Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/3451 K.2025/5377

Taraflar arasındaki tescil davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan karar düzeltme incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, asıl dosya davacısı ... vekili, asli müdahil ... mirasçıları vekili ve duruşma istemiyle birleşen dosya davacıları ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, duruşma isteminin ise dava değeri itibariyle reddine karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve 1967 yılında yapılan kadastro çalışmalarında ... olarak tescil harici bırakılan taşınmaz, yargılama sırasında 2018 yılında 1448 parsel numarasıyla ve 501.322,91 m² yüzölçümlü olarak çalılık vasfıyla Hazine adına ihdasen tescil edilmiştir.

Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; ... Mahallesinde bulunan, güneyi 84... nolu parseller, kuzeyi ... ve batısı ...'in kullandığı tarlalar ile çevrili olan ve kadastro sırasında ... olarak tescil harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında, irsen intikal, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak, taşınmazın müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

Davalı Hazine vekili; davanın reddi ile dava konusu taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Asli müdahiller ... ve ... vekili müdahale dilekçesinde; İcra ve İflas Kanunu'nun 94/3 maddesi gereğince, davacı/borçlu ...'ın zilyedi olduğu taşınmazın borçlu lehine kazandırıcı zamanaşımı sebebiyle iktisabını istemek hakkının haczedilmesi nedeniyle müdahale talebinde bulunduklarını belirterek, taşınmazın davacı adına tescili ile bu hususta tapu kaydına şerh verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ... ... 19. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/197 Esas sayılı dosya davacıları vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin, dava konusu taşınmazın 2000/62938,15 hissesini, zilyetlik devir senedi ile haricen davalılardan satın aldıklarını, ancak tapu devrinin yapılmadığını, müvekkillerinin davalıların zilyetliği ile beraber 20 yıldan fazla süre nizasız, fasılasız malik sıfatıyla taşınmazı kullandıklarını belirterek,

tapu kaydının iptali ile taşınmazın 1000/62938,15 hissesinin ..., 1000/62938,15 hissesinin ... adına tesciline, talebin kabul edilmemesi durumunda taşınmazların rayiç bedelinin ya da davalılar ... ve ...'ye yapılan ödemelerin denkleştirici adalet ilkesi gereği hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiş.

Mahkemenin 11.04.2018 tarihli ve 2018/180 Karar sayılı kararı ile dosyanın ... ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/395 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

... ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.12.2013 tarihli ve 2006/461 Esas, 2013/454 Karar sayılı kararı ile; bilirkişi incelemesi sonucunda 1982 yılı hava fotoğraflarına göre taşınmazın o tarihten itibaren ve halen kısmen çalılık, kısmen işlenmemiş toprak niteliğinde olduğu ve ihya edilmediğinin belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine, davalı Hazinenin karşı tescil talebinin kabulü ile fen bilirkişisinin 25.01.2012 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 62.938,15 m²lik kısmın Hazine adına tesciline karar verilmiş;

hükmün, davacı ... vekili, müdahil ... vekili ve müdahil ... mirasçıları ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 14.10.2015 tarihli ve 2015/15711 Esas, 2015/11749 Karar sayılı ilamıyla temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar verildikten sonra, davacı ... vekili ve müdahil ... mirasçıları ... ve arkadaşları vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 01.03.2016 tarihli ve 2015/20258 Esas, 2016/2058 Karar sayılı ilamı ile;

hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. ve geçici 1/13. maddeleri nazara alınarak il ve ilçe belediye başkanlıklarının davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması, dava konusu taşınmaz bölümüne komşu 83... parsel sayılı taşınmazlara uygulanan tapu ve vergi kayıtlarının tesisinden itibaren getirtilmesi, taşınmazın imar planı içinde kalıp kalmadığı, içindeyse imar planının onaylandığı tarihin tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmesi,

dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğraflarının istenilmesi, bundan sonra mahallinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı, teknik bilirkişi ve 3 kişilik zirai bilirkişi kurulu, mahalli bilirkişi ve taraf tanıkları eşliğinde keşif yapılması, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmazlar üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime, nasıl intikal ettiği, taşınmazlarda imar-ihyaya ne zaman başlanılıp tamamlandığı,

tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 14. maddesinde belirtilen sürenin geçip geçmediğinin etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması, beyanlarında çelişki doğduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılması, bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmesi, ... bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmazların eğimi, niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü, taşınmazın imar-ihyasının hangi tarihte başlanıp tamamlandığı, taşınmazın tamamının ya da bir bölümünün tarıma elverişli olup olmadığı,

ne zamandır tarım arazisi olarak kullanıldığı, ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü belirleyen, komşu parsellerin toprak yapısının mukayese edildiği, bilimsel verilere dayalı, önceki ziraatçi bilirkişi raporunu da irdeleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması,

