Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/4737 K.2025/4972

Taraflar arasındaki kadastro komisyon kararına itiraz davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davacı Hazinenin davasının kabulüne, diğer davacıların davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve asli müdahillerin davasının reddine karar verilmiş olup, hükmün davacı ... vekili, davalı tereke temsilcisi vekili, asli müdahil ... ve müşterekleri vekili ile asli müdahiller ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

İlk Derece Mahkemesince verilen önceki karar, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi tarafından bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; "... İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olmadığı gibi değerlendirmeninde dosya kapsamına ve kanuna uygun olmadığı, davaya müdahil olarak katılan ... ...'ın karar başlığında gösterilmemesinin ve hükmün kendisine tebliğ edilmemesinin isabetsiz olduğu,

bir kısım müdahillerin ve hükmü temyiz eden ..., ... ve ...'un dayandıkları hakkın kadastro tespitinden sonra doğmuş olması nedeniyle tespitten sonra doğan hakka dayanan şahısların talepleri yönünden mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince adı geçen müdahillerin taleplerinin esastan reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu,

bir kısım davacıların ve hükmü temyiz eden ..., ..., ... davaları ile ...'in bir kısım parsellere yönelik davalarının verilen süreye rağmen keşif avansının yatırılmaması nedeniyle keşif deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına ve sonuçta davalarının reddine karar verilmiş ise de 3402 sayılı Kanun'un iddiasını ispatla yükümlü taraf aleyhine uygulanabilmesi için dosyanın keşfe hazır hale getirilmesinin, yapılacak masrafların kalemler halinde gösterilmesinin, paranın yatırılması ve tebligatlar için makul bir süre ayırıldıktan sonra keşif günü tensip edilmesinin,

keşif avansının yatırılmamasının yasal sonuçlarının duruşmada hazır olan davacıya ihtar edilmesinin, duruşmada bulunmayanlara ise ara kararı ile birlikte usulen tebliğ edilmesinin gerektiği, ancak İlk Derece Mahkemesince bu yönde yapılan işlemlerin yeterli olmadığı ve her davacının davaya konu ettiği parseller üzerinde ayrı keşif yapılması düşüncesi de davaların birlikte yürütülmesi ve tapu kayıtlarının davaya konu bütün parsellere aynı anda uygulanıp kapsamlarının belirlenmesi gerektiği ilkesine aykırı düştüğü,

bu nedenle keşif avansının süresinde yatırılmadığından bahisle bir kısım davaların reddine karar verilmiş olmasının isabetsiz olduğu, hükmü temyiz eden ...'ın 104 ada 6, 112 ada 34 ve 116 ada 15 parsel sayılı taşınmazlarda hak sahibi olduğu iddiasıyla katılma isteğinde bulunduğu ve bu isteğin İlk Derece Mahkemesince kabul edilerek bu taşınmazlarla ilgili esastan hüküm kurulmuş ise de bu taşınmazların ... adına tespit edildiği ve süresinde usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmaması nedeniyle davalı olmayan taşınmazlarla ilgili katılmanın da söz konusu olamayacağı,

bu durumda katılma talebinde bulunan ...'ın talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, katılma isteğinin kabulü ile taşınmazlar hakkında esastan hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu, hükmü esasa ilişkin olarak temyiz eden ... ... ve ... ... miras şirketi temsilcisi vekili, ..., davacı ..., davacı ... ..., ... ve ...'ın temyizleri hakkında ise İlk Derece Mahkemesince dayanılan tüm tapu kaydı ve tedavüllerinin, satış senetlerinin getirtildiği halde mahalline yeterli şekilde uygulanıp kapsamlarının belirlenmediği, tapu kayıtlarının bilinemeyen hudutları için taraflara tanık dinletme imkanının sağlanmadığı,

kayıt kapsamı dışında kalan arazilerin kanunlar gereğince Devlete intikal eden yerlerden olup olmadığının yeterince araştırılmadığı, ... ve ... ... mirasçılarından taşınmaz satın aldığını ifade eden davacıların kullanım durumu ve kayıt maliklerinin ölüm tarihi nazara alındığında bu kayıtların zilyetler yararına hukuki kıymetini kaybedip kaybetmeyeceğinin araştırılıp tartışılmadan hüküm kurulduğu belirtilerek,

