Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/4302 K.2024/594

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, dahili davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşma isteğinin ise değerden reddine karar verildikten karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 110 ada 13, 42, 112 ada 6, 13, 15, 16, 133 ada 1, 137 ada 13, 14, 16, 145 ada 1, 153 ada 1, 155 ada 6, 156 ada 1, 157 ada 1, 158 ada 10, 11, 166 ada 1, 197 ada 6, 219 ada 3, 224 ada 1, 8, 11, 226 ada 1, 232 ada 3, 244 ada 2, 245 ada 3 ve 252 ada 1 parsel ... muhtelif yüz ölçümündeki taşınmazlar, Hazinedar ... Paşa Vakfı’na ait 1228 tarihli vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmakta olup, vakıf mallarının kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile iktisaplarının mümkün bulunmadığı belirtilerek, Hazinedar Zade ... Paşa Vakfı adına tespit edilmiştir.

Davacı Yayla Köyü Tüzel Kişiliği vekili dava dilekçesinde; ...

Mahallesi 110 ada 13, 42, 112 ada 6, 13, 15, 16, 133 ada 1, 137 ada 13, 14, 16, 145 ada 1, 153 ada 1, 155 ada 6, 156 ada 1, 157 ada 1, 158 ada 10, 11, 166 ada 1, 197 ada 6, 219 ada 3, 224 ada 1, 8, 11, 226 ada 1, 232 ada 3, 244 ada 2, 245 ada 3 ve 252 ada 1 parsel ... taşınmazların vakıf malı olmayıp, vakfiye kapsamında da kalmadığını, taşınmazların zilyetlikle iktisaba elverişli şekilde köy halkının kullanımında bulunduğunu ileri sürerek, taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile davacı Köy Tüzel Kişiliği adına tescilini istemiş;

yargılama sırasında müdahil davacı ... vekili müdahale dilekçesinde, çekişmeli taşınmazların bir kısmının devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ileri sürerek kadastro tespitlerinin iptali ile adına tescili istemiyle; müdahil davacı SASKİ vekili ise müdahale dilekçesinde, 145 ada 1 ve 224 ada 8 parsel ... taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile adına tescili istemiyle davaya katılmışlardır.

Davalı ...'ne İzafeten Samsun Bölge Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların Hazinedar Zade ... Paşa vakfına ait olup, vakfıye kapsamında kaldığını, vakfiye sınırlarının 1/25000 ölçekli haritada yer aldığını, vakıf mallarının zilyetlikle iktisabı mümkün olmayıp, kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile edinim koşulları bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, " ... çekişmeli taşınmazların vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmadığı ve davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği ... " gerekçesiyle verilen, davanın kabulüne ve çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile davacı Yayla Köyü Tüzel Kişiliği adına tapuya kayıt ve tesciline ilişkin önceki hüküm, davalı vekilinin temyizi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 05.03.2013 tarihli ve 2012/13631 Esas, 2013/2311 Karar ... ilamıyla; " ...

İlk Derece Mahkemesince yapılan uygulamada Hazinedar Zade ...

Paşa Vakfına ait hudutnamenin çekişmeli taşınmazları kapsamadığının belirlendiği gibi dosya içerisinde bulunan Kavak Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/128 Esas, 1991/318 Karar ... dosyasında Vakıflar Genel Müdürlüğünün vakfiye kapsamında kaldığı iddiasıyla açtığı tescil davasında dava edilen taşınmazların bu yerlere ilişkin vakfiye kapsamı belirlenemediğinden davasının reddine karar verildiği, bu kararın Yargıtay 8. Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiği, dolayısı ile dava konusu taşınmazların bu haliyle söz konusu vakfiye kapsamında kalmadığının anlaşıldığı ve bu hususun İlk Derece Mahkemesinin de kabulünde olduğu;

öte yandan hükme dayanak alınan Prof. Dr. ... Erten, Prof. Dr. Erkan Küçükgör ve Doç.

