Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/1392 K.2023/4754

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosu tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. 1986 yılında yapılan kadastro çalışmasında Muş İli, ... İlçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan 105 parsel, 75 parsel, 189 parsel ve 190 parsel ... taşınmazlar zilyetlik edinme sebebine dayalı olarak davacılar adına "Tarla" vasfı ile tespit edilmiş, Hazine'nin açtığı dava sonrası taşınmalar, "Mera" vasfı ile orta malı olarak tapuya tescil edilmiştir.

2.3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22/2-a maddesi uyarınca 2017 yılında yapılan uygulama kadastrosu sırasında, "Mera" vasfı ile orta malı olarak Hazine adına kayıtlı 105 parsel ... taşınmaz 101 ada 10 parsel numarası ile ve 51.984,13 m² yüzölçümlü olarak, 75 parsel ... taşınmaz 101 ada 11 parsel numarası ve 26.850,53 m² yüzölçümlü olarak, 189 parsel ... taşınmaz 140 ada 137 parsel numarası ve 27.603,73 m² yüzölçümlü olarak, 190 parsel ... taşınmaz ise 140 ada 141 parsel numarası ve 15.401,79 m² yüzölçümlü olarak "Mera" vasfı ile kamu orta malı olarak tespit edilmiş, davacıların itirazları Kadastro Komisyonunca reddedilmiştir.

3.Davacılar vekili askı ilan süresi içerisinde Kadastro Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde, dava konusu taşınmazların müvekkillerine murislerinden kaldığını, söz konusu bu taşınmazları müvekkillerinin kullandığını ancak yapılan uygulama kadastrosu sırasında söz konusu bu parsellerin mera olarak tespit gördüğünü, dava konusu yerlere ait müvekkillerinin vergi kayıtlarının olduğunu ayrıca zilyetliklerinin de uzun zamandır devam ettiğini, söz konusu yerlerin mera ile bir ilgi ve alakasının bulunmadığını ileri sürerek yapılan tespitin iptali ile dava konusu Muş ili, ... ilçesi, ...

Köyünde kain, (eski 105 parsel), yeni 101 ada 10 parsel, (eski 75 parsel), yeni 101 ada 11 parsel, (eski 189 parsel) yeni 140 ada 137 parsel ve (eski 190 parsel) yeni 140 ada 141 parsel ... taşınmazların müvekkilleri adına tapuya tescil edilmesini istemiştir.

4.Muş Kadastro Mahkemesi 25.01.2018 tarih ve 2017/8 Esas, 2018/25 Karar ... ilamı ile yenileme kadastrosu sonucu mülkiyete yönelik iddialara yönelik davada kadastro mahkemesinin görevli olmadığı gerekçesi ile Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, dava konusu yerlerin devletin hüküm ve tasarrufu altından olan yerlerden olduğunu, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uygulama kadastrosu ile mülkiyete dair bir çalışma yapılmadığı, uygulama kadastrosunun taşınmazların mülkiyet durumuna dair yeni bir dava hakkı vermeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince keşif dahi icra edilmeden, yenileme kadastrosuna itiraz müessesesini işlevsiz bırakacak şekilde doğrudan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tesis kadastrosunun yapıldığı dönemde müvekkillerinin sosyo-ekonomik ve kültürel nedenlerle itiraz ve dava haklarını etkin şekilde kullanamadıklarını, yokluklarında yapılan işlemlerde aleyhlerine tespit ve kararlar verildiğini, usule uygun olmayan tesis kadastrosu ile ilgili önceki tespit ve kesinleşme işlemlerinin hak düşürücü süreye esas alınmasının doğru olmadığını, davanın esastan görülüp sonuçlandırılması gerektiğini ileri sürerek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazların mülkiyet durumunda bir değişiklik meydana gelmediği, yenileme kadastrosunun taşınmazların mülkiyetine ilişkin yeni bir dava açma imkanı sağlamadığına göre, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir .

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, uygulama kadastrosu sonrası dava konusu taşınmazların tapu kaydında kayıtlı olduğu üzere mera vasfı ile tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık taşınmazların davacıların zilyetliğinde bulunduğu iddiası ile taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 22/a ve 36/A maddesi

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371'inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 189,15 TL'nin temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,