Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/5179 K.2024/1503

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 6292 Sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un (6292 sayılı Kanun) 7/1-b maddesine dayalı bedelsiz iade ve tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... ile temlik alanlar ... ve Handan Tuncer vekilleri tarafından duruşma istemli; katılma yoluyla davalı Hazine vekili tarafından ise duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 05.03.2024 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Duruşma için tayin edilen günde temyiz edenler davacı ... Paköz ile temlik alanlar ... ve Handan Tuncer vekilleri Av. ... ve davalı Hazine vekili Av. Ayşe Ümit Yeğenoğlu ile karşı taraftan davalı ... ve müşterekleri vekili Av. ... ve ... ile feri müdahil Kayadibi Oto. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. Safiye Yegin Kaplan geldi. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 07.03.2024 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kullanım kadastrosu sonucunda, İstanbul ili Çekmeköy ilçesi Alemdar Adalı Mahallesi çalışma alanında bulunan 243 ada 1, 2, 3, 4, 5, 278 ada 2 ve 8 parsel sayılı sırasıyla 8.605.28, 3.941.46, 1.060.77, 6.869.26, 23.238.82, 259,69 ve 937,15 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, kadastro tutanaklarının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Orman Kanunu (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldıkları ve 243 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan tek katlı binanın ...’in tasarrufunda olduğu.

243 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan tek katlı bina ve bahçesinin ...’in tasarrufunda bulunduğu. 243 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ev, temel ve bahçesinin Hediye Çamlıbel’e ait olduğu. 243 ada 4, 5 ve 278 ada 8 parsel sayılı taşınmazların ..., ... ve ...’in tasarruflarında bulunduğu.

278 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan evin ise ...’in tasarrufunda bulunduğu şerhi yazılarak, hükmen Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 6292 sayılı Kanun uyarınca yapılan satış uyarınca 243 ada 2 parsel sayılı taşınmaz 04.06.2014 tarihinde Kayadibi Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına. 278 ada 2 parsel sayılı taşınmaz 09.10.2014 tarihinde Hüseyin Çolak adına.

243 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 171731/343463 payı ise 02.09.2016 tarihinde ... adına tapuda kayden intikal ettirilmiştir.

Davacı ... vekili dava dilekçesinde; çekişmeli 243 ada 1, 2, 3, 4, 5, 278 ada 2 ve 8 parsel sayılı taşınmazların Alemdar ilçesi Horozlu köyü 28 ada 1 ve 2 parsellerden gelmekte olup, bu taşınmazlara uygulanan tapu kayıtlarının 2510 sayılı İskan Kanun'u uyarınca oluştuğunu ve sözü edilen tapu kayıtlarının kayıt maliklerinden taşınmazın satış vaadi sözleşmesi silsilesi yolu ile davacı ...'e devredildiğini, dolayısı ile davacının 6292 sayılı Kanun uyarınca akdi halef olup, hak sahibi olduğunu, bu tapu kayıtlarının 6292 sayılı Kanun 7/1 - b maddesi uyarınca geçerli olup,

taşınmazların davacıya iadesi gerektiğini ileri sürerek taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tescilini, bu talebin yerinde görülmemesi halinde ise taşınmazların dava tarihindeki bedellerinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini istemiş; feri müdahil Kayadibi Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili müdahale dilekçesinde, çekişmeli 243 ada 1 parsel sayılı bir bölümünü ...'ten satın aldığını ileri sürerek sözü edilen davalı yanında;

feri müdahil Ayten ve ... vekilleri müdahale dilekçesinde, çekişmeli 243 ada 4 parsel sayılı taşınmazı hak sahiplerinden satın aldığını ileri sürerek davalı taraf yanında davaya katılmıştır.

İlk Derece Mahkemesinin önceki günlü kararı ile; "...28.01.2020 tarihli celsede davacı vekiline eldeki dava'nın terditli olarak açılmış tapu iptal tescil (bedelsiz iade), bu talep yerinde görülmediği takdirde ise taşınmazın değerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ilişkin olduğu belirtilerek, eksik harcı tamamlaması için süre verilmiş olmasına ve adli müzaharet taleplerinin de kesin olarak reddedilmesine karşın harcın ikmal edilmediği, bu nedenle davanın işlemden kaldırıldığı ve yasal süre içerisinde de yenilenmediği..." gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş;

iş bu karar hakkında, davacı ... vekili tarafında istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 23.11.2020 tarih ve 2020/1747 Esas, 2020/2177 Karar sayılı kararıyla; "...İlk Derece Mahkemesi Kararının usul ve yasaya uygun olduğu..." gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/1-b.1 maddesi gereğince istinaf başvurusu esastan reddedilmiş.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi üzerine, Daire'nin 08.02.2022 tarih ve 2021/5900 Esas, 2022/880 Karar sayılı kararı ile; "...somut olayda; davacı'nın 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen bedelsiz iade talepli olarak tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde (terditli olarak) tazminat istemli olarak dava açtığı, buna göre davacının ilk talebi hakkında karar verilmeden ikinci talebine geçilemeyeceğinin kuşkusuz olduğu,

öte yandan davacının ilk talebi, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil (bedelsiz iade) istemine ilişkin olup, bu dava'nın bünyesinde mülkiyet ihtilafı barındıran klasik tapu iptali ve tescil davası niteliğinde olmayıp, çekişmeli taşınmaz yönünden 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesinde sayılan bedelsiz iade koşullarının mevcut olup olmadığının belirlenmesi suretiyle çözümlenecek, anılan özel yasadan kaynaklanan bir tespit davası niteliğinde olduğundan, davanın,

maktu harca tabi olduğunun kabulü gerektiği açıklanarak İlk Derece Mahkemesince bir hakkın tespitine yönelik eldeki davanın maktu harca tabi olduğu göz ardı edilerek, nispi olarak belirlenen harcın ödenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin isabetsiz olduğuna..." değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, bedel isteği yönünden tefrik kararı verildikten sonra bedelsiz iade isteğine ilişkin dava yönünden, "...davada idari yargınının görevli olduğu..." gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ile temlik alanlar ... ve Handan Tuncer vekilleri ve katılma yoluyla davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, İlk Derece Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına ve terditli istekler hakkında davanın birlikte görülüp sonuçlandırılması gerekmekte ise de, usul ekonomisi ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılması gerektiği ilkelerinin bir sonucu olarak tefrik kararı verilmesinin sonuca etkili olmayacağının anlaşılmasına göre,

temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup, davacı ... ile temlik alanlar ... ve Handan Tuncer vekilleri ile davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.