Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/3751 K.2025/1168

Taraflar arasındaki tapu kaydına 6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi uyarınca taşınmazın orman sınırları dışına çıkartıldığı ve zilyetlik şerhi verilmesi istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten son

KARAR

Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle.

Antalya ili Kepez ilçesi Duraliler Mahallesi eski 1840 parsel yeni Avni Tolunay Mahallesi 28151 Ada 78 parsel sayılı taşınmazın kullanıcısı olduğunu, taşınmazın 1942 yılında yapılan orman tahdidinde orman sınırları içerisinde iken, 1976 yılında yapılan 6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi uygulaması ile orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Kadastro Mahkemesinin 1991/621 E 1993/1711 K sayılı kararı ile Hazine adına tescil edildiğini ve üzerindeki evin davacı ...'e aidiyetinin tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterildiğini,

davacıların taşınmazda kullandıkları kısımları 6292 sayılı Kanun hükümlerine göre doğrudan satın almak istediklerini, tapuda 6831 sayılı Kanun' un 2/B madde belirtmesi olmadığı için kullanım tespiti ve satış işlemi yapılamadığını ileri sürerek, taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2/B maddesi ile Hazine adına orman sınırları çıkarılan yer olduğunun tespiti ile bu hususun tapuya şerhine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava konusu, Antalya ili Kepez ilçesi ... Mahallesi 28125 ada 78 parsel (eski Antalya ili Kepez ilçesi Duraliler köyü 1840 parsel) sayılı taşınmazın, 236,98 metrekare yüzölçümünde kargir ev ve arsası vasfında Hazine adına tapuda kayıtlı olduğu ve beyanlar hanesinde "Üzerindeki kargir ... oğlu ... 'e aittir." şerhinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davalı Hazine cevabında; davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin önceki ilk kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın dava değerinin belirlenmesi için yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin iade kararı sonrası İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda verilen yeniden davanın reddine ilişkin ikinci kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, yeniden davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ikinci iade kararı sonrası İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... taşınmazın orman vasfında olmadığının ve orman sınırları dışarısına çıkartılan yerlerden olduğunun kesinleşmiş mahkeme ilamıyla sabit olduğu, dava edilen taşınmazda davacı tarafın Kadastro Mahkemesi ilamıyla belirlenen aidiyet şerhinin bulunduğu, bu sebeplerle dava açmada hukuki yararının bulunduğu ..." gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışarısına çıkartılan yerlerden olduğunun tespiti ile bu hususun tapuya şerh düşülmesine karar verilmiş;

hükmün, davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "... taşınmazın 1942 yılında yapılan tahditte orman içinde bulunduğu, 1976 yılında yapılan işlemin aplikasyon kabul edilerek yine orman tahdidi içinde olduğu ve 1961 yılından önce nitelik yitirdiği kabul edilerek Hazine adına P.II nolu blok parseli içerisinde orman dışına çıkarıldığı,

itirazları inceleme komisyonunun yalnızca kendisine gelen itirazlar yönünden karar vermesi gerekirken poligonun tamamı yönünden karar vermesi geçerli olamayacağı gibi, 1942 yılı tahdidinin kesinleştiği ve içerisinde kalan taşınmazları 6831 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinin istisnai fıkraları uyarınca orman dışında ziraat arazisi olarak bırakma yetkisi bulunmadığından yaptığı işlemin yok hükmünde olduğu ve ayrıca Kadastro Mahkemesinde taşınmazın öncesi ve niteliğine yönelik kabulün tarafları bağlayacağının kabul edilmesi gerektiği,

bu nedenle adalete duyulan güvenin de sarsılmaması ve aynı durumdaki kişilerin aynı hukuki durumu elde etmesi nazara alındığında taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 1744 sayılı Kanunla değişik 2 nci maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı kabul edilerek bu hususun tapunun beyanlar hanesine şerh verilmesi gerektiği, Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/452 Esas sayılı dosyasında ormanın davasının bu gerekçelerle reddine karar verildiği ve bu kararın onandığı,

buna göre İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve Kanuna bir aykırılık bulunmadığı ..." gerekçesiyle, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de, tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları ve aynı bölgeye ait Dairemizin temyiz incelemesinden geçen diğer dosyalardaki tahdit evraklarından, çekişmeli taşınmazın 3116 sayılı Orman Kanunu (3116 Sayılı Kanun) hükümlerine göre ilk kez 1942 yılında yapılıp kesinleşen orman sınırları içinde bulunduğu, Vakıflar İdaresinin, Muratpaşa Vakfına ait tapu kaydına dayanarak 1942 tahdidine itiraz etmesi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanlığının hakem sıfatıyla verdiği 19.12.1947 tarihli ve 208 sayılı iptal kararının, sadece vakfın tapulu taşınmazlarına ilişkin olduğu,

