Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/847 K.2023/3133

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... ve davalı-müdahil davacı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında ... ili, .... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan temyize konu 172 ada 27, 173 ada 15, 174 ada 2, 180 ada 3, 181 ada 19, 208 ada 2, 214 ada 8, 11, 13 ve 298 ada 4 parsel sayılı muhtelif yüzölçümlerdeki taşınmazlardan 172 ada 27, 173 ada 15, 174 ada 2, 180 ada 3, 181 ada 19, 208 ada 2, 214 ada 8, 11 ve 13 parsel sayılı taşınmazlar Hazinedar ... Paşa Vakfına ait 1228 tarihli vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmakta olup, vakıf mallarının kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile iktisaplarının mümkün bulunmadığı belirtilerek ... Paşa Vakfı adına; 298 ada 4 parsel sayılı taşınmaz ise kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği nedeni ile ... adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... dava dilekçesinde, çekişmeli 172 ada 27, 173 ada 15, 174 ada 2, 180 ada 3, 181 ada 19, 208 ada 2, 214 ada 8, 11, 13 ve 298 ada 4 parsel sayılı taşınmazların vakıf malı olmayıp, dedesinden babasına, babasından da kendisine kaldığını, 50-60 yılı aşkın süredir zilyetliklerinde olduğunu ileri sürerek taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile adına tescilini istemiştir.

3. Müdahil davacı ..., çekişmeli 298 ada 4 parsel sayılı taşınmazın davacı ile ilgisi olmayıp, irsen intikal yoluyla kendisine kalan yer olduğunu ileri sürerek davaya katılmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Müdürlüğüne İzafeten ... Bölge Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların Hazinedar ... Paşa vakfına ait olup, vakfıye kapsamında kaldığını, vakfiye sınırlarının 1/25000 ölçekli haritada yer aldığını, vakıf mallarının zilyetlikle iktisabı mümkün olmayıp, kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile edinim koşulları bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.06.2012 tarihli ve 2007/1470 Esas, 2012/59 Karar sayılı kararı ile çekişmeli 172 ada 27, 173 ada 15, 174 ada 2, 180 ada 3, 181 ada 19, 208 ada 2, 214 ada 8, 11 ve 13 parsel sayılı taşınmazların vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmadığı ve davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile 172 ada 27, 173 ada 15, 174 ada 2, 180 ada 3, 181 ada 19, 208 ada 2, 214 ada 8, 11 ve 13 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile 172 ada 27, 173 ada 15, 180 ada 3, 181 ada 19, 208 ada 2, 214 ada 8,

11 ve 13 parsel sayılı taşınmazların tamamı ile 174 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının davacı ... adına, 174 ada 2 parsel sayılı taşınmazın geriye kalan 1/2 payının ise ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 298 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden ...'nın 26.10.2008 tarihli vazgeçme talebi nedeniyle bu taşınmaz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 05.03.2013 tarihli ve 2012/13631 Esas, 2013/2311 Karar sayılı kararıyla Mahkemece yapılan uygulamada Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfına ait hudutnamenin çekişmeli taşınmazları kapsamadığının belirlendiği gibi dosya içerisinde bulunan Kavak Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/128 Esas, 1991/318 Karar sayılı dosyasında ...

Genel Müdürlüğünün vakfiye kapsamında kaldığı iddiasıyla açtığı tescil davasında, dava edilen taşınmazların bu yerlere ilişkin vakfiye kapsamı belirlenemediğinden davasının reddine karar verildiği, bu kararın Yargıtay 8. Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiği, dolayısı ile dava konusu taşınmazların bu haliyle söz konusu vakfiye kapsamında kalmadığının anlaşıldığı ve bu hususun mahkemenin de kabulünde olduğu, öte yandan hükme dayanak alınan Prof. Dr. ... , Prof. Dr. ... ve Doç.

