Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/4303 K.2023/5118

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Müdürlüğüne İzafeten Samsun Vakıflar Bölge Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro sırasında Samsun ili Asarcık ilçesi Yayla Mahallesi çalışma alanında bulunan 112 ada 29, 119 ada 9, 120 ada 17, 201 ada 2, 4, 9, 202 ada 4, 203 ada 3, 9 ve 206 ada 5 parsel ... muhtelif yüzölçümdeki taşınmazlar Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfı’na ait 1228 tarihli vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmakta olup, vakıf mallarının kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisaplarının mümkün bulunmadığı belirtilerek ve 120 ada 17 parsel ... taşınmazın beyanlar hanesine üzerinde BOTAŞ lehine 348,15 metrekare irtifak hakkı bulunduğu şerhi yazılarak Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfı adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların vakıf malı olmayıp, 1228 tarihli hudutnamenin kapsamında kalmadıklarını ve irsen intikal yoluyla zilyetliklerinin uzun süredir devam ettiğini ileri sürerek taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Müdürlüğüne İzafeten Samsun Bölge Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların Hazinedar Zade Süleyman Paşa vakfına ait olup, vakfıye kapsamında kaldığını, vakfiye sınırlarının 1/25000 ölçekli haritada yer aldığını, vakıf mallarının zilyetlikle iktisabı mümkün olmayıp, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinim koşulları bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2012 tarihli ve 2007/800 Esas, 2012/60 Karar ... kararı ile çekişmeli taşınmazın vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmadığı ve davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... Müdürlüğüne İzafeten Samsun Vakıflar Bölge Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 05.03.2013 tarihli ve 2012/13632 Esas, 2013/2312 Karar ... kararıyla İlk Derece Mahkemesince yapılan uygulamada Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfına ait hudutnamenin çekişmeli taşınmazları kapsamadığı belirlendiği gibi dosya içerisinde bulunan Kavak Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/128 Esas, 1991/318 Karar ... dosyasında Vakıflar Genel Müdürlüğünün vakfiye kapsamında kaldığı iddiasıyla açtığı tescil davasında, dava edilen taşınmazların bu yerlere ilişkin vakfiye kapsamı belirlenemediğinden davanın reddine karar verildiği,

bu kararın Yargıtay 8. Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiği, dolayısı ile dava konusu taşınmazların bu haliyle söz konusu vakfiye kapsamında kalmadığının anlaşıldığı ve bu hususun mahkemenin de kabulünde olduğu, öte yandan hükme dayanak alınan Prof. Dr. ....... Prof. Dr. ..... ve Doç.

Dr...... tarafından hazırlanan müşterek rapor içeriği dikkate alındığında, çekişmeli taşınmazların bu vakfiye kapsamında kaldığı kabul edilse dahi, üzerinde vakfa ait cami, medrese, yapı, kalıntı bulunmayan gayri sahih nitelikteki vakıf arazilerinin Devlete ait miri arazi niteliğinde olması nedeniyle vakıf kullanımında olmayan bu nitelikteki taşınmazların zilyetlikle kazanılmasının mümkün olduğu, ancak somut olayda, çekişmeli taşınmazlara ilişkin olarak ... ile gerçek kişiler arasında düzenlenmiş kira sözleşmeleri sunulduğu halde, İlk Derece Mahkemesince bu sözleşmelerin uygulanmadığı,

bu kapsamda dava konusu taşınmazlara ait olup olmadıkları, ait ise kiralayan gerçek kişiler ile davacı taraf arasında akdi, fiili ve irsî irtibat olup olmadığı, halefiyet yoluyla bu kişileri bağlayıp bağlamayacağının değerlendirilmediği,

ayrıca, raporu hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporlarında çekişmeli taşınmazların eğimi belirtilip, ekili veya ekili olmadığı bildirildikten sonra bir kısım taşınmazlar yönünden “davalı parselde kadimden beridir tarımsal faaliyette bulunulmadığı toprak profil derinliğinin pulluk tabakasının daha üstünde olduğundan, profilin bitki üretimi ve gelişimi için yeterli düzeyde bulunmamasından anlaşılmaktadır”, bir kısım taşınmaz için ise “davalı parselde kadimden beridir tarımsal faaliyette bulunulduğu toprak profil derinliğinin pulluk tabakasının daha altında olduğundan,

profilin bitki üretimi ve gelişimi için yeterli düzeyde bulunmasından anlaşılmaktadır” denilip, sonuç kısmında ise “dava konusu parsellerin tarım arazisi olarak kullanıldıkları ve halen ekilip biçildikleri kanaatine varıldığı” bildirildiğine göre bu haliyle ziraat bilirkişi raporu çekişmeli taşınmazların niteliği konusunda yetersiz olduğu halde bu rapor ile yetinildiği açıklanarak İlk Derece Mahkemesince, davalı ...

