Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2025/286 K.2025/3211

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm dahili davacılar ..., ... ve ..., dahili davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmemle; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Kadastro sırasında, Erzurum ili ... ilçesi ... (...) köyü çalışma alanında bulunan 169 parsel sayılı 35.125,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydına dayalı olarak ... ve müşterekleri adlarına tespit edilmiş ve kadastro komisyonuna yapılan itirazlar reddedilmiştir. Asıl dosyanın davacıları ... ve ..., tapu kaydı, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine; birleşen dosyaların davacılarından ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine; ..., satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine ve ... ise, hisse miktarına dayalı olarak, kadastro tespitine itiraz etmişler ve taşınmazın kendi adlarına tescilini talep etmişlerdir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... taşınmazın özel mülkiyete konu olamayacağı, keşfen mera vasfında olduğunun belirlendiği ..." gerekçesiyle, davacı ve müdahillerin davalarının reddine, çekişmeli 169 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, dahili davacılar ..., ... ve ... ile dahili davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir. İlk Derece Mahkemesince, yazılı şekilde karar verilmiş ise de, bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Şöyle ki; genel mahkemeden aktarılan davalarda kadastro hakiminin re'sen inceleme yapma yetki ve sorumluluğu varken, askı ilan süresinde açılan kadastro tespitine itiraz davalarında, 6100 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesi 1 inci fıkrasında yer alan " Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. " düzenlemesi uyarınca kadastro hakimi, tarafların talepleriyle bağlı olup, talep dışında bir şeye veya talepten fazlasına karar vermesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Eldeki dava, askı ilan süresi içinde gerçek kişilerce açılmış olan kadastro tespitine itiraz istemine ilişkin olup, 3402 sayılı Kanun' un 30/2. maddesi uyarınca re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu genel mahkemeden aktarılan dava niteliğinde değildir. Dava dosyasında, davacı Hazinenin ya da Köy Tüzel Kişiliğinin çekişmeli taşınmazın mera vasfında özel sicile kaydedilmesine ilişkin bir talebi / davası bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, davacı ve asli müdahil gerçek kişilerin iddiaları yönünden araştırma ve inceleme yapılması ve davalarının reddedilecek olması halinde ise tespit gibi tescile karar verilmesi gerektiği gözetilerek, oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile talepten farklı olarak çekişmeli taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.