Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/3004 K.2023/5461

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kullanım kadastrosu sonucu oluşan tapuda beyanlar hanesindeki şerhin iptali istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya direnme kararı verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararı davacılar (her davacı hakkında ayrı ayrı temyiz dilekçesiyle) vekilince işin esası hakkında, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekilince vekalet ücretine yönelik olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kullanım kadastrosu sırasında, ... ili Çekmeköy ilçesi Hüseyinli Köyü çalışma alanında bulunan 112 ada 12 parsel ... ve 27.881,56 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, bahçe vasfıyla Hazine adına tespit edilmiş, kadastro tutanağının beyanlar hanesine 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ...

Kanun) 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve 15 yıldan beridir Hüseyinli Köyü Tüzel Kişiliğinin fiiili kullanımında bulunduğu şerhi verilerek tespit edilmiş, ...

Anadolu 1. Kadastro Mahkemesince 2010/3572 Esas, 2014/194 Karar ... yapılan yargılama sonucu deracetten geçerek kesinleşen karar ile beyanlar hanesindeki kullanıcı şerhinin 30.03.2014 tarihinden itibaren köyün tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeniyle mahalle olarak bağlandığı "Çekmeköy Belediyesi" olarak yazılmasına karar verilmiştir.

2. Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu 112 ada 12 parsel ... taşınmazın güncelleme çalışmalarında köy tüzel kişiliği adına tespit edildiğini, köy tüzel kişiliğinin hakkını davacı Yılmaz Makine San. Ltd. Şti. ve Akyüz Gıda Toptan Ltd. Şti'ne Üsküdar 6 Noterliğinde düzenlenen 19.07.2012 tarih 22611 yevmiye taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile devrettiğini, bunun için köy tüzel kişiliğine bir milyon TL ödenerek taşınmazın muvafakatnameyle devir ve satın alınarak, 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun)

gereği doğrudan satış talebinde bulunulduğunu, davalı Hazinenin ilgili devri tanımadığını ve taşınmazın proje alanında kaldığından bahisle belediyeye devredileceğini bildirerek işlem yapmadığını açıklayarak, 112 ada 12 parselin hak sahipliğinin vekil edenleri olduğunun tespiti ile adlarına tapu iptali ve tescil işlemleri yapılmasını istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin dolduğunu, taşınmazın 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 4 üncü maddesine göre yapılan güncelleme çalışmalarında Hüseyinli Köyü Tüzel Kişiliğinin fiili kullanımında olduğunun şerhiyle Hazine adına kayıtlı olduğunu, davacının hak sahibi olmadığını, ileri sürülen 19.07.2012 günlü satış vaadi sözleşmesinin davalı açısından bağlayıcılığı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davaya dahil edilen Çekmeköy Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; taşınmaz hakkında ... Anadolu 1. Kadastro Mahkemesinin 2010/3572 Esas, 2014/194 Karar ... kararla 3 üncü kişilerin açtığı kullanıcı şerhi davasının reddolduğunu, fiili kullanıcının köy ibaresi kaldırılarak Çekmeköy Belediyesi olarak düzeltildiğini ve kararın 13.01.2015 tarihinde onanmak suretiyle kesinleştiğini, halen Belediyeye satışla devri için işlemlerin devam ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.11.2019 tarihli ve 2014/573 Esas, 2019/453 Karar ... kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.05.2021 tarihli ve 2020/1097 Esas, 2021/1264 Karar ... kararıyla; davacılar vekilinin işin esasına yönelik taleplerinin reddine, vekalet ücretine yönelik talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın reddine, davalılar lehine maktu vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili işin esasına yönelik, davalı Hazine vekili ile davalı ... Belediyesi vekili vekalet ücretine yönelik temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 18.05.2022 tarihli ve 2021/15945 Esas, 2022/4670 Karar ... ilamıyla; davacılar tarafından taşınmazda hak sahipliğine yönelik olarak idare mahkemesinde dava açıldığı, bu dava sonucunda verilecek hükmünün, eldeki davayı etkileyeceğinden ... 9. İdare Mahkemesinde görülmekte olan davanın 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ...

Kanun) 165 inci maddesi gereğince bekletici mesele yapılması, anılan davanın kesin olarak karara bağlanmasından sonra toplanan bütün deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine değinilerek davacı şirketler vekilinin yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ...