Dr. Mehmet ... tarafından hazırlanan müşterek rapor içeriği dikkate alındığında, çekişmeli taşınmazların bu vakfiye kapsamında kaldığı kabul edilse dahi, üzerinde vakfa ait cami, medrese, yapı, kalıntı bulunmayan gayri sahih nitelikteki vakıf arazilerinin Devlete ait miri arazi niteliğinde olması nedeniyle vakıf kullanımında olmayan bu nitelikteki taşınmazların zilyetlikle kazanılmasının mümkün olduğu, ancak somut olayda çekişmeli taşınmazlara ilişkin olarak ... ile gerçek kişiler arasında düzenlenmiş kira sözleşmeleri sunulduğu halde, İlk Derece Mahkemesince bu sözleşmelerin uygulanmadığı,

bu kapsamda dava konusu taşınmazlara ait olup olmadıkları, ait ise kiralayan gerçek kişiler ile davacı taraf arasında akdi, fiili ve irsî irtibat olup olmadığı, halefiyet yoluyla bu kişileri bağlayıp bağlamayacağı hususlarının değerlendirilmediği;

ayrıca raporu hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporlarında çekişmeli taşınmazların eğimi belirtilip ekili veya ekili olmadığı bildirildikten sonra bir kısım taşınmazlar yönünden “davalı parselde kadimden beridir tarımsal faaliyette bulunulmadığı toprak profil derinliğinin pulluk tabakasının daha üstünde olduğundan, profilin bitki üretimi ve gelişimi için yeterli düzeyde bulunmamasından anlaşılmaktadır”, bir kısım taşınmaz için ise “davalı parselde kadimden beridir tarımsal faaliyette bulunulduğu toprak profil derinliğinin pulluk tabakasının daha altında olduğundan,

profilin bitki üretimi ve gelişimi için yeterli düzeyde bulunmasından anlaşılmaktadır” denilip, sonuç kısmında ise “dava konusu parsellerin tarım arazisi olarak kullanıldıkları ve halen ekilip biçildikleri kanaatine varıldığı” bildirildiğine göre bu haliyle ziraat bilirkişi raporunun çekişmeli taşınmazların niteliği konusunda yetersiz olduğu halde bu rapor ile yetinildiği açıklanarak. İlk Derece Mahkemesince davalı ...

Müdürlüğüne çekişmeli taşınmazlarla ilgili tüm kira sözleşmeleri, kira bedelleri ödenmiş ise makbuzları ile kiraya ilişkin tüm belgeleri sunmak üzere süre verilmesi, daha sonra yerel bilirkişiler, tutanak bilirkişileri, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi ile teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılması, ibraz edilen kira sözleşmelerinin yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanması, mahalli bilirkişi ve tanıklardan zilyetliğin ne zaman başladığı,

kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı açık yanıtlar alınıp tespit tarihine kadar davacı taraf yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı yönünde rapor alınması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi..." gereğine değinilerek bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, "... dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre çekişmeli taşınmazların devletin katkılarıyla köy halkı tarafından yapıldığı, yapılırken ve kullanılırken kimsenin engel çıkarmadığı,

taşınmazların köy halkının kullanımında olup, ortak kullanıma mahsus bu nitelikteki yerlerin köy halkı tarafından aktif olarak kullanıldığının kabul edilmesi gerektiği ve buna göre de aktif olarak kullanılan boşluk, meydan, cami, çeşme, su deposu, sağlık ocağı, ilkokul, mezarlık, lojman vb. yerlerin özel mülkiyete konu edilme olanağı bulunmadığı... gerekçesi ile davanın kabulüne, çekişmeli 110 ada 13, 112 ada 6, 155 ada 6, 158 ada 10, 11, 219 ada 3, 224 ada 11, 226 ada 1, 232 ada 3, 244 ada 2 ve 245 ada 3 parsel ... taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile Hazine adına.

112 ada 13 ve 16 parsel ... taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile ... adına.

145 ada 1 ve 224 ada 8 parsel ... taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile SASKİ adına ve 110 ada 42, 112 ada 15, 133 ada 1, 137 ada 13, 14, 16, 153 ada 1, 156 ada 1, 157 ada 1, 166 ada 1, 197 ada 6, 224 ada 1 ve 252 ada 1 parsel ... taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline" karar verilmiş; hüküm, dahili davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılıp mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ...

Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup dahili davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.