Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/2516 K.2025/5154

Taraflar arasında Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen vakıf yöneticilerinin vakfa verdikleri zararın tahsili davası sonucunda verilen hükme karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Dava dilekçesinde, davalıların yöneticisi oldukları .... Eğitim Kültür Sanat ve Sağlık Vakfı'nın 667 KHK ile kapatıldığı, vakfın her türlü hak ve alacaklarının Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredildiği; ... iç denetçisi.... başkanlığında İnceleme ve Değerlendirme Komisyon raporu ve ... başmüfettişi .... tarafından düzenlenen raporlara göre davalıların vakfı zarar uğrattıkları ileri sürülerek 534.618,12 TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla zarar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili istenmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini; müvekkilinin söz konusu vakfın yöneticisi olmadığını beyanla; davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini; dava konusu 534.618,12 TL'nin tamamının vakfın iktisadi işletmeden olan alacağı olduğunu; vakfın zarara uğratılmasının söz konusu olmadığını; vakfın işletmeden kaynaklanan alacağının, vakfa ait gayrimenkul varken yönetimden talep edilmesinin hukuki olmadığını; vakfın mal varlığıyla sorumlu olduğunu beyanla; haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini; davacı tarafından dosyaya müvekkilinin imzasını taşıyan hiçbir belgenin sunulamadığını; dava dilekçesinde belirtilen iddiaların gerçeği yansıtmadığını; vakıfta meydana gelen zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını beyanla; haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini; davacı kurum tarafından düzenlenen raporları kabul etmediklerini; söz konusu vakfın kurulmasından kapatılmasına kadar hukuka aykırı herhangi bir işlem tesis edilmediğini; vakfın ve davacı kurumun düzenlenen raporda belirtilen miktar yönünden herhangi bir alacağının bulunmadığını beyanla; haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, ... Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından 25.02.2016 tarihinde bildirilen belgelerde vakıf yöneticilerinin; ..., , ..., ..., ..., ..., ... ve ... oldukları; bu suretle de davalıların dava konusu vakfın yöneticisi olduklarının dosya kapsamıyla sabit olduğu.

Mahkemece Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından aldırılan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarında, dava konusu vakfın muhasebe kayıtları, defter ve bilanço kayıtlarının yapılan incelemesinde, kamu zararı olarak 534.618,12 TL'nin tespitinin yapıldığı, bu haliyle vakıf müfettişleri tarafından sunulan rapor ile bilirkişilerin dosyaya sunduğu raporun birbirini teyit ettiği, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 111. maddesi ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun, 10. maddesi çerçevesinde vakıf yöneticilerinin vakfı zarara uğratmaktan dolayı sorumlu olduklarının düzenleme altına alındığı,

keza 4721 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yazılı dürüstlük kuralı gereği, vakfı idare eden yöneticilerin, dürüstlük kuralına uygun davranarak, vakfı yöneten sıfatı ile, vakfın mal varlığını korumak zorunda oldukları, ancak vakfa 667 sayılı KHK kapsamında el konulmadan önce vakfın içinin boşaltıldığının alınan raporlarla sabit olduğu, bu bağlamda vakıf yöneticisi olan davalıların 4721 sayılı Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralına da aykırı hareket ederek, vakfı kötü niyetle idare ettikleri bu çerçevede verilen zarardan davalı vakıf yöneticilerinin sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kabulü ile.

"534.618,12 TL'nin 21/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

Davalı (tamamı) vekillerinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, dosya içeriğine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporuna ve özellikle, tüzel kişi organların, kusurlarından dolayı kişisel sorumluluklarının bulunduğu,

yöneticilerin vakıf mallarını amaca uygun biçimde yönetmeleri ve vakıf gelirlerini amaca uygun olarak harcamaları gerektiği, vakıf yönetiminde yer alan kişiler ile vakıf çalışanlarının kusurlu fiilleri nedeniyle vakfa verdikleri zararlardan sorumlu oldukları, davalıların yöneticisi oldukları vakfa ait nakit para ve kıymetli evrak bedellerini tahsil ederek muhasebe kayıtlarına intikal ettirmedikleri; vakfa ait nakit para ve kıymetli evrakların bir kısmının mevcut olmadığı; bir kısmının da tahsil edildiği halde muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmediği,

bu şekilde davalıların vakıf varlıklarında azalmaya neden olarak kurum zararının oluşmasına sebebiyet verdikleri saptanarak yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru olduğu gerekçesi ile davalı vekillerinin yerinde olmayan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilleri Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı ayrı ayrı verdikleri temyiz dilekçelerinde; istinaf dilekçelerinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemişlerdir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tespit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 33. maddesinde hâkimin, Türk Hukukunu re'sen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, denetim makamı olan ... tarafından davalı vakıf yöneticileri aleyhine açılan vakıf yöneticilerinin vakfa verdikleri zararın tahsili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.