Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/1278 K.2023/1269

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin, 01.02.2021 tarihli ve 2020/4009 Esas, 2021/557 Karar sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunulması üzerine dosya Dairemize gönderilmiş ancak hükmün temyiz incelemesinin daha önce yapıldığı farkedilmeyerek yeniden temyiz incelemesi yapılmış ve Dairemizin 06.09.2022 tarihli ve 2022/57 Esas, 2022/6724 Karar sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilerek dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, dosyanın temyiz incelemesinin yapıldığı, davacının karar düzeltme talebi üzerine gönderildiği ancak karar düzeltme incelemesi yapılması gerekirken ikinci kez temyiz incelemesi yapıldığından maddi hatanın düzeltilmesi talebi ile dairemize gönderildiği ve sözkonusu maddi hatanın düzeltilmesi gerektiği anlaşılmakla; maddi hataya dayalı olarak verilen Dairemizin 06.09.2022 tarihli ve 2022/57 Esas, 2022/6724 Karar sayılı ilamının ortadan kaldırılmasına ve işin esasının incelenmesine geçildi.

I. DAVA

1. Kadastro sırasında; ... ilçesi ... Köyü sınırları içinde bulunan 102 ada 1 parsel sayılı taşınmaz, 1.428.259,00 m2 yüzölçümü ve orman vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

2. Davacı dava dilekçesinde; kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 102 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapusunun iptali ile adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 01.02.2021 tarihli ve 2020/4009 Esas, 2021/557 Karar sayılı ilamında; usul ve kanuna uygun bulunan İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi tarafından mahallinde yapılan incelemede nehir kıyısında buluna düz arazinin içerisinde mevcut ağaçların meyve ağaçları olduğu ve kadim bahçe niteliğinde bulunduğunun tespit edildiği ve orman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda dava konusu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunun bildirildiği, mevcut tapu kaydının devamı niteliğindeki alanın bilirkişilerce incelenmesi sonucu orman vasfına matuf hiç bir hususun raporlarda yer almadığını belirterek, onama kararının kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı değilse davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı maddesi, 6831 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 14 ve 17 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince dava konusu taşınmazın orman vasfında olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydı dahi dosya içerisine alınmamış, hükme esas alınan bilirkişi raporunda 1958 tarihli memleket haritasında taşınmazın yeşil alanda kaldığı bildirilmesine rağmen bu haritanın üretildiği hava fotoğrafı getirtilmek sureti ile taşınmazın bu haritadaki niteliği şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmemiştir.

O halde İlk Derece Mahkemesince, yöreye ait en eski ve tespit tarihinden 15-20 yıl öncesine ilişkin memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bilirkişi,

bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli.

3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp;

orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak,

temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı,

bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı; ayrıca keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanarak,

dava konusu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli; yerel bilirkişiler ve tanıkların beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat mühendisi bilirkişisinden, taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini, üzerinde bulunan ağaçlarının yaşı ve dağılımı ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 14 ncü maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit yada tescil edilip edilmediği ilgili tapu müdürlüğü ve kadastro müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen (5403 sayılı Kanun) 14/2 nci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı,

toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan nedenle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerekirken, temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 01.02.2021 tarihli ve 2020/4009 Esas, 2021/557 Karar sayılı kararıyla maddi hata sebebiyle onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davacı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile onama kararı kaldırılarak yukarıda belirtilen gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin, 01.02.2021 tarihli ve 2020/4009 Esas, 2021/557 Karar sayılı onama ilamının KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,