Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/7429 K.2023/2771

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen vakıf üyeliğinin ve prim borcunun tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Dava dilekçesinde; davacının 15.07.1982-09.05.2000 tarihleri arasında davalı ... Bankası A.Ş. de güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, davalı Munzam Vakfa yaptığı başvurunun reddedildiği beyan edilerek, davalı ... Bankası A.Ş. Mensupları Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı'na üyeliğinin, prim borcunun ve iş veren prim borcundan davacının sorumlu olmadığının tespiti istenmiştir.

II. CEVAP

Davalı Munzam Vakıf vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dışı Banka ile ilişkisi sözleşmesi feshedilmek suretiyle sonlandırıldığından borçlanma hakkından yararlanmayacağını belirterek davanın usulden ve esastan reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2016 tarihli ve 2015/155 Esas, 2016/359 Karar ... kararıyla; zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.04.2018 tarihli ve 2017/1759 Esas, 2018/511 Karar ... kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 22.02.2021 tarihli ve 2018/12151 Esas, 2021/1488 Karar ... kararıyla, İlk Derece Mahkemesince zamanaşımı başlangıcı olarak davacının iş akdinin feshedilme tarihi esas alınmış ise de, Geçici 3 üncü madde ile davacı gibi güvenlik görevlilerine borçlanma ile emekli olma hakkı getirildiğinden ve bu hakka ilişkin davalarda zamanaşımı başlangıcı borçlanma hakkı getiren Geçici 3 üncü maddeye göre ödemenin yapılması için gösterilen son tarih olan 30.12.2005 tarih olduğundan, Borçlar Kanunu’nun 146 ncı maddesine göre, bu tarihten itibaren on yıllık zamanaşımı süresi davanın açıldığı 20.04.2015 tarihi itibari ile dolmadığından,

İlk Derece Mahkemesince, işin esasına girilerek, vakıf senedi ve yönetmelikleri de getirtilip, davacının ilgili düzenleme kapsamında hak sahibi olup olamayacağı araştırılıp, oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken, davanın zamanaşımından reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının belirli süreli iş akdi ile çalışmasına karşın sözleşmesinin sürekli yenilenmesi nedeniyle sözleşmesinin süresiz nitelik arz ettiği ve başlangıçta vakfa üye olma imkanı yokken 30.09.2005 tarihinde vakıf genel kurulu kararı ile tanınan haktan istifade ile davacının yaptığı başvuru sonucu vakfın üyesi haline geldiği,

davalı tarafça davacının katkı payının faizinin davacıdan tahsili gerektiği savunulmuş ise de davalı vakfın tabii üyesi olarak kabul edilen davalının 05.12.2005 tarihinde yaptığı başvuruyu müteakip davacıdan işverenin katılım payını ödemesinin talep edilemeyeceği,

yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen 20.03.2022 tarihli rapor içeriğinde de ayrıntılı olarak belirtildiği üzere davacıdan istenebilecek katkı payının 10.028,38 TL olduğu ve bu tutar için dava tarihine kadar 8.516,60 TL faiz talep edilebileceği ayrıca dava tarihinden ödeme tarihine kadar asıl alacak için yasal faiz talep edilebileceeği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Munzam Vakıf vekilince istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda V.B.2 numaralı paragrafta belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; yargılama aşamasında ileri sürülen gerekçeler ve resen belirlenecek nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 ... Kanun), 6098 ... Türk Borçlar Kanunu, ... Bankası A.Ş. Mensupları Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı'nın Munzam Sosyal Güvenlik Hakları Yönetmeliği hükümleri.

2. Değerlendirme 1.6100 ... Kanun'un 373 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında, Yargıtay ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddi kararına ilişkin ise Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderileceği; 4 üncü fıkrasında Yargıtayın bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabileceği düzenlendiğinden, Bölge Adliye Mahkemesinin yok hükmünde olan istinaf talebinin esastan reddine dair kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının incelenmesine geçildi.

2. Davacının 15.07.1982 tarihinde dava dışı ... Bankası A.Ş'de güvenlik görevlisi olarak işe başladığı ve iş akdinin feshedilmesi nedeniyle 09.05.2000 tarihinde kurumdan ayrıldığı, ... Bankası Mensupları Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı senedinin 4/b. maddesinde “... Bankası ...de veya (a) şıkkında sözü edilen her iki vakıfta (... Bankası A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfı veya ...

Bankası Mensupları Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı) gündelik veya götürü olarak çalışanlar, süreli sözleşmeliler ve Banka ve Vakıflara giriş tarihinde 45 yaşını doldurmuş olanlar vakfın yararlananı olamazlar.” hükmü mevcut iken, vakfın 30.09.2005 günlü olağan genel kurulunda kabul edilip 01.10.2005 tarihinde yürürlüğe giren Munzam Sosyal Güvenlik Hakları Yönetmeliğine eklenen Geçici 3 üncü madde ile, dava dışı ...

Bankası A.Ş'de koruma ve güvenlik görevlisi olarak süreli sözleşmeli çalışmış ve 01.10.2005 tarihinden önce emekli olmak üzere Bankadaki görevinden ayrılmış ve ... Bankası A.Ş.

Mensupları Emekli Sandığı Vakfından yaşlılık, malullük aylığı veya sürekli işgöremezlik geliri bağlanmış olanlara, 30.12.2005 tarihine kadar yazılı talepte bulunmak ve gereklerini tam olarak yerine getirerek yapacakları borçlanma nedeni ile tespit edilen aidatlarının tamamını 30.12.2005 tarihine kadar ödenmesi halinde vakıftan emeklilik aylığı bağlanabileceğinin düzenlendiği, sözkonusu düzenlemede değişiklik tarihinden önce dava dışı Banka ile ilişiği kesilenlerin borçlanma imkanından yararlanabilmesinin emekli olmak üzere dava dışı Bankadaki görevinden ayrılmış veya ...

Bankası A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfından yaşlılık, malullük aylığı veya sürekli işgöremezlik geliri bağlanmış olmak koşuluna bağlandığı, buna göre 09.05.2000 tarihinde iş akdinin feshedilmesi nedeniyle dava dışı Banka'dan ayrılan davacının belirtilen düzenlemeden yararlanabilmesi imkanının bulunmadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin 29.09.2022 tarihli istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararı yok hükmünde olduğundan ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,