Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/5433 K.2025/5069

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay 7. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı Hazine'nin davasının reddine, müdahiller ... ve arkadaşlarının, davacılar ... ve arkadaşlarının, davacı ...'ın davasının reddine, davacılar ... ve arkadaşlarının davasının kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı-davalı Hazine vekili, davacı ... ve arkadaşları vekili, davacılar ... ve arkadaşları vekili, davalılar ... ve arkadaşları vekili, davacı ..., müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 109, 211, 212, 213, 214, 215 parsel sayılı sırasıyla 100.625, 58.250, 49.375, 86.750, 81.750, 737.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu oldukları gözden kaçırılarak, tapu kaydı ve satın alma nedeniyle payları oranında ... ve müşterekleri adlarına tespit edilmiş ve aynı çalışma alanında bulunan 110 parsel sayılı 97.250 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, vergi kaydı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı nedeniyle payları oranında ... ve müşterekleri adlarına tespit edilmiştir.

Davacılar ... ve ... tarafından, davalılar aleyhine, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan, paya yönelik tapu iptal ve tescil davası, davaya konu olan parseller hakkında kadastro tutanağı düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmış ve Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında müdahi ..., tapu kaydı ve miras yoluyla gelen hakka dayanarak davaya katılmıştır.

Kadastro sırasında, aynı çalışma alanında bulunan 188, 190, 209 parsel sayılı, sırasıyla 83.750, 29.000, 69.750 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu ve zilyetlik süresinin dolmaması sebebiyle Hazine adına tespit edilmiştir.

Dava konusu 188 parsel sayılı taşınmaz yönünden, itirazı kadastro komisyonunda reddedilen davacı ... ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine; davacı ... ise, tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Dava konusu 110 parsel sayılı taşınmaz yönünden, itirazı kadastro komisyonunda reddedilen davacı ..., tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Dava konusu 190 ve 209 parseller yönünden, itirazları kadastro komisyonunda reddedilen davacı ..., tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine; davacı ... ise, 209 parsel sayılı taşınmazın yarı payı yönünden, imar ihya, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıtır.

Yargılama sırasında, davacı ..., dava konusu 214, 215 parsel sayılı taşınmazlar hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak; müdahil ..., ... ve arkadaşları, dava konusu 209 parsel sayılı taşınmaz yönünden irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak; müdahil ... ve arkadaşları ise, 190 ve 209 parsel sayılı taşınmazlara yönelik tapu kaydı, vergi kaydı, miras yoluyla gelen hakka dayanarak davaya katılmışlar ve davacı Hazine, 211, 212, 213, 214, 215 parsel sayılı taşınmazlar hakkında tapu kayıt miktar fazlası yönünden kadastro tespitine itiraz etmiş ve komisyon kararı ile, itirazın konusunun komisyonun yetkisi dışında olduğu gerekçesiyle tutanak ve ekleri Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin, dava konusu 190 ve 209 parsel sayılı taşınmazlar yönünden verdiği karar, Yargıtay tarafından; "davacının aynı kayıtlara dayanarak 188, 211, 212, 213, 214 ve 215 parsel sayılı taşınmazlar hakkında da dava açtığı ve bu parseller hakkındaki davanın halen derdest olduğunun anlaşıldığı, aynı kayıt kapsamında kalan taşınmazlar hakkındaki davanın birlikte görülmesi gerektiği, davacının aynı kayıt kapsamında kaldığını iddia ettiği taşınmazlara ilişkin tüm davaların birleştirilmesi gerektiği " gerekçesiyle bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin, dava konusu 188 parsel sayılı taşınmaz yönünden verdiği karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; "Davacı tarafın tutunduğu tapu kaydının tüm tesis ve tedavülleri ile haritası getirildikten sonra mahallinde yöntemince uygulanarak kapsamının belirlenmesi, taşınmazda zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresinin belirlenmesi ve tapu kaydının hukuki değerini koruyup korumadığının tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin, dava konusu 109, 211 ila 215 parsel sayılı taşınmazlar yönünden verdiği karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; "dava konusu taşınmazlar hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanununun 11. Maddesi hükmü uyarınca, yöntemine uygun şekilde 30 günlük askı ilanları yapılarak, buna ilişkin belgelerin dosya içine alınması ve tespit maliki olarak gösterilen gerçek kişiler ve mirasçılarının tespiti ile buna dair nüfus kayıt örneklerinin dosya içerisine alınarak, adı geçenlere usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmasının gerektiği, taraflarca bildirilen deliller saptandıktan sonra,

dayanılan tapu kayıtları ile vergi kayıtlarının dava dışı başka taşınmaz yada taşınmazlara revizyon görüp görmediğinin Tapu Müdürlüğü ile Kadastro Müdürlüğünden sorularak, revizyon görmüş ise dava konusu taşınmazlar ile birlikte revizyon gördüğü dava dışı taşınmazları ve bu taşınmazlara dıştan komşu taşınmazları da bir arada gösterir şekilde geniş, kapsamlı Birleşik Harita'nın Kadastro Müdürlüğünden, dıştan komşu taşınmazların tespit tutanakları ve varsa dayanak kayıtları, davalı iseler dava dosyaları ise bulunduğu yerden getirtilmesi gerektiği açıklanarak,

dayanılan tapu kayıtları ve vergi kayıtlarının dava dışı başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği ve davalı olduğu saptandığı takdirde usulün 45 ve onu izleyen maddeleri hükmü uyarınca dava dosyalarının birleştirilmesinin dava ekonomisi ve tutunulan tapu kayıtları ile vergi kaydının kapsamının sağlıklı bir şekilde belirlenmesi için zorunlu olduğunun gözetilmesi, daha sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman bilirkişiler ile mahallinde tekrar keşif yapılarak,