Dr. ... tarafından hazırlanan müşterek rapor içeriği dikkate alındığında, çekişmeli taşınmazların bu vakfiye kapsamında kaldığı kabul edilse dahi, üzerinde vakfa ait cami, medrese, yapı, kalıntı bulunmayan gayri sahih nitelikteki vakıf arazilerinin Devlete ait miri arazi niteliğinde olması nedeniyle vakıf kullanımında olmayan bu nitelikteki taşınmazların zilyetlikle kazanılmasının mümkün olduğu, ancak somut olayda, çekişmeli taşınmazlara ilişkin olarak ... ile gerçek kişiler arasında düzenlenmiş kira sözleşmeleri sunulduğu halde, Mahkemece bu sözleşmelerin uygulanmadığı,

bu kapsamda dava konusu taşınmazlara ait olup olmadıkları, ait ise kiralayan gerçek kişiler ile davacı taraf arasında akdi, fiili ve irsî irtibat olup olmadığı, halefiyet yoluyla bu kişileri bağlayıp bağlamayacağının değerlendirilmediği,

ayrıca, raporu hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporlarında çekişmeli taşınmazların eğimi belirtilip, ekili veya ekili olmadığı bildirildikten sonra bir kısım taşınmazlar yönünden “davalı parselde kadimden beridir tarımsal faaliyette bulunulmadığı toprak profil derinliğinin pulluk tabakasının daha üstünde olduğundan, profilin bitki üretimi ve gelişimi için yeterli düzeyde bulunmamasından anlaşılmaktadır”, bir kısım taşınmaz için ise “davalı parselde kadimden beridir tarımsal faaliyette bulunulduğu toprak profil derinliğinin pulluk tabakasının daha altında olduğundan,

profilin bitki üretimi ve gelişimi için yeterli düzeyde bulunmasından anlaşılmaktadır” denilip, sonuç kısmında ise “dava konusu parsellerin tarım arazisi olarak kullanıldıkları ve halen ekilip biçildikleri kanaatine varıldığı” bildirildiğine göre bu haliyle ziraat bilirkişi raporu çekişmeli taşınmazların niteliği konusunda yetersiz olduğu halde bu rapor ile yetinildiği açıklanarak Mahkemece, davalı ...

Müdürlüğüne çekişmeli taşınmazlarla ilgili tüm kira sözleşmeleri, kira bedelleri ödenmiş ise makbuzları ile kiraya ilişkin tüm belgeleri sunmak üzere süre verilmesi, daha sonra yerel bilirkişiler, tutanak bilirkişileri, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi ile teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılması, ibraz edilen kira sözleşmelerinin yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanması, mahalli bilirkişi ve tanıklardan zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp;

tespit tarihine kadar davacılar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı yönünde rapor alınması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereğine ve ayrıca hüküm fıkrasının 9 numaralı bendinin 4 üncü paragrafında 181 ada 19 parsel sayılı taşınmazın ... adına tesciline karar verildikten sonra 10 uncu bendinin 4 üncü paragrafında aynı taşınmazın ...

Kırımlı adına karar verilerek birbiriyle çelişkili mükerrer sicil oluşturmuş olmasının isabetsizliğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların vakfiye hudutları kapsamında kalmakta olup, vakfın sahih vakıf olduğu ve vakfa ait yerlerin zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine, çekişmeli 172 ada 27, 173 ada 15, 174 ada 2, 180 ada 3, 208 ada 2, 214 ada 8, 11, 13 ve 298 ada 4 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ... ve davalı-müdahil davacı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, bu kapsamda hataen dava konusu ettiği 298 ada 4 parselin Hazinedar Zade ... Paşa Vakfı adına tesciline karar verilmesinin hatalı olduğunu ve zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğunu ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davalı-müdahil davacı ... temyiz başvuru dilekçesinde, 298 ada 4 parsel sayılı taşınmazın Hazinedar Zade Süleyman Paşa vakfı adına tesciline karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların tespit maliki Hazinedar Zade ... Paşa Vakfının hukuki niteliğinin ne olduğu, dayandığı vakfiye kaydı ya da hudutnamenin çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, bu kapsamda çekişmeli taşınmazların zilyetlikle kazanılıp kazanılamayacağı ve taşınmazlar zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden ise zilyetlikle kazanım koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü maddesi

3. Değerlendirme 1. Davalı-müdahil davacı ... ile davacı ...'nın 298 ada 4 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyizi yönünden; İlk Derece Mahkemesince, yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, verilen karar dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

Davacı ... dava dilekçesinde diğer taşınmazlar ile birlikte bu taşınmaza yönelik olarak da dava açmış olmakla birlikte, 26.10.2008 tarihli dilekçesinde iş bu taşınmazı maddi hata sonucunda dava konusu ettiğini belirterek taşınmaza yönelik davasından vazgeçtiğini bildirmiştir.

