Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/3833 K.2024/1205

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) gereğince yapılan satış sonucu oluşan tapu kaydının iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairemizce, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın esastan reddine, birleşen davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, birleşen dosyanın davacısı Hazine vekili ve asıl dosyanın davacısı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kullanım kadastrosu sırasında, ... ili Çamlıdere ilçesi Özmuş Mahallesi çalışma alanında bulunan 132 ada 63 parsel ... 1.476,26 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, beyanlar hanesine, " 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve 1980 yılından beri 1/8 er hisse ile Hatice Gürbüz, ... Gürbüz, Zöhre Gürbüz ve ... ile 4/8 hissesinin ...’ün kullanımında bulunduğu " şerhi yazılmak suretiyle, arsa niteliğinda Hazine adına tespit edildikten sonra 04.01.2013 tarihinde 6292 ... Kanun gereğince satılarak davalı ... adına kayden tescil edilmiştir.

Asıl dosyanın davacısı ... dava dilekçesinde; ... ili Çamlıdere ilçesi Özmuş Mahallesi çalışma alanında bulunan 132 ada 63 parsel ... taşınmazın ½ hissesi için kendi adına kullanıcı şeri verilmesine rağmen taşınmazın tamamının 6292 ... Kanun gereğince davalı ...' e satıldığını ileri sürerek, taşınmazın ½ hissesinin iptali ile kendi adına tescilini talep etmiştir.

Birleşen dosyanın davacısı Hazine vekili dava dilekçesinde. 6292 ... Kanun uyarınca, 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi kapsamındaki taşınmazların, 3402 Kadastro Kanunu'nun (3402 ...

Kanun) Ek-4 üncü maddesi kapsamında yapılan kadastro çalışması sırasında belirlenen kullanıcılarına satışının mümkün kılındığını, taşınmazda 1/8'şer oranında kullanıcı konumunda bulunan üç kişinin satın alma haklarını kardeşleri ...'e devrettiklerini, ...'ün taşınmazın 1/2 hissesini satın almak amacıyla Çamlıdere Milli Emlak Müdürlüğüne başvuru yaptığını, idare tarafından taşınmazın 1/2'sinin davalıya satılacağı halde sehven taşınmazın tamamının davalıya satıldığını ve bu kişi adına tescil işleminin yapıldığını, Hazine tarafından talep edilmesine rağmen,

kendisine sehven taşınmazın tamamı satılan davalının kendisine ait olmayan 1/2 hissenin devrine rızaen muvafakat etmediğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazın 1/2 hissesinin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonucunda verilen, " birleşen dosyada davacı Hazine vekilinin davasının kabulü ile çekişmeli 132 ada 63 parsel ... taşınmazın 1/2 hissesinin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile iptal edilen 1/2 hissenin davacı ... adına kayıt ve tesciline, davacı ... tarafından açılan davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına," ilişkin hükme karşı, davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş ve bu hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle,

Dairemizin 06.06.2022 tarihli ve 2022/1477 Esas, 2022/5350 Karar ... ilamıyla; "... Davacı ... tarafından açılan asıl dava yönünden, davacı ...’ın, eldeki bu davayı davalıya yapılan satış işleminden sonra açtığına ve dosya kapsamından da idari işlem niteliğindeki satış işleminin idarece geri alındığı ya da idari yargıda iptal edildiği anlaşılamadığına göre, eldeki davanın dinlenme olanağının bulunmadığı;

davacı Hazinenin açtığı birleşen dava yönünden ise, her ne kadar davacı Hazine tarafından, davalı ... aleyhine, dava konusu 132 ada 63 parsel taşınmazın 1/2 payının tapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle dava açılmış ise de, dosya içeriğine, toplanan delillere, tapu kaydına ve satış akdine göre, devir işleminin 6292 ...

Kanun'un 6. maddesi uyarınca davacı Hazine tarafından, davalı ...' e satış şeklinde yapıldığının anlaşılmakta olduğu, dava konusu taşınmazın 1/2 payının iptali ve Hazine adına tescili istemiyle açılan eldeki davanın dinlenebilmesi için 6100 ...

HMK'nin 114/ 1- h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması gerektiği, anılan Kanun'un 115. maddesinde düzenlenen hüküm gereğince hukuki yararın mevcudiyeti dava şartı olup mahkemelerce resen dikkate alınması gerektiği, somut olayda; çekişmeli taşınmazın yapılan kullanım kadastrosu tutanağında 1/2 payın kullanıcısı olarak görünen ... tarafından, davacı Hazine aleyhine, idari işlem niteliğindeki 6292 ...

Kanun uyarınca taşınmazın satışına ilişkin işlemin iptali talebiyle açılmış bir dava bulunmadığından, davacı Hazine yönünden eldeki davayı açmakta güncel bir hukuki yararının bulunmadığının kabulü gerekeceği bu durum karşısında, mahkemece, davacı Hazinenin dava açmakta güncel bir hukuki yararının bulunmadığı gözetilerek, davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu taşınmazın 1/2 hissesinin, 6292 ...

Kanun gereğince 3402 Kadastro Kanunu'nun Ek-4 maddesi kapsamında yapılan kadastro çalışması sırasında kullanıcısı olarak belirlenen ve lehine tespiti yapılan ... yerine davalıya satışı işleminin yolsuz olduğu, bir başka ifade ile taşınmazın 1/2 hissesinin yanı sıra kalan 1/2 hissesininde davalı adına satılarak tescil edilmesinin gerçek hak durumunu yansıtmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği " gerekçesiyle bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, asıl davanın esastan reddine, birleşen davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, birleşen dosyanın davacısı Hazine vekili ve asıl dosyanın davacısı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, hükmühe uyulan uyulan bozma ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup birleşen dosyada davacı Hazine vekili ve asıl dosyada davacı ...'ün temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.