Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/4868 K.2024/525

Taraflar arasındaki davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 12.06.2023 tarihli ve 2021/14587 Esas, 2023/3653 Karar ... ilamı ile Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sonucu Çanakkale ili ... ilçesi Çamköy Köyü çalışma alanında bulunan 174 ada 1 parsel ... 12.616,75 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle iştirak halinde ... mirasçıları adına tespit edilmiş, sonrasında ...'nin itirazı kadastro komisyonunca kabul edilerek taşınmaz belirtilen payları oranında ... ve ... mirasçıları adına tespit edilmiştir. Davacı ... ve müşterekleri yasal süresi içerisinde; satın alma, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davalı ...'nin taşınmazda payı olmadığı iddiasıyla dava açmışlar, yargılama sırasında da tapu kaydı sunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne dair önceki tarihli hüküm davalı ... vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 25.05.2017 tarihli ilamıyla "Mahkemece, davacı tarafın dayandığı ve nizalı taşınmaza uyduğuna kanaat getirilen tapu kaydının hukuki kıymetini koruduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmadığı,

mahallinde yapılan keşiflerde dinlenen mahalli bilirkişiler, tespit bilirkişi ve davalı tanıkları genel olarak davacı dayanağı 11.08.1971 tarih, 5 sıra numaralı tapu kaydı hudutlarını bilmediklerini beyan ettiği, davacı tanıklarınca tapu hudutları anlatılmış ise de, tapu hudutlarında okunan şahıs isimleri ile uyduğu belirtilen taşınmazların tespit maliklerinin birbirini tutmadığı, aralarındaki bağlantının detaylı olarak sorulmadığı ve çelişkinin kesin olarak giderilmediği, dolayısıyla davacılar murisi ... adına kayıtlı davacı dayanağı tapunun çekişmeli taşınmaza uyup uymadığı tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirlenmediği belirtilerek,

çekişmeli taşınmazı ve çevresini iyi bilen, davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı yerel bilirkişiler, tespit bilirkişilerinin tümü ve taraf tanıkları ile mahallinde yeniden keşif yapılarak, davacı taraf dayanağı tapu kaydı yerel bilirkişiler yardımı ile zemine uygulanması, yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanması, uzman bilirkişiye tapu kayıtlarında tarif edilen sınır yerleri, düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, tapu kayıtlarının uyup uymadığı komşu parsel tutanaklarıyla denetlenmesi,

tapu kaydı hudutlarında okunan şahıslarla, uyduğu belirtilen çevre taşınmazların maliklerinin farklı olması halinde nedeni ve intikal şekli somut olaylara dayalı olarak açıklattırılması, tapu kaydının dava konusu taşınmaza uyduğu kesin şekilde tespit edildiği takdirde davanın kabulüne, uymadığı tespit edildiği takdirde ise, mahkemece yapılan 2. keşifte dava konusu taşınmazın ekili dikili olmadığını belirtir mahkeme gözlemi ile taşınmazın fotoğraflarıyla desteklenen dava konusu taşınmazın 5000 metrekaresinin kuru tarıma uygun olduğunu, geri kalan kısmın ise tamamen meşelikten oluştuğunu, 30 yılı aşkındır tarım yapılmadığını,

meraya dönüşmüş otlak olarak kullanıldığını belirtir ziraat mühendisi Şener Gürsel’in sunduğu bilirkişi raporu göz önüne alınarak taşınmazda davacı tarafın 3402 ... Kadastro Kanunu’nun 14. maddesi gereğince iktisap şartlarını sağlar ekonomik amaca uygun zilyetliğinin bulunmadığı göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmesi" gereğine değinilerek araştırma ve incelemeye dayalı olarak bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda tapu kaydının dava konusu taşınmaza uyduğu, 40 yılı aşkın bir süredir davacılar tarafından kullanıldığı anlaşılan teknik bilirkişi raporlarında da üzerinde bulunan ağaçların 40 yaş üzeri olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 174 ada, 1 parsel ... taşınmazın 12.03.2008 tarihli Kadastro Komisyonu kararının iptali ile; tespitteki yüzölçümü ve nitelikleri ile davacılar adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyizi üzerine Dairece hüküm onanmış, onama ilamına karşı davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Hemen belirtmek gerekir ki, bozmaya uyulmakla tarafların leh ve aleyhine usuli kazanılmış hak doğar. Ayrıca, mahkemece bozma kapsamı çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak hüküm kurma yükümlülüğü ortaya çıkar. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki, bozma ilamında ayrıntılı şekilde açıklanmasına rağmen, komşu 175 ada 2, 3 parsel ... taşınmazlar ile yine doğudaki yoldan sonra gelen 128 ada 4, 5, 29, 30 parsellerin kadastro tespit tutanakları, varsa dayanağı olan kayıtları getirtilmemiş, keşif mahallinde uygulanmamış, dosya arasında bulunan komşu 127 ada 1 parsel ... taşınmazın İsmail oğlu Muzaffer Çorapçıoğlu adına tespit gördüğü,

keşifte bir kısım yerel bilirkişilerce davacıların dayandığı tapu kaydının kuzeyinde okunan Dudu Soydam yerinin oğlu olarak bilinen İzzet ... yeri olarak 127 ada 1 parsel gösterilmiş olmasına rağmen kadastro tespit maliki olan kişi ile İzzet ... arasındaki ırsi/ akdi bağın açıklattırılmadığı, İzzet ...'ye ait nüfus kaydının getirtilerek anne isminin Dudu Soydam olup olmadığının denetlenmediği, yine dinlenen 3 yerel bilirkişi dava konusu taşınmazın davacının da muris olan ...