Kanun'un 371 inci maddesi uyarınca bozulmasına, bozma nedenine göre davalı Hazine vekili ve dahili davalı ... vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı tarafın, inceleme konusu davayı çekişmeli taşınmazın 19.07.2012 tarihli hak sahipliğinin devri senediyle tespitten sonraki hak sahipliği iddiasına dayanarak açtığına göre talebin tespitten sonraki nedene ilişkin olduğu, tespitten sonra şerh sahibinden satın ve devralmaya ilişkin iddia idareye başvurmak suretiyle güncelleme yapılması talep edilebileceği, İlk Derece Mahkemesince idareyi güncelleme yapmaya zorlanacak şekilde karar verilemeyeceği gibi, İlk Derece Mahkemesinin idare yerine geçerek böyle bir işlem yapma olanağınında bulunmadığı,

İdare mahkemesinde açılan davaların davaların ise tarafları/niteliği/konusu ve talep itibariyle, nizalı taşınmaza ilişkin inceleme konusu davayı doğrudan etkilemesinin mümkün bulunmadığı, bir an için aksi düşünüldüğü takdirde ise, kullanım kadastrosuna tabi tutulan taşınmazın fiilen kullanımında bulunduğunun iddia eden tarafından ispatı da gerekli olduğu, İlk Derece Mahkemesince mahallinde yapılan keşif ve inceleme sonucu uyuşmazlık konusu taşınmazın boş arazi vasfında olduğu, öncesinde köy tüzel kişiliği tarafından muhtelif kişilere kiralanmak suretiyle taşocağı olarak hafriyat alınmak suretiyle tasarruf edildiği bildirildiği,

taşınmaz üzerinde fiili kullanım olgusunun da ispatlanamadığı, her ne kadar davanın açıldığı tarih itibariyle dava konusu taşınmaz Hazine üzerine tapuya kayıtlı ise de, istinaf incelemesi sırasında Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden alınan güncel tapu kaydına göre 112 ada 12 parselin 27.10.2020 tarihinde 6292 ...

Kanun gereği satış suretiyle Çekmeköy Belediyesi adına devir ve tescil olduğu (temyiz aşamasında ise kayıt maliki Belediye'den ihale suretiyle davacı şirketin satın aldığının bildirildiği) belirlenmekle, yazılı şekilde karar verilmiş olması bu yönden de doğru bulunduğu,

Davacılar vekili 13.12.2022 tarihli dilekçe ile bozma sonrası ıslah talebinde bulunmuş olmakla birlikte, 6100 ... Kanun'un 357 nci maddesinde bölge adliye mahkemesinde yapılamayacak işler arasında davanın ıslahı da sayılmış olduğundan, ıslah talebine değer verilmediği ve inceleme dışı tutulduğu,

Davacıların vekalet ücretine ilişkin istinaf nedenlerine gelince; kullanıcı şerhi verilmesi isteğine ilişkin dava niteliği itibariyle maktu harçla açılması ve görülmesi mümkün davalardan olmakla, taşınmazın değeri üzerinden harcın tamamlatılmasıyla, davalılar lehine nispi vekalet ücreti takdiri yerinde görülmediği gerekçesiyle Dairenin bozma ilamına direnilmesine, davacılar vekilinin sair istinaf nedenlerinin reddine, vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile, ... Anadolu 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/573 Esas, 2019/453 Karar ... ve 28.11.2019 tarihli kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı davacılar (her davacı hakkında ayrı ayrı temyiz dilekçesiyle) vekilince işin esası hakkında, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekilince vekalet ücretine yönelik temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davacı Akyüz Gıda Paz. San. ve Dış Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; İdare Mahkemesinin kararının beklenmesi gerektiğini, davalı ... adına tescil edilmesinin hukuken bir öneminin bulunmadığını, Hüseyinli Köyü Tüzel Kişiliğinin halefi konumunda olduğunu, ıslahın yargılamanın sonuna kadar yapılabileceğini, Belediyenin bu taşınmazı ihaleyle satması sonucunda satın alındığını, davalı Belediyenin sebepsiz olarak zenginleştiğini, müvekkilinin de satın aldığı hisseye oranlandığından 9.293,85 TL zarara uğradığını açıklayarak hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davacı Yılmaz PVC ve Alüminyum İşleme Makinaları Sanayi Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... Belediyesinin taşınmazı ihaleyle satışa çıkarması sonucunda müvekkili tarafından 45.000.000,00 TL ye satın alındığını, 6292 ... Kanun kapsamında satın alınması halinde aradaki fark kadar davalı Belediyenin sebepsiz olarak zenginleştiğini, bu nedenle ıslan taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini açıklayarak hükmün bozulmasını istemiştir.

3. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; lehlerine takdir edilen vekalet ücretinin nispi olması gerektiği halde İstinaf Mahkemesince maktuen tayin edildiğini açıklayarak hükmün bozulmasını istemiştir.

4. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; lehlerine takdir edilen vekalet ücretinin nispi olması gerektiği halde İstinaf Mahkemesince maktuen tayin edildiğini açıklayarak hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kullanım kadastrosu sonucunda Hazine adına tescil edilen taşınmaz üzerinde davacılar lehine kullanıcı şerhi verilip verilemeyeceği hususuna iliykindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 ... Kanun'un Ek 4 üncü maddesi

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.6100 ... Kanun’un 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yeniden yapılan incelemede; temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi direnme kararının 6100 ... Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 89,95 TL'nin temyiz eden davacılar Akyüz Gıda Paz. San. ve Dış Tic. A.Ş., Yılmaz PVC ve Alüminyum İşleme Makinaları Sanayi Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Başkanlığından ayrı ayrı alınmasına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,