin tamamı ile 111 ve 113 parsel ... taşınmazların (A) harfi ile gösterilen bölümleri yönünden yapılan incelenmesinde; İlk Derece Mahkemesince, 136 parselin tamamı ile 111 ve 113 parsel ... taşınmazların (A) bölümleri hakkında, yukarıda yazılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; davacılar tarafından dayanılan ve İlk Derece Mahkemesince de çekişmeli 136 parsel ile 111 ve 113 parsellerin A harfi ile gösterilen bölümlerine uyduğu kabul edilen Ocak 1317 tarih ve 8 sıra nolu tapu kaydı ve tamamlayıcı hisse kayıtları ile Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.12.1953 tarih ve 1953/231,917 Esas - Karar ... hasımsız tezyidi dönüm ilamı sonucunda 2.757.907 metrekareye çıkan tapu kaydının, komşu ... Köyü'nde yapılan kadastro çalışmaları sırasında ...

Köyü 225, 226 ve 227 parsel ... taşınmazlara da uygulandığı ve bu kayıtların kadastro tutanaklarının ilgili sütunlarında uygulanan tapu kayıtları olarak gösterildikleri, bahsi geçen komşu köyde bulunan söz konusu taşınmazların da hali hazırda Diyarbakır Kadastro Mahkemesinin 2004/1 Esas ... dava dosyasında derdest bir davanın konusu oldukları ve o dosyada da aynı tapu kayıtlarının keşfen uygulandıkları, Dairemizin 10.02.2022 tarihli geri çevirme ilamı sonucunda anlaşılmıştır.

Bu durum karşısında; İlk Derece Mahkemesince, aynı kayıt kapsamında kaldığı iddia yahut kabul edilen taşınmazlar hakkında derdest davalar bulunması halinde, sağlıklı bir kayıt uygulaması yapılabilmesi için, davaların birleştirilmesinin gerekip gerekmediğinin değerlendirilmemiş olması isabetsizdir.

Bundan ayrı olarak, iş bu taşınmazlar ve karar düzeltme istemine konu diğer tüm taşınmazların (bir başka ifade ile 125 parsel ... taşınmaz dışındaki tüm taşınmazların) bulunduğu yörede 1963 yılında toprak tevzi komisyonunca çalışma yapıldığı ve4753 ... Topraklandırma Kanunu (4753 ...

Kanun) gereğince Hazine adına oluşan tapu kayıtları bulunduğu halde İlk Derece Mahkemesince, bu yönde her hangi bir araştırma yapılmamış ve toprak tevzi haritası, belirtmelik tutanağı ve tablendikatif listesi getirtilerek bunlara göre dava konusu taşınmazların durumu değerlendirilmeksizin, teknik bilirkişiden, toprak tevzi haritası ile kadastro paftasını çakıştırır şekilde her iki paftayı bir arada gösteri,r denetime elverişli rapor alınmadan, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması da isabetsizdir.

Öte yandan; davacıların dayandıkları tapu ve vergi kayıtları, çekişmeli taşınmazların tamamına uygulanmaksızın karar verilmiş; davacıların toprak tevzi çalışmalarından ve aktarılan davaya konu davanın açıldığı tarihten (1963) önce taşınmaz ve taşınmaz bölümleri üzerinde kullanımlarının bulunup bulunmadığının kesin olarak belirlenmesi amacıyla, 1963 yılından 15 - 20 - 25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları dosya arasına getirtilerek jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden taşınmazların kullanım durumlarına ve niteliklerine ilişkin somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı rapor alınmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

3. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, komşu ... Köyü 225, 226 ve 227 parseller hakkındaki Kadastro Mahkemesinin 2004/1 Esas ... derdest dava dosyası ile eldeki davanın konusu olan 111, 113 ve 136 parsel ... taşınmazlara, aynı tapu kayıtlarının uygulanmış olması nedeniyle, sağlıklı bir tapu kayıt uygulamasının ve denetiminin yapılabilmesi için, bu parseller hakkındaki davanın birleştirilmesi gerekip gerekmediği hususu değerlendirilmeli, yine

toprak tevzi haritası, belirtmelik tutanağı, tablendikatif listesi ile toprak tevzi çalışmasının yapıldığı 1963 yılından 15 - 20 - 25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına getirtilerek dosyanın ikmal edilmesinden sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişisi kurulu, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisi ve teknik bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında, gerçek kişi davacıların dayandıkları tapu ve vergi kayıtlarına ilişkin olarak,

hangi taşınmaz yönünden hangi kayda dayandıkları sorulup belirlenmek suretiyle yöntemine uygun şekilde kayıt uygulaması yapılmalı; yerel bilirkişi ve tanıklardan, toprak tevzii çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin hangi tarihte başladığı,

