Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/31 K.2025/3121

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında yapılan kadastro sonucunda; ... Kadastro Mahkemesi'nin 21.12.1993 tarihli 1991/586 esas 1993/1710 karar sayılı kararıyla, davacı ... İdaresi ve birleşen dosya davacısı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından davalı Hazine ve ..’e karşı ... Köyü 1906 parsel sayılı 5791 m2 yüzölçümlü tarla vasfındaki taşınmaz hakkında, davacı ...

İdaresinin davası yönünden, dava konusu taşınmazın kısmen orman tahdit alanı içerisinde kaldığı iddiasıyla orman içinde kalan kısmın tespitinin iptaliyle devlet ormanı olarak tapuya tescili istemiyle tespite itiraz davası açıldığı ve yargılama sonucunda, dava konusu taşınmazın öncesinin devlet ormanı vasfında olup 1976 yılında yapılan 2/B madde uygulaması sonucu orman kapsamı dışına çıkarıldığı ve tespitin doğru olduğu gerekçesiyle davacı ...

İdaresinin davasının reddine, davacı Vakıflar Genel Müdürlüğünün davasının ise feragat nedeniyle reddiyle, parselin tespit gibi Hazine adına tapuya tesciline ve .. oğlu ...’ün kullanımında olduğunun kütüğün ve tutanağın beyanlar hanesine şerh verilmesine karar verildiği; kararın Yargıtay denetiminden geçerek 20.11.1997 tarihinde kesinleştiği; taşınmazın 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi uyarınca 2011 yılında yapılan yenileme kadastrosu çalışmalarında 28118 ada 5 parsel sayısı ve 4.644,45 m² yüzölçümüyle halen “6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılmıştır.

İsmail oğlu ...’ün kullanımındadır” şerhleriyle Hazine adına tapuda kayıtlı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... (...) Mahallesi 1906 parsel (yeni 28118 ada 5 parsel) sayılı taşınmazın idareden tahsisinin istendiği ancak bu güne kadar tahsis işlemi gerçekleşmediği, taşınmazın tapu kaydının orman olarak düzeltilmesi gerektiğini, bitki örtüsü, eğimi ve toprak yapısı gereğince de orman vasfını taşıdığı iddiasıyla, dava konusu taşınmazın ormanda kalan kısımlarının tarla şeklindeki vasfının "orman" olarak düzeltilmesini, orman vasfıyla Hazine adına tapuya tescilini, tapu kaydının beyanlar kısmındaki 2/B ve kullanıcı şerhinin kaldırılmasını istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; ... Kadastro Mahkemesinin 1991/586 Esas 1991/1710 Karar sayılı ve 1993/2935 Esas 1998/171 Esas sayılı kesinleşmiş kararlarının, eldeki dava ile aynı taşınmaz ile ilgili olup taraflarının aynı olduğu ve bu nedenle ortada kesin hüküm bulunduğu gerekçesiyle davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Anılan hüküm davacı ... İdaresi vekilince istinaf edilmiş. Bölge Adliye Mahkemesinin 2019/1114 Esas 2020/751 Karar sayılı ilamı ile; "... İlk Derece Mahkemesince kesin hüküm olarak kabul edilen ... Kadastro Mahkemesinin 21/12/1993 tarihli 1991/586 Esas 1993/1710 Karar sayılı kararının tarafları ve konusu, eldeki dava ile aynı olmakla birlikte, Kadastro Mahkemesi dosyasındaki istem, kesinleşmiş orman tahdidine dayalı tespitin iptali ve taşınmazın davacı ...

Yönetimi adına tapuya tescili istemine yönelik iken, eldeki davadaki istem ise kesinleşmiş tahdidin yanı sıra eylemli orman iddiasına da dayalı vasıf değişikliği istemine yönelik olup, kesinleşmiş tahdit iddiası ile eylemli orman iddiasına dayalı iki ayrı davadaki hukuki sebeplerin birbirinden farklı olması nedeniyle ...