bu itibarla Vakıf tapusu kapsamı dışında kalan taşınmazlar yönünden tahdidin kesinleştiği ve geçerliliğini sürdürdüğü, taşınmazın 1952 yılında makiye tefrik çalışmalarına konu edildiği, ancak makiye tefrik işleminin bir tespit niteliğinde olup orman sınırları dışına çıkarma işlemi olmadığı,

bu hususa, 30.04.2010 tarihli ve 2004/1 Esas, 2010/1 Karar sayılı İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararında, “3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp orman tahdidi içinde kaldığı kesinleşen, ancak, tapuya tescil edilmeyen yerlerde 5653 sayılı Kanun ile değişik 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre maki komisyonlarının yaptığı işlemlerin bir tespit niteliği taşıdığı, teknik ve hukuki anlamda orman kadastro (tahdit) sınırı dışına çıkarma işlemi olmadığı ” denilerek işaret edildiği,

1976 yılında Orman Kadastro Komisyonunca "Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanlığının 19.12.1947 tarihli ve 208 nolu hakem kararı gereğince eski tahdit hattı iptal edilen devlet ormanının tekrar kadastrosu yapılmak üzere" nitelendirilmesiyle 03.06.1976 tarihli işe başlama tutanağı ile Orman Kadastrosuna başlanıldığı, bu çalışma kapsamında 1942 yılında yapılan orman tahdidinin tamamen iptal edildiğinin kabul edildiği, çekişmeli taşınmazın orman sınırları dışında orman sayılmayan haritada sarıya boyalı alan içerisinde bırakıldığı, söz konusu çalışmaya ilişkin tutanakların 09.12.1976 tarihinde ilan edildiği,

daha sonra 1989 yılında yapılan Orman Kadastrosu ve 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi çalışmalarına konu edilmediği anlaşılmaktadır.

Tüm bu açıklamalar ışığında. 1942 yılında yapılan orman tahdidinin, sadece Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Başkanının hakem sıfatıyla verdiği 19.12.1947 tarihli ve 208 sayılı kararla Vakıflar İdaresinin dayandığı Muratpaşa Vakfına ait tapulu taşınmazlar yönünden iptal edildiği, vakıf tapusu kapsamı dışında kalan taşınmazlar bakımından orman tahdidinin halen geçerliliğini sürdürdüğü,

taşınmazların orman olarak sınırlandırılmasına ilişkin 1942 yılında yapılıp kesinleşen Orman Kadastrosunun, 7 numaralı Orman Kadastro Komisyonunca yok sayılıp, 1976 yılında yeniden yapılan Orman Kadastrosunda çekişmeli parselin orman sınırları dışında (ziraat alanında) bırakılması işleminin hiçbir yasal dayanağının bulunmadığı, 1942 yılından beri orman sınırları içinde olan bir taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 2 nci veya 2/B maddesi gereği orman sınırları dışına çıkarılmasının ancak idarece usulüne uygun şekilde yapılacak işlemle mümkün olduğu,

idarenin yaptığı bir tasarruf olmadan mahkemelerin orman sınırı içinde kalan bir taşınmazı orman sınırı dışına çıkarmasının mümkün olmadığı, somut olayda, 1976 yılında 7 numaralı Orman Kadastro Komisyonu, orman sınırı içerisinde olmasına rağmen taşınmazı orman sınırı dışında (ziraat alanında) bıraktığı, dolayısı ile çekişmeli taşınmaz bakımından ayakta olan 6831 sayılı Kanun'un 2 nci madde çalışmasından sözedilemeyeceği, kesinleşen orman tahdidi içinde kalan bir taşınmazın orman sınırı dışında yani ziraat alanında bırakılmasının ise kanuni bir dayanağının olmadığı,

çekişmeli taşınmazın halen 1942 yılında kesinleşen orman sınırları içinde olduğu anlaşılmakta olup, davacının iddiasına dayanak yaptığı çekişmeli taşınmazın hükmen tesciline ilişkin mahkeme kararında da, dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ya da 2/B maddesi kapsamında alanda olduğu yönünde herhangi bir belirlemenin bulunmadığı saptanmıştır.

Hal böyle olunca; temyiz talebinin, çekişmeli taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi kapsamında olduğuna dair şerhi verilmesine yönelik olduğuna ve taşınmazın anılan Kanun'un 2 nci maddesi kapsamında veya 2/B maddesi kapsamındaki alanda kalmadığı anlaşıldığına göre İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar dikkate alınarak taşınmazın 6831 sayılı Kanun' un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkartılan yerlerden olduğuna ilişkin şerh verilmesi yönündeki davanın da reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.