Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/3040 K.2025/4991

Taraflar arasında Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen derneğin feshi davası sonucunda verilen hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Dava dilekçesinde; 21.08.2020 tarihinde kuruluşu yapılan davalı derneğe ait kuruluş bildirimi ve ekleri ile dernek tüzüğünün incelendiği, tüzüğün ilk sayfasında yer alan dernek logosunda Türk Bayrağında yer aldığı şekliyle kırmızı fon üzerinde beyaz renkli ay ve yıldıza yer verildiği, ayrıca logonun merkezi İstanbul'da bulunan 34.008.078 kütük numaralı ... Cemiyeti'nin logosu ile büyük oranda benzerlik gösterdiği tespit edildiği, kuruluş evraklarındaki eksikliğin yapılan tebligata rağmen yasal süresinde giderilmemesi nedeniyle, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 60. maddesi gereğince davalının derneğin feshi istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; dosyaya sunulan belgeler ve internet üzerinden yapılan incelemede, davacı kuruma sunulan dernek tüzüğünde yer alan davaya konu dernek ambleminin, üst kuruluş olan, ...

Cemiyeti'nin amblemi ile büyük oranda benzerlik göstermekte iken, ...'nin internet sayfasında, tüzükteki amblemden farklı amblemin kullanılmakta olduğu, davaya konu logonun kullanılmadığı, eksikliğin logo değişikliğinin davacı idareye bildirilmemesinden kaynaklandığı ve davalı derneğin, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 29. maddesinde sayılan amblemi kullanmasının, Türk Medeni Kanunu'nun 87. maddesinde yer alan, derneğin kendiliğinden sona erme halleri arasında sayılmadığı,

aynı kanunun 89. maddesinde düzenlenen, derneğin Mahkemece kapatılmasını gerektirecek, derneğin amacının, kanuna veya ahlâka aykırı hâle geldiğini gösterecek bir iddia da söz konusu olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; somut olayda davalı derneğin internet sayfasında, tüzükteki amblemden farklı amblemin kullanılmakta olduğu, davaya konu logonun kullanılmadığı, uyuşmazlığın logo değişikliğinin davacı idareye bildirilmemesinden kaynaklandığı ve TMK'nın 89. maddesinde derneğin Mahkeme kararı ile feshine ilişkin şartların oluşmadığı anlaşılmakla dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin takdirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; dava ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek dernek tüzüğünün incelenmesi sonucu tespit edilen kanuna aykırılığın giderilmesinin davalı dernekten istenmesine rağmen bu kanunda belirtilen sürede söz konusu aykırılığın giderildiğine dair idareye herhangi bir bildirimin yapılmadığını, kuruluş evraklarındaki eksikliğin yapılan tebligata rağmen yasal süre içerisinde giderilmemesi nedeni ile TMK'nın 60. madde gereğince derneğin feshinin gerektiğini, açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 60. maddesi gereği yeni kurulan dernek tüzüğünde tespit edilen kanuna aykırılıkların verilen süre içerisinde giderilmediği gerekçesi ile derneğin feshi istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Yeni kurulan derneklerin kuruluş bildirimi ile tüzüklerinin incelenmesi ve yapılacak işlemeler 4721 sayılı Kanun'un 60. maddesinde düzenlenmiş olup bu maddede; kuruluş bildiriminde, tüzükte ve kurucuların hukukî durumlarında kanuna aykırılık veya noksanlık tespit edildiği takdirde bunların giderilmesi veya tamamlanmasının derhâl kuruculardan isteneceği, bu istemin tebliğinden başlayarak otuz gün içinde belirtilen noksanlık tamamlanmaz ve kanuna aykırılık giderilmezse; en büyük mülkî amirin, yetkili Asliye Hukuk Mahkemesinde derneğin feshi konusunda dava açması için durumu Cumhuriyet savcılığına bildireceği hükme bağlanmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, incelemeye konu davanın 4721 sayılı Kanun'un 60. maddesindeki düzenleme gereği derneğin feshi davasının Cumhuriyet savcılığı tarafından açılabileceği, idareye bu madde kapsamında derneğin feshi davası açma yetkisi verilmediği, bu nedenle açılan davanın davacının aktif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yazılı olduğu üzere davanın reddine karar verilmesi doğru değil ise de; bu husus yeniden yargılama yapmayı gerektirmediğinden ve hükmün redde ilişkin bölümü sonucu itibarıyla doğru görüldüğünden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin ikinci fıkrası gereğince gerekçesi düzeltilerek onanması gerekmiştir.