zilyetliğin ne zamandan beri kim tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü ve zilyetliğin ne şekilde intikal ettiği hususları sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmak suretiyle tereddüte yer bırakmayacak şekilde tespit edilmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli, tanık ve yerel bilirkişi beyanları arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı;

teknik bilirkişiden, keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, toprak tevzi haritası ölçeği ile kadastro paftası ölçeği eşitlenerek çakıştırma yapılmak suretiyle, çekişmeli taşınmazların tevzi haritasındaki konumunu gösteren denetime açık krokili rapor düzenlemesi istenilmeli; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmazların önceki ve mevcut niteliklerini ve ne kadar süreden beri hangi vasıfla kullanıldıklarını açıklayan, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak,

çekişmeli taşınmazların hava fotoğraflarının çekildiği tarihlerdeki niteliğini ve kullanım şeklini açıklayan ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli; belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda, davalı Hazinenin tapusunun çekişmeli taşınmazlara uyduğunun anlaşılması halinde, tapu kaydının oluşum tarihine kadar 3402 ...

Kanun’un 46/1, 14 ve devamı maddelerinde belirtilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinme koşullarının davacılar lehine gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmalı; davacıların dayandıkları tapu ve vergi kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uyduğunun belirlenmesi halinde ise,

miktar itibariyle daha büyük olan kayda değer verilmesi gerektiği düşünülmeli ve ayrıca kayıt kapsamı dışında kalan bölümler yönünden yukarıda açıklandığı gibi davacılar lehine zilyetlik yoluyla iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı tartışılıp değerlendirilmeli ve zilyetlikle edinilebilecek miktar belirlenirken iş bu dava dosyasında yer alan taşınmazlar ile birleştirilmesi halinde komşu ...

Köyü'nün ayrı ayrı kadastro çalışma alanları olduğu da dikkate alınmalı; yine karar verilirken, çekişmeli 136 parsel ile 111 ve 113 parsellerin A harfi ile gösterilen bölümlerine uyduğu kabul edilen ve Ocak 1317 tarihli ve 8 sıra nolu tapu kaydı ve tamamlayıcı hisse kayıtlarının, Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.12.1953 tarih ve 1953/231 - 917 Esas, Karar ... hasımsız tezyidi dönüm ilamı sonucunda 2.757.907 metrekareye çıkartılmış olmakla birlikte Hazinenin o davada taraf olmadığı ve İlk Derece Mahkemesi kararı ile artırılan miktarının davalı ... yönünden bağlayıcılığının bulunmadığı da gözetilmelidir.

4. İlk Derece Mahkemesince, bu husular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de.

Kadastro Hakimi infaza elverişli ve doğru sicil oluşturmakla yükümlü olduğıu halde, çekişmeli 129 parsel ... taşınmazın (B) bölümü yönünden olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi de usul ve yasaya uygun bulunmadığından, temyiz incelemesi sırasında bu parsellerin tümüne ilişkin hükmün açıklanan bu nedenlerle bozulmasına karar verilmesi gerekirken,

127 ve 128 parsel ... taşınmazlar yönünden zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı şeklindeki (3.) nolu bentte gösterilen farklı gerekçe ile bozma kararı verildikten sonra yine Yargıtay ilamının (4.) ve (5.) bentlerinde aynı parseller yönünden maddi hata sonucu çelişki yaratır tarzda değişik gerekçelerle bozma kararı verildiği, bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından tarafların bu parsellere ilişkin hükme yönelen karar düzeltme itirazları yerinde görülmüştür.

VII. KARAR

Davacı ... ... vekilinin tüm, diğer karar düzeltme isteyenlerin ise aşağıdaki bendin dışında kalan sair karar düzeltme itirazlarının, yukarıda (VI.C.3.1.) nolu bentte açıklanan nedenlerle REDDİNE;

Davacı ... ve müşterekleri vekilinin; davalı ... vekilinin; davalı ...'ın karar düzeltme istemlerinin yukarıda (VI.C.3.2.3.4) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi'nin 16.4.2021 tarih ve 2019/2488 Esas, 2021/3717 Karar ... kararının KALDIRILMASINA ve İlk Derece Mahkemesi kararının, dava konusu 125 parsel ... taşınmaz dışında kalan parseller yönünden 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 442 nci maddesi uyarınca takdiren 1.470,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davacı ...'dan alınarak Hazineye irad kaydına,

123,60 TL peşin harcın red harcına mahsubu ile kalan 439,05 TL'nin karar düzeltme isteyen davacı ...'dan alınmasına,

Peşin harcın istek halinde karar düzeltme isteyen davacı ... ve müşterekleri ve davalı ...'a iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,