Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/5330 K.2025/6495

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen, mera tahsis kararının iptali ile mera özel sicilindeki kayıtların silinmesi ve tapu iptali ile orman vasfıyla tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar Hazine, ..., İl Tarım Müdürlüğü Mera Komisyon Başkanlığı vekilleri ile davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

1979 yılında yapılan kadastro sırasında, Bergama ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 54, 57, 58, 90, 91... parsel sayılı sırasıyla 20.000, 20.200, 20.000, 20.000, 20.0 10... .000 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak fıstıklık ve armutluk vasfıyla dava dışı gerçek kişiler adına tespit edilmiş; tespite, Hazine tarafından taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiasına dayalı olarak itiraz edilmiş ve Mahkeme kararlarıyla dava konusu taşınmazların kadastro tespitlerinin iptaline ve mera olarak sınırlandırılmalarına karar verilmiş; verilen kararlar kesinleşmiştir. Aynı yer 210 parsel sayılı 1.750.045 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise mera olarak sınırlandırılmıştır.

Davacı ... İdaresi; dava konusu taşınmazların öncesi ve eylemli haliyle orman sayılan yerlerden olduğu, kesinleşen orman sınırları içerisinde kaldığı iddiasına dayanarak mera komisyon kararının iptali ve orman olarak tescili istemiyle dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, ...

İl Mera Komisyonu Başkanlığı aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine, dava konusu 210 (347) parsel sayılı taşınmaz yönünden mera tahsis kararının iptali ile mera özel sicilindeki kaydın silinerek orman vasfıyla Hazine adına tesciline, diğer dava konusu taşınmazlar yönünden açılan davanın ise reddi ile mera kaydının muhafazasına karar verilmiş; hükmün, davacı ...

İdaresi vekili tarafından reddedilen 54, 57, 58, 90, 91... sayılı parseller ile husumet nedeniyle red kararına ilişkin olarak; davalı Hazine ve ... vekilleri tarafından ise kabul edilen 210 (347) sayılı parsele ilişkin olarak temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Hukuk Dairesinin 26.11.2020 tarihli ve 2020/8682 Esas, 2020/5755 Karar sayılı ilamı ile hüküm bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle; "... Köyü Tüzel Kişiliği'ne de dava yöneltilmiş ise de karar tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereğince İzmir İli Büyükşehir statüsüne kavuşmuş olmakla, köy tüzel kişiliği kalkmış olduğundan davanın ... Belediyesi ile ...

Büyükşehir Belediyesine de yöneltilmesi gerektiği, İlk Derece Mahkemesince tüm tahdit evraklarının getirtilip raporların denetlenmediği.

1963 memleket haritasının dayanağı eski tarihli hava fotoğrafı üzerinde inceleme yapılmadığı, fen bilirkişi 210 sayılı parselin kamulaştırma sonucu 3 47... sayılı parsellere ifraz edildiğini bildirmesine rağmen İlk Derece Mahkemesince tüm kamulaştırma evrakları ve 210 sayılı parselin ilk tesisinden itibaren tedavüllü tapu/mera kayıtları getirtilerek raporda belirtilen hususun denetiminin yapılmadığı, sadece 347 parsel yönünden hüküm kurulduğu, öte yandan keşifte yer alan ziraatçi bilirkişi dava konusu taşınmazlardan 92 sayılı parsel yönünden rapor tanzim etmediği,

orman bilirkişi ve ziraat bilirkişi raporları arasında 210 parsel yönünden oluşan çelişkinin giderilmediği, bu sebeplerle davada kanuni hasım konumunda bulunan ...

Belediyesi ile ... davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması, en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile orman kadastro çalışmalarına lişkin tutanaklar dosyaya getirtilerek yeniden keşif yapılması, taşınmazların kesinleşen orman tahdidine göre konumlarının ve memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki niteliklerinin belirlenmesi" gereğine değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, İzmir ili Bergama ilçesi ...

Mahallesi eski 210 parsel sayılı taşınmazdan ifraz olan yeni 1 35... parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 05.11.2021 tarihli krokili raporda ''turuncu" renk ile işaretlenen 1.414.585,30 m² yüzölçümünün mera özel sicil kaydının ve mera tahsis kararının iptaline, orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine.