jeodezi ve fotogrametri bilirkişisine, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmesi, mahkeme gözleminin tutanağa geçirilmesi, teknik bilirkişinden keşfi izlemeye elverişli rapor ve harita düzenlemesinin istenilmesi,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulması; ilanlar için yasal sürelerin dolmasının beklenmesi,

taşınmazın imar planı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde 3402 sayılı Kanun'un 17. maddesi göz önüne alınarak varsa imar planının onay tarihinden önce 3402 sayılı Kanun'un 14... . maddesinde öngörülen koşulların davacı taraf yararına gerçekleşmiş olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilerek, karar düzeltme isteminin kabulü ile onama kararının kaldırılmasına, hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, tanık beyanları ve bilirkişi raporlarında dava konusu alanın ham toprak ve kısmen çalılık arazi şeklinde görüldüğüne yönelik tespitlerin birlikte değerlendirilmesinde asıl ve birleşen davalara konu taşınmazlarda davacılar lehine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddesi, 3402 sayılı Kanun'un 14... . maddeleri gereğince tescil koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların reddine, asıl davada davalı Hazine vekilinin karşı tescil talebinin kabulü ile ... ili ... ilçesi ...

Mahallesinde bulunan fen bilirkişisinin 25.01.2012 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 62.938,15 m² lik kısmın Hazine adına tesciline karar verilmiştir. Birleşen dosya davacıları vekili tarafından hükmün tamamlanması talebinde bulunulması üzerine, İlk Derece Mahkemesince 18.05.2022 tarihli ek karar ile; birleşen davada terditli tazminat talebi yönünden hükmün tamamlanması talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davada davalı ...

Üçüncü hakkında davanın açılmamış sayılmasına şeklinde hükmün tamamlanmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, asıl dosya davacısı ... vekili, müdahil ... mirasçıları vekili ve birleşen dosya davacıları ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1.Asıl dosya davacısı ... vekili, müdahil ... mirasçıları vekili ve birleşen dosya davacıları ... ve ... vekilinin tescil davası yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına,

bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında, asıl dosya davacısı ... vekili, müdahil ... mirasçıları vekili ve birleşen dosya davacıları ... ve ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

b.Dava konusu taşınmazın, yargılama sırasında 26.11.2018 tarihinde Hazine adına 501.322,91 m² yüzölçümlü olarak ve çalılık vasfı ile ihdasen tescil edilen 1448 parsel içinde kaldığı anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesince, mükerrer kayıt oluşturacak şekilde asıl davada davalı Hazine vekilinin karşı tescil talebinin kabulü ile ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan fen bilirkişisinin 25.01.2012 tarihli raporunda (A) harfi ile gösterilen 62.938,15 m²lik kısmın Hazine adına tesciline karar verilmesi isabetsiz olup bu husus hükmün bozulmasını gerektirmekte ise de, işbu yanlışlığın düzeltilmesinin yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığı anlaşıldığından, hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2.Birleşen dosya davacıları ... ve ... vekili tarafından, ... karşı yöneltilen tazminat davası yönünden temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacılar vekili dava dilekçesiyle tapu iptali ve tescil, mümkün olmazsa taşınmazın rayiç bedeli ya da davalıya yapılan ödemelerin yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ise karar gerekçesinde ve hüküm fıkrasında davacının terditli talepleriyle ilgili hüküm kurmaksızın sadece tescil istemiyle ilgili gerekçe ve hüküm kurmuştur.

6100 sayılı Kanun'un 297/2. maddesi uyarınca hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Mahkemece HMK’nin açık hükmüne aykırı olarak kararın gerekçesinde söz konusu talep hakkında herhangi bir değerlendirme ve tartışma yapılmamış, bu hususta olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiştir. Hâl böyle olunca, birleşen dosyada terditli talep hakkında tarafların delillerinin toplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetli değildir.

Kabule göre de, dosya arasında bulunan ... ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.06.2019 tarihli ve 2018/15 Esas, 2019/289 Karar sayılı kararı ile dava dosyasının eldeki dosya ile birleştirilmesine karar verildiği, 28.06.2019 tarihli müzekkere ile de dosya aslının yazı ekinde gönderildiğinin bildirildiği, ancak anılan dava dosyasının fiziken dosya içerisinde bulunmadığı gibi, kararın gerekçesinde ve hüküm kısmında bu dosyaya yer verilmediği anlaşılmıştır. Buna göre, ... ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.06.2019 tarihli ve 2018/15 Esas sayılı dosyasının akıbetinin araştırılıp, hakkında olumlu ya da olumsuz karar verilmemesi doğru görülmemiştir.