Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2022/7717 K.2024/7601

Yargıtay (5.) Hukuk Dairesi tarafından “Nakline karar verilen köy halkına ait dava konusu taşınmazların orman vasfı ile Hazine adına tescilinin talep edildiği, bu nedenle orman kadastro kararlarının ve orman kadastrosuna ilişkin tutanakların denetlenmesi gerektiği bu sebeple temyiz inceleme görevinin Yargıtay (8.) Hukuk Dairesine ait olduğu” gerekçesiyle Dairemize gönderilen dava dosyası üzerinde, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

Davacı ...

İdaresinin davada, Eskişehir ili Han ilçesi Gökçeyayla Mahallesinin yerinde kalkındırılmasının mümkün olmaması nedeniyle 12.06.1972 tarihli ve 7-4552 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile toplam olarak kamulaştırılması kararı verildiği, Afyon Valiliğince kurulan istimlak komisyonu tarafından takdir edilen bedellerin Afyon Ziraat Bankası İskan Müdürlüğü hesaplarına aktarılmak üzere yatırıldığı, Afyon Toprak İskan Müdürlüğü'nün 14.02.1983 tarihli ve 224 sayılı yazısı ile Orköy Başmühendisliğinin Orköy Daire Başkanlığına göndermiş olduğu yazısından;

ilgililere Bolvadin ilçe merkezinde bir yer kamulaştırılarak imar planı yapıldığının, hak sahiplerine 148 adet konut yapılarak kendilerine teslim edildiğinin ve her aileye ortalama yirmişer dönüm tarım arazisi de verilerek tarımsal iskanın gerçekleştirilmiş olduğunun anlaşıldığı, iskanın gerçekleştirilmesinden sonra hak sahiplerinin kamulaştırılan mesken ve arazileri terk etmeleri gerekirken terk etmedikleri, Köy tüzel kişiliğinin kaldırılması gerektiği halde kaldırılmadığı,

kamulaştırılan mahalle içindeki ev, ahır ve samanlıkların bulunduğu ve asıl önemlisi parsellerin orman olarak Hazine adına tescillerinin yapılmadığının görüldüğü açıklanarak, davalı adına kayıtlı bulunan taşınmazın orman olarak Hazine adına tescilini talep ettiği,

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda, Gökçeyayla Mahallesinin tamamının kamulaştırılmasına ilişkin yapılan kamulaştırma işlemlerinin kamulaştırmanın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan kanun ve yönetmelik hükümlerine göre kamulaştırma işlemlerinin taşınmazın kamulaştırma tarihindeki malikleri adına noter marifetiyle tebliğ edilmediği, ilanen tebliğ edilmiş ise gazete ile ilanen tebliğinden önce adreslerinin 6830 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 7. maddesinde yazılı mercilerden eksiksiz olarak araştırıldığına dair herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı,

celbedilen istimlak bedelinin tenkisi dava dosyalarının fiziki olarak bulunamadığı, gerekçeli kararların incelenmesinde birçok dava dosyasının ölü kişi aleyhine açılmış olması sebebiyle davaların reddedildiği ve davalıların yokluklarında davaların görüldüğü, karar suretlerinin okunamadığı ve kararların usulünce kesinleştirmelerinin yapılmadığı,

Bolvadin Tapu Müdürlüğünden celbedilen tapu cevaplarına göre yapılan kamulaştırma işlemlerine karşılık olarak verildiği anlaşılan taşınmazların tespit edilmiş ve kamulaştırma bedellerinin iskan fonuna aktarılmasına dair muvafakatname sunulmuş ise de hak sahiplerine usulünce yapılmış bir kamulaştırma işleminden söz edilmeyeceği gerekçesiyle cebri tescil talebinin reddine karar verildiği,

Gerek istinaf gerekse temyiz dilekçelerinde davacı ... İdaresi vekilinin, geçerli bir kamulaştırmanın yapıldığını, davalı tarafça kamulaştırma bedellerinin iskan fonuna aktarılmasına dair muvafakatname verildiğini, bunun tebligat yerine geçtiğini, öte yandan kamulaştırma işleminin davalı taraf ya da mirasçısına tebliğ edilmiş olması gerektiğini ancak aradan geçen süre zarfında bu belgelerin saklanmasının mümkün olmadığını ileri sürdüğü,

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunundan kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararları incelemekle görevli Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda verilen kararda da, kamulaştırma işleminin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 6830 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca bu kanundan doğan hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işleminin mal sahipleri için 13. maddesi uyarınca tebligatla başladığı, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış içtihatlarına göre;

kamulaştırma işleminin kesinleşmiş olmasının temel koşulunun, mal sahibine geçerli bir kamulaştırma tebligatı yapılması ve bu tebligattan itibaren belli süre içinde dava açılmamış olması olup bu anlamda kamulaştırma bedelinin ödenmiş olmasının kamulaştırma işlemini tek başına geçerli hale getirmeyeceği, bunun tek istisnasının ise usulüne uygun olmasa da mal sahibine kamulaştırma tebligatı yapılmış olması durumu olduğu,

bu durumda, kamulaştırma bedelinin ödenmiş olması şartı ile mal sahibine usulüne uygun olmayacak şekilde kamulaştırma tebligatı yapılmış ise ancak bu durumda kamulaştırma işleminin kesinleştiğinden bahsedilebileceği, somut olayda, 6830 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca mal sahibine kamulaştırma işlemlerine ilişkin noter vasıtasıyla hiç tebligat yapılmadığından ve bu haliyle geçerli bir kamulaştırma işleminden bahsedilemeyeceği gerekçesiyle istinaf itirazlarının esastan reddedildiği görülmektedir.

Bu açıklamalara göre dava konusu uyuşmazlığın niteliği ve temyizin kapsamının, Gökçeyayla Mahallesinin yerinde kalkındırılmasının mümkün olmaması nedeniyle yapılan kamulaştırma işleminin geçerli olduğu ve kamulaştırmanın gereğinin İdare tarafından yerine getirilmesine rağmen davalı tarafça yerine getirilmediği iddiasıyla bu kamulaştırma işlemine istinaden dava konusu taşınmazların davalılara ait tapu kayıtlarının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline ilişkin olup, davacı İdarenin orman araştırmasına yönelik bir iddiası olmadığı gibi davada orman araştırmasını gerektiren bir durum da bulunmadığı,

temyiz incelemesine konu hususun kamulaştırma işleminin geçerli olup olmamasına yönelik olduğu, bu hususa ilişkin Yargıtay (5.) Hukuk Dairesinin incelemesinden geçmiş kararlarının da bulunduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 18.01.2024 tarihli ve 1 sayılı kararı uyarınca dosyayı inceleme görevi Yargıtay (5.) Hukuk Dairesine aittir.

Bu durumda, 2797 sayılı Kanun’un 60/3 hükmüne göre temyiz incelemesini yapacak dairenin Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu tarafından belirlenmesi gerekir.