Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/5233 K.2024/233

Taraflar arasındaki 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) gereğince yapılan satış sonucu oluşan tapu kaydının iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kullanım kadastrosu sırasında, Akyazı ilçesi Şerefiye Mahallesi çalışma alanında bulunan; a. 146 ada 58 parsel ... 728,39 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ...'nun fiili kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak, Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 6292 ... Kanun uyarınca 19.08.2015 tarihinde ...'na satış yoluyla tapudan kayden intikali yapıldıktan sonra 22.12.2017 tarihinde Üzeyir Gözütok'a,

b. 146 ada 59 ve 74 parsel ... sırasıyla 2.962,45, 629,63 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ayrı ayrı, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ...'ın fiili kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak, Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 6292 ... Kanun uyarınca 59 ... parsel 17.11.2014, 74 ... parsel 08.09.2015 tarihinde ...'a,

c. 146 ada 72 parsel ... 1.103,79 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ...'ın fiili kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak, Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 6292 ... Kanun uyarınca 01.12.2014 tarihinde ...'a,

d. 146 ada 73 parsel ... 530,41 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ...'ın fiili kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak, Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 6292 ... Kanun uyarınca 19.08.2015 tarihinde ...'a, satış yoluyla tapuda kayden intikal ettirilmişlerdir.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Akyazı ilçesi Şerefiye Mahallesi 146 ada 58, 59, 72, 73 ve 74 parsel ... taşınmazları müvekkili olan davacının satın aldığını ve taşınmazlar üzerinde zilyetliğinin bulunduğunu ileri sürerek, taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ve davacı adına tescillerine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul etmediklerini, öncelikle vekil olarak tayin edilenin davaya vekalet ehliyetinin bulunmadığını, avukat olmayan bir kişinin vekil sıfatıyla dava açması halinde, o kişinin davaya vekalet ehliyeti olmadığından açılan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle de davanın reddinin gerektiğini, taşınmazlar evveliyatı 6831 ...

Orman Kanunu' nun 2/B maddesi kapsamında olduklarından kullanım kadastrosu kesinleşerek tapuya tescil edilen taşınmazın beyanlar hanesindeki şerhe yönelik davanın dinlenebilmesi için davanın 6292 ...

Kanun uyarınca taşınmazın satış işleminden önceki bir tarihte ve Hazineye yöneltilerek açılması gerektiğini, taşınmazın satış işleminden önceki bir tarihte ve Hazineye yöneltilerek açılmış bir dava da bulunmadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu parseller hakkında kesin hüküm bulunduğunu bu sebeple ve derdestlik yönünden davanın reddedilmesi gerektiğini, davalı ... dava konusu taşınmazlarda hak sahibi olmadığından bu kişi yönünden açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek,

haksız mesnetsiz hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının eldeki davayı, dava konusu taşınmazların 6292 ... Kanun uyarınca yapılan satış işleminden sonra açtığı, kullanım kadastrosu kesinleşerek tapuya tescil edilen taşınmazların beyanlar hanesindeki şerhe yönelik davanın dinlenebilmesi için davanın, taşınmazın 6292 ... Kanun uyarınca satış işleminden önceki bir tarihte ve Hazineye yöneltilerek açılması gerektiği ve taşınmazı satın alan kişi adına taşınmaz tapuya tescil edilip mülkiyet belirlendikten sonra, şahsi hak niteliğindeki şerhe yönelik olarak açılacak davaların dinlenme olanağı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İlk Derece Mahkemesi hükmünün "İnceleme ve Gerekçe" başlıklı bölümünde "Dava konusu taşınmazların tapu kayıtları Akyazı Tapu Müdürlüğü'nden istenmiş, gelen kayıtlar dosya arasına alınmıştır. Kayıtların incelenmesinde dava konusu taşınmazların 6292 ...

Kanun gereği satışının yapıldığı anlaşılmış olup..." şeklinde tespitte bulunulmuşsa da dosya kapsamında tapu kayıtlarının bulunmadığını, İlk Derece Mahkemesince 28.04.2022 tarihinde Akyazı Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının, ilk tesis tarihinden itibaren kadastro tutanaklarının ve dayanak belgelerinin, ayrıca taşınmazın krokisinin tüm tedavülleri ile birlikte gönderilmesi istenilmişse de UYAP sistemi üzerinde Tapu Müdürlüğü'nce verilmiş bir cevabi yazı ve İlk Derece Mahkemesince istenilen kayıtların bulunmadığını,

bu hali ile dava konusu taşınmazların evveliyatı bilinmeden yalnızca davalının cevap dilekçesinde belirtmiş olduğu dava konusu taşınmazların 6292 ... Kanun gereği satışının yapıldığı yönündeki iddialarına itibar edilerek karar verildiğini, İlk Derece Mahkemesince Akyazı Mal Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu taşınmazların 6292 ...

Kanun kapsamında satışına ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ise de Akyazı Mal Müdürlüğü'nün 29.04.2022 tarih ve E-18171090-250.02-1175208 ... cevabi yazısında Hazine taşınmaz dosyalarının 1 nolu Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün tüm görev ve yetkileri ile birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na devredildiğinden Müdürlüklerinde 6292 ...

Kanun kapsamında her hangi bir taşınmaz dosyasının bulunmadığının beldirildiğini, ilgi ... yazının gereği için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Sakarya Milli Emlak Müdürlüğüne bağlı Akyazı Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliği'ne gönderildiğini ve Hazine taşınmaz dosyaları ile ilgili bilgi ve belgelerin takibinin ilgili kurumlardan yapılması hususunun bildirilmiş olduğunu, ancak iş bu dosya incelendiğinde İlk Derece Mahkemesince dava konusu taşınmaza ilişkin bu belgelerin Çevre Şehircilik ve İklim Bakanlığı' ndan sorulmadığını ve bu hali ile dosya içerisinde dava konusu taşınmazların 6292 ...

Kanun kapsamında satışına ilişkin bilgi ve belgelerin dosya içerisine alınmadan karar verildiğinin görüldüğünü, İlk Derece Mahkemesince iş bu davanın, dava konusu taşınmazların 6292 ...

Kanun kapsamında kullanıcı tespiti yapılanlara satışından sonra anılan ilgililere karşı dava açılamayacağı gerekçesi ile reddedilmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda, iddia edilen satışa ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmeden yalnızca davalıların bu yöndeki beyanları doğrultusunda davanın reddine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırılık teşkil ettiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın Hazine tarafından dava tarihinden önce 6292 ... Kanun uyarınca davalıya satıldığı, taşınmazın davalı adına tescil edilmesinden sonra tapu iptali ve tescil istemiyle açılan davanın dinlenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 6292 ... Kanun gereğince satılan taşınmazlar hakkında açılan tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun Ek 4 üncü maddesi ve 6292 ... Kanun hükümleri,

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

269,85 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 157,75 TL'nin temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,