öncelikle taşınmazları kenardan çevreleyen tüm taşınmazların onaylı tutanak suretleri ile dayanağı olan belgelerin, davanın tarafı olanların bildirdikleri ve bildirecekleri tüm delillerin, mer'a tahsis kaydının ve ormanla ilgili tüm evrakların celbedilmesi, dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada menfaati olmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi, taraf tanıkları, teknik bilirkişi ve uzman bilirkişiler huzuru ile keşif icra olunması,

taşınmazların başında icra edilecek keşif sırasında dayanılan tapu kayıtlarının, satış senetlerinin ve tarafların dayandığı ve İlk Derece Mahkemesince re'sen celbedilen tüm kayıtların tek tek okunup kayıtlarda yazılı hudutların yerel bilirkişilere zeminde tek tek gösterilmesi, bilirkişilerce gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanının sağlanması, bilirkişi ve tanıklarca gösterilen hudutların teknik bilirkişiye haritasında işaretlettirilmesi, uzman orman ve ziraat mühendislerinden arazinin niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli raporun alınması,

arazi başında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, mer'a, orman, yaylak ve kışlak gibi kamu yararına tahsis edilen veya kanunlar gereğince Devlete intikal eden yerlerle ilgisinin bulunup bulunmadığı, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, bir kısım davacıların kiracı mı yoksa asli zilyet mi olduğu hususlarının etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması,

teknik bilirkişiye, sınırlarının niteliği dikkate alınmak suretiyle uygulanan kayıtların kapsamını gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilerek tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi, deliller değerlendirilirken ... ve ... ... mirasçılarının dayandığı tapu kayıtlarının hukuki kıymetini koruyup korumadığının 5098 ve 5420 sayılı Kanun hükümleri de dikkate alınmak suretiyle tartışılması, komşu köy hudutlarında kalan ve trampa yoluyla davacı ...'a verilen taşınmazların tapularının (taşınmazın orman olması nedeniyle) iptal edilip edilmediğinin araştırılması,

trampa edilen taşınmaz tapularının iptal edildiğinin belirlenmesi halinde ... ve müştereklerinin dayanağını oluşturan eski tapulara kıymet verilerek mahalline uygulanıp kapsamlarının belirlenmesi ve bu kayıtların kapsadığı alanın kayıt maliki ... ve müşterekleri adına tescilinin kanun ve vicdani kanaate uygun olacağı nazara alınarak karar verilmesi ..." gereğine değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yapılan yargılama sırasında, dava konusu taşınmazlar ada numaraları dikkate alınarak tefrik edilmiş ve dava konusu 106 ada 1, 9 ila 20 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davaların eldeki esas sırasına kaydedilmesi suretiyle bu dosya üzerinden yargılama sonunda; davacı ...'in (mirasçılarının) 106 ada 9; davacılar ..., ... ve ...'nün 106 ada 10, 11; asli müdahil ...'ın 106 ada 11; davacı ...'nin 106 ada 12 ve asli müdahil ...'ın 106 ada 13, 17;

asli müdahil ...'un 106 ada 11 ve asli müdahil ...'ın 106 ada 17 parsel sayılı taşınmazlara yönelik davaları hakkında ayrı ayrı yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacı Hazinenin tüm taşınmazlara yönelik davasının kabulüne, asli müdahiller ...

106 ada 1; ...'ın 106 ada 1, 16, 17; ...'ın 106 ada 1, 17; ...'in 106 ada 9, 19; ...'ın (mirasçılarının) 106 ada 9, 17; ...'ın 106 ada 10; ... mirasçılarının 106 ada 14; ...'in 106 ada 14; ...'ın 106 ada 18; ...'ın 106 ada 18, 19 parsel sayılı taşınmazlara yönelik davalarının ayrı ayrı reddine; asli müdahil ...'ın 106 ada 17 ve ...'ın 106 ada 20 parsel sayılı taşınmaza yönelik davasının feragat nedeniyle reddine; asli müdahil ...'un 106 ada 10; ...

106 ada 12; ...'ın 106 ada 19 parsel sayılı taşınmazlara yönelik davaları yönünden görev dava şartı eksikliği nedeniyle davaların ayrı ayrı usulden reddine, dosyaların istek ve talep halinde görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra görevli ve yetkili Ardahan Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine.

106 ada 1, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 ve 20 parsel sayılı taşınmazların kadastro komisyon tutanaklarının iptaline, 106 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 6.116,47 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/171 Esas ve 2016/316 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline, 106 ada 11 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 4.134,47 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/172 Esas ve 2016/326 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 12 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ile ... adına tespitine.

Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/173 Esas ve 2016/318 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 13 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 10.378,01 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/174 Esas ve 2016/319 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 14 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 9.983,30 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kesin olmak üzere verilen 2016/175 Esas ve 2016/320 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 15 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 4.001,27 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/176 Esas ve 2016/317 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 16 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 3.913,26 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/159 Esas ve 2016/335 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 17 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 3.096,81 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/320 Esas ve 2017/12 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 18 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 17.199,23 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/321 Esas ve 2017/548 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 19 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 5.109,55 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/305 Esas ve 2017/552 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, 106 ada 20 parsel sayılı taşınmazın tespitteki vasıf ve 5.181,09 metrekare yüzölçümü ile ... adına tespitine.

Ardahan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olmak üzere verilen 2016/306 Esas ve 2017/6 Karar sayılı kararı uyarınca taşınmazın tamamının kamulaştırıldığı anlaşılmakla tescil hükmü kurulmasına yer olmadığına, yüzölçümlerine ilişkin olarak fen bilirkişilerinin 31.01.2024 havale tarihli ek raporlarının işbu kararın ekinden sayılmasına karar verilmiş;

hüküm, davacı ... vekili, davalı tereke temsilcisi vekili, asli müdahil ... ve müşterekleri vekili ile asli müdahiller ... ve ... vekili tarafından temyiz edildikten sonra 17.09.2024 tarihli ek kararla "temyiz dilekçesinin süresinden sonra verildiği" gerekçesiyle davalı tereke temsilcisi vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmiş ve ek karar da davalı tereke temsilcisi vekili tarafından temyiz edilmiş olup, bilahare davalı tereke temsilcisi vekili tarafından katılma yoluyla da temyiz dilekçesi verilmiştir.

1. Davalı tereke temsilcisi vekilinin temyiz dilekçesi ve katılma yoluyla sunduğu temyiz dilekçesinin incelenmesinde; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 432/1 inci maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Ayrıca 1086 sayılı Kanun'un 433/2 nci maddesi gereğince katılma yoluyla temyize karşı tarafın temyiz dilekçesine cevap süresi içinde yapılabilmektedir.

Temyiz dilekçesinin süresinden sonra verilmesi hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İlaveten; 6100 sayılı Kanun'un 104 üncü maddesinde, adli tatilde bakılmayan davalarla ilgili anılan Kanun'da belirtilen sürelerin sonu adli tatil dönemine rastlarsa sürenin tatilin bitiminden itibaren 7 gün daha uzatılmış sayılacağı ifade edilmiş, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 29/son maddesinde ise Kadastro Mahkemelerinin adli tatile tabi olmadığı düzenlenmiştir.

Yukarıda anlatılan hususlar dikkate alındığında; a. 1086 sayılı Kanun'un 433/2 nci maddesi gereğince katılma yoluyla temyiz karşı tarafın temyiz dilekçesine cevap süresi içinde yapılabilmekte olup, davalı tereke temsilcisi vekiline temyiz dilekçeleri 24.07.2024 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edilmiş ve davalı tereke temsilcisi vekilinin ise katılma yoluyla temyiz dilekçesini yasal süre geçirildikten sonra 27.09.2024 tarihinde vermiş olduğu anlaşıldığından, katılma yoluyla verilen temyiz dilekçesinin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

b.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına ve İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının,

davalı tereke temsilcisi vekiline 09.07.2024 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiğinin ve davalı tereke temsilcisi vekilinin temyiz dilekçesini yasal süre geçirildikten sonra 09.09.2024 tarihinde verdiğinin anlaşılmış olmasına göre, temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2024 tarihli ek kararı usul ve kanuna uygun olup davalı tereke temsilcisi vekilinin temyiz dilekçesinde ek karara yönelik olarak ileri sürdüğü nedenler ek kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Davacı ... vekili, asli müdahil ... ve müşterekleri vekili ile asli müdahiller ... ve ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak,

mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre,

İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında davacı ... vekili, asli müdahil ... ve müşterekleri vekili ile asli müdahiller ... ve ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Ancak; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 1 inci maddesi uyarınca kadastro hakimi doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorundadır. Ayrıca; eldeki dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup bu tür davaların tespit günü itibari ile çözüme kavuşturulması gerektiği kuşkusuzdur.

Ne var ki, İlk Derece Mahkemesince, kadastro tespit gününden sonra taşınmaz üzerinde 3402 sayılı Kanun'un Ek-1 inci maddesi uyarınca yapılan sayısallaştırma çalışması ile kamulaştırma işlemlerinin eldeki kararın kesinleşmesinden sonra infaz aşamasında dikkate alınması gerektiği göz ardı edilerek, infazı mümkün olmayacak şekilde karar verilmesi isabetsiz ve bozmayı gerektirmekte ise de, bu hataların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.