Kadastro Mahkemesinin anılan kararının, eldeki davada eylemli orman iddiası yönünden kesin hüküm oluşturmayacağı sonucuna varıldığından, davanın yalnızca kesinleşmiş tahdide dayalı hukuki sebep yönünden kesin hüküm nedeniyle reddi gerekirken, her iki hukuki sebep yönünden de kesin hüküm nedeniyle reddinin doğru görülmediği..." gerekçesi ile hükmün kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; "...ziraat bilirkişisi ve orman ile harita mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek ek rapor alınmış, düzenlenen ek rapordan (K) harfi ile gösterilen 569,06 metre karelik yerin orman vasfında olduğu belirtilmiş olmasına rağmen eylemli orman vasfında olmadığının bildirilmesi üzerine düzenlenen raporlara çelişkiden uzak Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile uyumlu olması nedeni ile itibar edilmiş ve dava edilen yerde eylemli orman alanı bulunmaması..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı ...

İdaresi vekilinin istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "...dava konusu taşınmazın hükmen kesinleşmiş orman tahdit sınırları içerisinde kaldığı ve 5771,89 m2 yüzölçümüyle 1906 parsel sayısıyla Hazine adına tapuda kayıtlıyken yapılan 2/B çalışmaları sonucunda Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan alanda kaldığı; dava konusu kısımların, bu parselin bilirkişi raporlarında (K1) ile gösterilen 1186,73 m2 lik yer ile (K) ile gösterilen 569,06 m2 lik yer olduğu,

ancak 2010 yılında 3402 sayılı Kanun'un 22/2-a maddesi gereğince yapılarak kesinleşen yenileme kadastrosu çalışmaları sonucunda, davaya konu olan bu kısımlardan (K1) ile gösterilen 1186,73 m2 lik kısmının ormana terkedilmesiyle kalan kısmın 28115 ada 5 parsel sayısıyla ve 4644,45 m2 yüzölçümüyle tapuya aktarıldığı ve dolayısıyla bu kısmın yenileme kadastrosunda 2/B alanından çıkarılarak orman tahdit sınırları içerisine dahil edilmesi nedeniyle bu kısım yönünden dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı;

dava konusu 569,06 m2 lik (K) bölümünün ise harita mühendisi ve orman mühendisi bilirkişi kurulunun 13/03/2021 tarihli ek raporuna göre dava tarihi itibariyle eylemli orman niteliğinde olmadığı..." gerekçesiyle davacı ... İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... İdaresi vekilince temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince her ne kadar yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş ise de 13.04.2021 tarihli orman ve jeodezi ek bilirkişi raporunda dava konusu (K) harfi ile gösterilen taşınmazın eylemli orman vasfında olmadığı ifade edilmesine rağmen 04.04.2022 tarihli aynı bilirkişilerden alınan ek raporda ise taşınmazın eylemli orman vasfını koruduğu ifade edilmiş, bu yönüyle raporlar arasındaki çelişki oluşmuş ve oluşan çelişki giderilmeksizin hangi sebeple önceki tarihli bilirkişi raporuna itibar edildiği de anlaşılamamıştır. Bu yönüyle taşınmazın vasfı yönünde tereddüt oluşmuştur.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, dava tarihi itibarıyla taşınmazın orman niteliğinde olup olmadığının tespiti bakımından dava tarihine en yakın memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı ve uydu görüntüleri bulundukları yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan, daha önceki keşiflerde yer almayan, bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek iki orman mühendisi bilirkişisi ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, dosya arasına getirtilen belgeler, çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;

yukarıda değinilen diğer belgeler, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ile orman bilirkişileri eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli;

taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle tespit edilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı gibi hususlar açıklığa kavuşturulmalı, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili, bilimsel verileri bulunan, yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve bu şekilde,

çekişmeli taşınmazın dava tarihinde fiilen orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

İlk Derece Mahkemesince bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.