Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/513 K.2023/6025

...

MAHKEMESİ

... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI

2022/34 E., 2022/1456 K. ... ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

... Kadastro Mahkemesi

SAYISI

2021/11 E., 2021/74 K.

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. 5602 ... Tapulama Kanunu'na (5602 ... Kanun) göre 1957 yılında yapılan arazi kadastro çalışmaları esnasında kadastro çalışma alanında bulunan dava konusu taşınmaz o tarihte zilyet ve malikinin tespit edilememesi nedeni ile tescil harici bırakılmıştır.

2. 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) Geçici 8 inci maddesi uyarınca 2013 yılında yapılan kadastro sırasında ... ili ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1210 ada 11 parsel ... 2.310,88 metrekare yüzölçümüyle tutanağın beyanlar hanesine taşınmaz üzerindeki mandalina ağaçlarının ... oğlu ...'ya ait olduğu şerhi yazılarak tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

3. Davacı vekili dava dilekçesinde, dava konusu 1210 ada 11 ve 9 parsel (9 parsel tefrik ile başka esasa kaydedilmiş) ... taşınmazların evveliyatında tapusuz olduğu, davacının emek ve masraf yaparak taşınmazları narenciye ve meyve bahçesi haline getirdiğini ve halende taşınmazı kullandığını, zilyetliğinin 20 yılı aşkın süredir iyiniyetli olarak nizasız ve fasılasız olarak devam ettiğini, davalı Hazine adına yapılan tespitin haksız olduğunu ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini istemiştir.

4. Dava, ilk önce 08.04.2015 tarihinde ... Kadastro Mahkemesine açılmış, İlk Derece Mahkemesince, 24.11.2016 tarihli ve 2015/73 Esas, 2016/204 Karar ... kararı ile "davanın askı ilan tarihinden sonra açıldığı, davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Görevsizlik kararı sonrası Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.07.2018 tarihli ve 2017/23 Esas, 2018/335 Karar ... kararı ile; dava konusu taşınmazın 04.04.2013 tespit tarihi itibari ile 20 yıldan fazla süredir davacının zilyet ve tasarrufunda bulunduğu, mandalin ağaçlarının davacıya ait olduğu, taşınmaz üzerindeki imar ihyanın 1992 yılında tamamlandığı, kadastro tespit tarihine kadar 21 yıl süre ile davacı tarafından ekonomik amaca uygun zilyedliğin sürüdürüldüğü gerekçesi ile davanın kabulüne ve dava konusu 1210 ada 11 parselin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi (16.) Hukuk Dairesinin 24.09.2020 tarihli ve 2019/1468 Esas, 2020/710 Karar ... ilamı ile dava konusu taşınmaz hakkında askı ilan süresi içerisinde ...

Kadastro Mahkemesinin 2013/748 Esas, 2015/69 Karar ... dosyası üzerinden dava açıldığı, iş bu dosyada verilen kararın 29.04.2016 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise tutanak kesinleşmeden önce 08.04.2015 tarihinde açıldığı, dolayısı ile kadastro tespit tutanağı kesinleşmeden açılan davada Kadastro Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin davanın kabulüne dair kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı üzerine Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.11.2020 tarihli ve 2020/147 Esas, 2020/255 Karar ... kararı ile ... Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda eldeki dava tarihi itibari ile dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin henüz kesinleşmemiş olması nedeni ile Kadastro Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile dava dilekçesinin görevsizlik nedeni ile reddine" karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, dava dilekçesinde iddia edildiği üzere taşınmaz üzerinde 20 yılı aşkın kullanım olmadığını, dava konusu taşınmaz üzerinde olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanım koşullarının oluşmadığını beyan edilerek açılan davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararı sonra İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "dava konusu taşınmazın önceden tescil harici alanda kaldığı, davacının babası tarafından yapılan imar ve ihya çalışmalarının 1975 yılında tamamlandığı ve taşınmazın tarım arazisine dönüştürüldüğü, davacının babasının ölümünden sonra mirasçılar arasında yapılan taksimle davalı taşınmazın davacıya verildiği, taşınmazın 1975 yılından tespit tarihine kadar davacının murisi ve davacı tarafından 30 yıldan fazla süre nizasız fasılasız eklemeli zilyetlikle ve malik sıfatıyla kullanıldığı ve 3402 ...

K.K.'nun 14 ve 17.maddeleri uyarınca davacı lehine iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne dava tarihi itibariyle dava konusu ... ili ... mahallesi ... mevki 1210 ada 11 parsel ... taşınmaz hakkındaki kadastro tespiti kesinleşmediğinden davalı taşınmaza ait kadastro tespitinin ve mahkememizin 2013/748 esas- 2015/69 karar ... hükmü ile oluşturulan tapu kaydının iptaline, dava konusu taşınmazın tarla niteliği ile ve 2.310,88 m2 yüz ölçümü ile ... oğlu ...

T.C. Kimlik numaralı ... adına tapuya kayıt ve tesciline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince yetersiz araştırma ile eksik inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporu dayanak alınarak karar verildiğini, bilirkişi raporunda taşınmazların bir kısmının imar ve ihya edildiği belirtilmiş ise de imar ve ihya kavramının taşınmazı sürmek, taşlarını temizlemek veya ağaç dikmek olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, kaldı ki dava konusu yerin düzenli bir şekilde sürüldüğünün ve deliceden aşılama yapılmadan ağaç dikildiğinin bile gözlenmediğini, deliceden aşılamanın imar ve ihya olarak nitelendirilemeyeceği,

Mahkemece delillerin değerlendirilmesi ve hukuki nitelendirmede yanılgıya düşüldüğünü belirterek davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dava konusu taşınmazın öncesinde murisi ve sonrasında davacı tarafından tespit tarihinden geriye doğru 20 yıl öncesinden beri imar-ihyası tamamlanan tarım arazisi olarak nizasız ve fasılasız malik sıfatıyla kullanıldığı ve 3402 ... Yasa'nın 14. ve 17. Maddelerinde belirtilen mülkiyet edinme şartlarının davacı lehine gerçekleştiği anlaşıldığından ve mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olduğu gerekçesi ile davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) HMK 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro tespitine İtiraza ilişkin olup taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3402 ... Kanun'un Geçici 8 inci maddesi uyarınca yapılan kadastro sırasında davalı Hazine adına tespit edilen taşınmazın davacı tarafından imar-ihya edilerek ve 20 yılı aşkın süre ile aralıksız, nizasız malik sıfatı ile zilyet olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 361, 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 ... Türk Medeni Kanunu’nun (4721 ... Kanun) 713 üncü maddesi, 3402 ... Kanunu’nun 13, 14 ve 17 inci maddeleri ile Geçici 8 inci maddesi

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...