Diğer taraftan, bu taşınmaza yönelik olarak davalı ...'nün bir davası ya da açılmış olan davaya katılımı söz konusu değildir.

Hal böyle olunca, vazgeçme nedeni ile esas hakkında hüküm verilmesine yer olmadığına ve çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2. Davacı ...'nın 181 ada 19 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyizi yönünden;

Çekişmeli taşınmaza yönelik olarak eldeki dosya davacısı ... ile dava dışı ... Kırımlı tarafından ayrı ayrı dava açıldığı, bilahare her iki dava dosyasının birleştirildiği ve Kavak Kadastro Mahkemesi'nin 2007/1470 Esas, 2012/59 Karar sayılı kararı ile, davacı ...'nın ve davacı ... Kırımlı'nın davalarının ayrı ayrı kabulüne, 181 ada 19 parsel sayılı taşınmazın ayrı hüküm fıkralarında hem ... hem de ...

Kırımlı adlarına tesciline karar verildiği, hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmesi ve Yargıtay (kapatılan) 20. Hukuk Dairesi'nin 05.03.2013 tarihli ve 2012/13631 Esas, 2013/2311 Karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmesine üzerine, her iki dava dosyasının tefrik edilerek ayrı esaslara kaydedildiği, eldeki dosyada davacı ...'nın bu taşınmaza yönelik davası yönü ile olumlu - olumsuz hüküm tesis edilmediği, tefrik edilerek Havza Kadastro Mahkemesi'nin 2018/129 Esas, 2022/84 Karar sayılı kararı ile sonuçlandırılan dava dosyasında ise davacı ...

Kırımlı'nın davasının kabulü ile taşınmazın bu kişi adına tesciline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bozma ilamına uyulmasından sonra Şerifli Kırımlı'nın dava konusu ettiği taşınmazlara yönelik dava dosyası tefrik edilerek eldeki dava dosyasında yargılamaya devam edildiği ve sözü edilen taşınmaza yönelik tutanak aslı da dava dosyasında bulunduğu halde, eldeki dava dosyasında davacı ...'nın davası yönü ile olumlu - olumsuz bir karar verilmemiş olması isabetsiz olduğu gibi, aynı taşınmaza yönelik derdest olan tüm davaların birlikte görülüp sonuçlandırılması zorunlu olduğu halde çekişmeli taşınmaza yönelik davaların ayrı ayrı yürütülmesi de usul ve yasaya aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. Davacı ...'nın 172 ada 27, 173 ada 15, 174 ada 2, 180 ada 3, 208 ada 2, 214 ada 8, 11 ve 13 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyizi yönünden; İlk Derece Mahkemesince, yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Bozma ilamında, tespit maliki Hazinedar Zade ... Paşa Vakfı’nın gayri sahih vakıf olduğuna, taşınmazların vakfiye kapsamında kalmadığına ve çekişmeli taşınmazların bu vakfiye kapsamında kaldığı kabul edilse dahi, üzerinde vakfa ait cami, medrese, yapı, kalıntı bulunmayan gayri sahih nitelikteki vakıf arazilerinin devlete ait miri arazi niteliğinde olması nedeniyle vakıf kullanımında olmayan bu nitelikteki taşınmazların zilyetlikle kazanılması mümkün bulunduğuna işaret edilerek zilyetlikle iktisap koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına değinilmiş olup, bozma ilamına uyulduğuna göre açıklanan hususlarda davacı taraf yararına usuli müktesep hak oluştuğu kuşkusuzdur.

Diğer yandan, dosya kapsamı ile de çekişmeli taşınmazların vakıf malı olduğu ve davalı tarafın dayandığı vakfiyenin çekişmeli taşınmazları kapsadığı somut olarak ortaya konulamadığı gibi, 172 ada 27, 173 ada 15, 180 ada 3, 208 ada 2, 214 ada 8, 11 ve 13 taşınmazların tamamı ile 174 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payı üzerinde davacı ... yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği de belirlenmiştir.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne ve çekişmeli 172 ada 27, 173 ada 15, 180 ada 3, 208 ada 2, 214 ada 8, 11 ve 13 parsel sayılı taşınmazların tamamı ile 174 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 ... içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,