Müdürlüğüne çekişmeli taşınmazlarla ilgili tüm kira sözleşmeleri, kira bedelleri ödenmiş ise makbuzları ile kiraya ilişkin tüm belgeleri sunmak üzere süre verilmesi, daha sonra yerel bilirkişiler, tutanak bilirkişileri, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi ile teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılması, ibraz edilen kira sözleşmelerinin yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanması, mahalli bilirkişi ve tanıklardan zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp;

tespit tarihine kadar davacı taraf yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı yönünde rapor alınması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2022 tarihli ve 2018/45 Esas, 2022/52 Karar ... kararı ile dava konusu 112 ada 29, 201 ada 2, 4, 9, 202 ada 4, 203 ada 3, 9 ve 206 ada 5 parsel ... taşınmazların vakfiye hudutları kapsamında kalmakta olup, vakfın sahih vakıf olduğu ve vakfa ait yerlerin zilyetlikle iktisabının mümkün bulunmadığı, 119 ada 9 ve 120 ada 17 parsel ... taşınmazların ise vakfiye hudutları kapsamında kalmadığı ancak bu taşınmazlar yönünden zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının davacı yararına gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın reddine, çekişmeli 112 ada 29, 119 ada 9, 120 ada 17, 201 ada 2, 4, 9, 202 ada 4, 203 ada 3, 9 ve 206 ada 5 parsel ... taşınmazların tespit gibi Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 09.11.2022 tarihli ve 2022/6704 Esas, 2022/8948 Karar ... kararıyla çekişmeli 119 ada 9 ve 120 ada 17 parsel ... taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının yerinde olmadığı belirtilerek bu taşınmazlar hakkındaki hükmün onanmasına,

çekişmeli 112 ada 29, 201 ada 2, 4, 9, 202 ada 4, 203 ada 3, 9 ve 206 ada 5 parsel ... taşınmazlara yönelik hüküm yönünden ise, önceki günlü bozma ilamında, tespit maliki Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfının gayri sahih vakıf olduğuna ve taşınmazların vakfiye kapsamında kalmadığına değinilerek zilyetlikle iktisap koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına yönelik olarak hükmün bozulmasına karar verildiği ve İlk Derece Mahkemesi tarafından bozma ilamına uyulduğuna göre açıklanan hususlarda davacı taraf yararına usuli müktesep hak oluştuğu,

ayrıca dosya kapsamı ile de Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfının sahih vakıflardan olduğu ve dayandığı vakfiyenin çekişmeli taşınmazları kapsadığının somut olarak ortaya konulamadığı ve taşınmazlarda davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının da gerçekleştiğinin belirlendiği açıklanarak 112 ada 29, 201 ada 2, 4, 9, 202 ada 4, 203 ada 3, 9 ve 206 ada 5 parsel ... taşınmazlar yönü ile davanın kabulüne ve bu taşınmazların davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne, çekişmeli 112 ada 29 , 201 ada 2, 4, 9, 202 ada 4, 203 ada 3, 9 ve 206 ada 5 parsel ... taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 119 ada 9 ve 120 ada 17 parsel ... taşınmazların Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 09.11.2022 tarihli ve 2022/6704 Esas, 2022/8948 Karar ... ilamı ile onanmasına karar verildiği anlaşıldığından bu parseller yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... Müdürlüğüne İzafeten Samsun Vakıflar Bölge Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Müdürlüğüne İzafeten Samsun Bölge Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde, taşınmazların vakıf malı olup, zilyetlikle iktisabının mümkün bulunmadığını ve karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği halde aleyhe yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların tespit maliki Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfı'nın hukuki niteliğinin ne olduğu, dayandığı vakfiye kaydı ya da hudutnamenin çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, bu kapsamda çekişmeli taşınmazların zilyetlikle kazanılıp kazanılamayacağı ve taşınmazlar zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden ise zilyetlikle kazanım koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu’nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesi

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamında ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... Müdürlüğüne İzafeten Samsun Vakıflar Bölge Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 89,95 TL'nin temyiz eden davalı ... Müdürlüğünden alınmasına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,