Kadastro Kanununun 20. Maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları ile vergi kaydı ve yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eli ile ayrı ayrı yerlerine uygulanması ve bu uygulamada tapu kayıtları ile vergi kayıtlarının revizyon gördüğü dava dışı taşınmazların özellikle göz önünde bulundurulmasının gerektiğinin dikkate alınması, vergi kaydı ile tapu kayıtlarında tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinmeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağının sağlanması,

uzman bilirkişice tapu kayıtlarında ve vergi kayıtlarında tarif edilen sınır yerlerinin düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaretlettirilmesi, bu yolla dava konusu taşınmazların, dayanılan tapu kaydı ve vergi kaydı kapsamında kalıp kalmadığının saptanması, yine davacılardan ...'ün tutunduğu tapu kayıtları ile davalılardan ... ve arkadaşlarının tutunduğu tapu kayıtlarının örtüşmesi halinde önceki günlü doğru temele dayanan, hukuksal değerini yitirmeyen tapu kaydına değer verileceğinin göz önünde tutulması,

dava konusu taşınmazların tümü yada bir bölümünün dayanılan tapu kayıtları ile vergi kaydının kapsamı dışında kaldığı saptandığı takdirde, kayıtların kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmaz bölümleri yönünden zilyetlik araştırmasının yapılması, zilyetliğin başlangıcı, süresi, sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan bilgi alınarak, tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları ile yerel bilirkişi beyanları ve tanık beyanları arasında aykırılık bulunduğu takdirde, tespit tutanağı bilirkişileri de taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek çelişkinin giderilmesi,

uzman bilirkişilerden keşfi izlemeye ve bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması ve toplanan tüm deliller ile birlikte değerlendirilerek sonuca uygun bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

İlk Derece (Kadastro) Mahkemesince, bozma sonrası davaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonunda; "... dava konusu taşınmazların dayanak tapu kaydı kapsamında kaldığı ve sabit hudutlu olduğu, tapu kaydında nısıf hisse maliki olan İbrahim ...'nın payı yönünden, diğer nısıf hisse maliki ve mirasçıları lehine tapunun hukuki kıymetini yitirdiği,

tapu kaydı kapsamında kalan taşınmazların zilyetlikle kazanılamayacağı ..." gerekçesiyle davacı Hazine'nin davasının reddine, müdahiller ... ve arkadaşlarının, davacılar ... ve arkadaşlarının, davacı ...'ın davasının reddine, davacılar ... ve arkadaşlarının davasının kabulüne, dava konusu 109-110-188-190-209-211-212-213-214 ve 215 parsel sayılı taşınmazların hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... ve müşterekleri adlarına tesciline karar verilmiş;

hüküm, davacı-davalı Hazine vekili, davacı ... ve arkadaşları vekili, davacılar ... ve arkadaşları vekili, davalılar ... ve arkadaşları vekili, davacı ..., müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Dava konusu 188, 190, 209, 211, 212, 213, 214 ve 215 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına,

bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına ve davacı ...' ün dava dışı 191 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitine karşı aynı tapu kaydına dayanarak açtığı davanın,

taşınmazın tapu kayıt kapsamında kaldığı gerekçesiyle kabul edildiğinin ve temyiz incelemesi neticesinde Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi'nin 21.10.1991 tarihli ve 1991/2312 Esas, 1991/13601 Karar sayılı ilamıyla söz konusu tapu kaydının sabit hudutlu olduğunun kabul edilmiş olduğunun anlaşılmasına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Dava konusu 109 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre,

İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Dava konusu 110 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince, davacı tarafın, dava konusu taşınmaz yönünden dayandığı Şubat 301 tarihli 31 sıra numaralı kökten gelen, Ağustos 326 tarihli 240 ve 241 sıra numaralı tapu kayıtlarına intikal eden nısıf hisseli tapu kayıtlarının 109 ve 110 parsel sayılı taşınmazları kapsadığı, Ağustos 1326 tarihli 240 sıra numaralı tapu kaydının hukuki kıymetini yitirdiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına ve yasal düzenlemelere uygun bulunmamaktadır.

Şöyle ki; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelere göre, davacı tarafın sahteliğini iddia ettiği, ancak sahteliği ispat edilemeyen Ağustos 1326 tarihli 240 sıra numaralı nısıf hisseli tapu kaydının malikinin dosya içerisinde bulunan veraset ilamına göre 1920 yılında vefat ettiği ve bu tarihten sonra anılan tapu kaydının mirasçılarına intikal etmediği, dolayısıyla herhangi bir tedavül görmediği anlaşılmakta olup esasen bu husus mahkemenin de kabulündedir.

Ancak, nısıf hisseli tapu kayıt malikinin ölümünden sonra 110 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davacılar ya da kayıt malikinin mirasçılarının zilyetliğinin bulunmadığı, buna karşın taşınmazın tamamının uzun süredir davalı tarafın zilyetliğinde bulunduğu, yargılama sırasında mahallinde yapılan keşiflerde dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre sabittir. Bu durum karşısında, nısıf hisseli tapu kaydının kadastro tespit tarihi itibarıyla 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 13/B-c maddesi kapsamında davalı taraf lehine hukuki değerini yitirdiği ve davalılar lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, davacı ... ve müştereklerinin dayandığı nısıf hisseli tapu kaydının, davalılar lehine hukuki değerini kaybettiği gözetilerek, bu taşınmaz yönünden davanın reddine ve taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun olmayan gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.