Bulayır'dan satın alınan yer olduğunu, 1 mahalli bilirkişi ve 2 davacı tanığı İbrahim Özkan'dan (davacı tarafın dayandığı tapu kaydının ilk maliki) satın alındığını, bir mahalli bilirkişi ...

Bulayır'dan satın alınmadığını ancak kimden satın alındığını da bilemediğini, tespit bilirkişisi ise kimden satın alındığını bilemediğini bildirmiş, bu beyanlar arasındaki çelişkinin giderilmediği, tapu kaydının dayandığı haritanın kuzey doğusunda bulunan ve teğet olarak geçen yolun zeminde 175 ada 1 parselin doğusundan geçen yol mu yoksa dava konusu 174 ada 1 parselin doğusundan geçen yol mu olduğunun tereddütsüz olarak ortaya konulmadığı, tapu kaydının oluştuğu 1951 yılına en yakın hava fotoğraflarının getirtilmek suretiyle o yıllarda hangi yolun mevcut olduğu belirlenmediği,

yine bu hava fotoğraflarında dava konusu taşınmazın 175 ada 1 parselle bütünlük arz edip etmediği hususu üzerinde durulmadığı, dava konusu taşınmazın doğu ve güneyine denk gelen 174 ada 2 ve 3 parseller ... taşınmazlar hakkında eldeki dosyanın davalı ... ile davacılar ... mirasçıları arasında benzen nedenlere dayalı olarak davalar görüldüğü ve hüküm dosyalarının eldeki dosya arasına getirtildiği halde anılan dosyalarda yapılan keşifler ve alınan beyanların eldeki dosyamız açısından delil niteliğinde olup olamayacağının tartışılmadığı,

böylece tapu kaydının sınırlarının belirlenmesinde bilgi ve belgelere dayanmayan son derece soyut beyanlara itibar edilerek karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacı tarafın dayandığı tapu kaydının dava dışı 175 ada 1 parseli ile dava konusu 174 ada 1 parsel ... taşınmazı birlikte bir bütün olarak kapsayıp kapsamadığı tereddütsüz olarak belirlenememiştir.

O halde öncelikle; dosya arasında bulunmayan 175 ada 2, 3 parseller ile 174 ada 1 parselin doğusundaki yoldan sonra gelen 128 ada 4, 5, 6 parsel ... taşınmazların kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanağı kayıtların getirtilmesi, Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin "Hgm Geoportal" sayfasına girilmek suretiyle taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı olduğunun belirlenebildiği ve bölgeye ait en eski 1956, 1958 tarihli hava fotoğraflarının bulunduğu anlaşıldığından anılan tarihlere ait hava fotoğraflarının getirtilerek dosya arasına alınması gerekir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişi ile fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Davacı tarafça dayanılan tapunun dava konusu taşınmaz ile birlikte 175 ada 1 parsel ... taşınmazı da kapsadığı iddia edildiğine göre ve her iki taşınmazın büyüklüğü de dikkate alındığında dıştan çevreleyen sınırları keşif heyetince gezilerek ve komşu taşınmazların sınırları, konumları da edilerek dinlenecek yerel bilirkişilere ve tanıklara gösterilmek suretiyle bilinebilecek en eski zamandan itibaren komşu taşınmazların kime ait olduğu zaman içinde kimlere nasıl intikal ettiği, şimdiki adlarına tespiti yapılan kişiler ile arasında nasıl bir hukuki bağın (ırsen intikal/ bağış/ satın alma/ taksim vb) bulunduğu,

tapu kaydının doğusunda okunan yolun 175 ada 1 ile dava konusu 174 ada 1 parsel arasında kalan yol mu yoksa dava konusu taşınmazın kuzeyinden gelip doğusuna ilerleyen yol mu olduğu sorulmalı, olaylara dayalı olarak alınacak beyanlarda gösterilen sınırlar bilirkişilere işaretlettirilmeli, böylece tapu kaydında okunan sınırların zeminde nereye denk geldiği belirlenmeli, beyanlar arasında çelişki bulunduğunun anlaşılması halinde çelişkilerin giderilmeye çalışılmalıdır.

Fen bilirkişisi ve harita mühendisi bilirkişiden ortak imzalı, keşifi izlemeye elverişli, keşifte gösterilen sınırların da harita üzerinde gösterilerek ve tapu kaydının oluştuğu 1951 tarihine en yakın hava fotoğrafları ile kadastro paftasının çakıştırılması suretiyle düzenlenecek haritalar üzerinde tapu kaydının sınırlarının gösterilmesi, tapu kaydında okunan yolun hava fotoğraflarında görünüp görünmediği, 175 ada 1 ve 174 ada 1 parselin bir bütünlük arz edip etmediği hususlarında ayrıntılı, denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Bundan sonra; toplanmış ve toplanacak tüm deliller gerekçede tartışılmak suretiyle hangi delile neden üstünlük tanındığı da açıklanarak dava konusu taşınmazın davacı tarafın dayandığı tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı tereddütsüz olarak belirlenmeli ve sonucuna göre bir hüküm kurulmadır.

Hal böyle olunca; mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamının gereğinin tam bir şekilde yerine getirilmeksizin eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, hükmüne uyulan bozma ilamında "davacı tarafın 3402 ... Kadastro Kanunu’nun 14. maddesi gereğince iktisap şartlarını sağlar ekonomik amaca uygun zilyetliğinin bulunmadığı" belirtilmesine ve bu hususun davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu gözetilmeksizin gerekçede "40 yılı aşkın bir süredir davacılar tarafından kullanıldığı"nın kabul edilmesi dahi isabetsiz olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekirken sehven onandığı bu kez yapılan incelemede anlaşılmıştır.