1 35... (eski 91), 34 (eski92), 35 parsel (eski 90), 65 (eski 58), 102 (eski 57), 107 (eski 54) parsel, eski 2 10... , 2, 6, 8, 10, 13... parsel sayılı taşınmazların mera kaydının muhafazasına karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi, davalılar Hazine, ..., İl Tarım Müdürlüğü Mera Komisyonu Başkanlığı vekillerince temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulmuşsa da bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir. Şöyle ki bozma ilamında dava konusu taşınmazın olduğu yerde yapıldığı anlaşılan tüm orman kadastro tutanak ve haritaları ile çalışma tutanaklarının ve askı ilanları dosya içerisine alınması gerektiği bildirildiği halde İlk Derece Mahkemesince bu eksiklikler giderilmemiş ve bilirkişi raporu denetlenmeden hüküm kurulmuştur.

Dava konusu taşınmazlar yenileme kadastrosuna tabi tutulmuş ve İlk Derece Mahkemesince yenileme kadastrosu sonucu oluşan parseller üzerinden karar verilmişse de bu tutanakların örnekleri dosya içerisine alınmamış, dava konusu edilen 210 parsel sayılı taşınmazın ifraz gördüğü belirlenmiş ise de ifraz parsellerine ait tüm geldi ve gitti parsellerine ait tapu kayıtları ve kütük sayfaları dosya içerisine alınmamıştır.

Bu sebeplerle İlk Derece Mahkemesince dava konusu edilen tüm parsellere ilişkin tapu kütük sayfaları, ifraz gören 210 parsele ait ifraz tutanakları ve tapu kayıtları ile yenileme kadastrosuna ait tutanak örnekleri ile yörede 1942, 1975, ve 1996 yılında yapıldığı anlaşılan orman kadastrosuna ilişkin işe başlama, işi bitirme, askı ilanı ve dava konusu taşınmazların olduğu alana ait çalışma tutanakları ile orjinal orman tahdit haritası ve 2/B uygulamasına ait haritaların bir örneği dosya içerisine alındıktan sonra daha önce keşfe katılmamış üç orman, bir fen, bir jeodezi ve bir ziraat bilirkişi eşliğinde yeniden keşif yapılmalı,

bilirkişilerden dava konusu taşınmazların bu tahdit haritalarındaki konumlarının çalışma tutanaklarındaki tarifler de değerlendirilmek sureti ile konumlarının belirlenmesi, ayrıca 1942 yılından sonra yapılan orman kadastro çalışmalarında komisyonların aplikasyon, 2. madde ve 2/B madde çalışmaları dışında orman kadastrosu yapma yetkisi olup olmadığı ve taşınmazların bu çalışmalardaki konumunun gösterilmesi istenmeli, dosyaya gelen çalışma tutanaklarındaki tarifler okunmak sureti ile bilirkişi raporu hakimce denetlenmeli, kesinleşen orman sınırı içinde kalan taşınmazların orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmeli,

taşınmazın bulunduğu yerde 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğünden önce 1942 yılında yapılan çalışmada dava konusu taşınmazlar orman sınırı dışında kalmış ve daha sonra orman kadastrosu yapılmamış sadece aplikasyon ve 2. madde yada 2/B madde çalışması yapılmış ise orman tahdit sınırları dışında kalan taşınmazlar bakımından hem eski hem yeni tarihli hava fotoğrafları incelenmek hem de taşınmazların eylemli durumları değerlendirilmek sureti ile orman olup olmadıklarının bilirkişilerce değerlendirilmesi istenmeli,

bindirmeli hava fotoğrafları temin edilerek jeodezi ve fen bilirkişilerince hava fotoğraflarını streoskopik olarak inceledikleri taşınmazların bu hava fotoğraflarında ne nitelikte göründüğü, ağaçların kapalılık oluşturup oluşturmadıkları yönünde rapor alınmalı, ziraat bilirkişisinden taşınmazın üzerinde bulunan bitki örtüsü, ağaçların yaşı, cinsi, dağılımı, toprak yapısı ve eylemli durumu konusunda ayrıntılı rapor alınmalı ve oluşacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Kabule göre de; İlk Derece Mahkemesince kurulan ilk hükümde davalı Mera Komisyon Başkanlığı aleyhine husumet yokluğundan davanın reddine karar verildiği ve bu kararın taraflarca temyiz edilmesine rağmen Yargıtay tarafından bozma konusu yapılmadığı halde hüküm kurulurken usuli kazanılmış haklara riayet edilmemiş olması da doğru değildir.