Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2025/5326 K.2026/141

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin temyize konu 2007/2026 Esas ve 2011/355 Karar sayılı dava dosyasının aslının Dairemize gönderilmediği; yapılan geri çevrime üzerine İlk Derece Mahkemesince hazırlanan tutanakta dosyanın 2011 yılında imha edilen dosyalarla birlikte imha edildiğinin tespit olunduğu ve 2007 yılına ait dosya olması nedeniyle UYAP'a dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin taranmadığı belirtilmiştir. İlk Derece Mahkemesince, davacı taraftan sorularak fotokopi olarak bir kısım celseler ile yine fotokopi olan bilirkişi raporu eklenerek dosya Dairemize gönderilmiştir.

Sözü edilen dava dosyasında dava dilekçesine konu Kadastro Müdürlüğü tarafından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. maddesine göre yapılan düzeltim kararı ve dayanak diğer evraklar, cevap dilekçeleri, keşif, renkli bilirkişi raporları, tespite /düzeltime esas tapu kayıtları, komşu taşınmaz kayıtları gibi belgeler bulunmamaktadır. Bu nedenle geri çevirme kararı üzerine getirilen evraklarla hükmün denetlenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Adliye Dairelerinde bulunan derdest veya karara çıkmış herhangi (mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılığı veya icra dairelerine ait) bir dosyanın, doğal afet olarak nitelendirilen yangın, yer sarsıntısı, su baskını veya heyelan gibi nedenlerle kaybolması ya da belgelerinin zarara uğraması durumunda ne yapılması gerektiği hususunda; 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Su Baskını veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun (4473 sayılı Kanun) ile Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 30.01.2006 tarihli ve 107 sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde düzenleme getirilmiştir.

Anılan Kanun'un 1. maddesinde. "Yangın, yersarsıntısı seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyana uğrayan dosyaların yenilenmesi bu Kanun hükümleri dairesinde yapılır." hükmü mevcuttur. Kanun'un 2. maddesinde ise "1. maddede yazılan hallerde bu Kanunun tatbik edilebilmesi Adliye vekâletinin kararına bağlıdır. Karar Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan olunur." hükmü getirilmiştir.

Ayrıca sözü edilen Kanun'un 7 ve 17. maddelerinde yenileme sırasında yapılacak işlemler sayılmış bulunmaktadır.

Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün Genelgesine göre öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi halinde bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan edilmesinin sağlanması,

dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak Resmi Gazete ilanı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilandan sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 150. maddesi hükmünün uygulanabileceği dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine; ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca davanın taraflarında ve vekillerinde bulunan belgeler temin edilerek eksikliklerin giderilmesine özen gösterilmesi de gereklidir.

Somut olayda İlk Derece Mahkemesince, 4473 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılarak ve Kanundaki hükümlerin uygun düştüğü oranda kıyasen uygulanması yoluyla yenileme işlemleri yapılmalı, dava konusu edilen işleme ait evraklar, taşınmazlara ait kadastro ve tapu evrakları ile varsa dayanağı olan kayıtlar getirtilmeli, tarafların ellerinde dava dosyası ile ilgili evrak, kayıt vb bilgi ve belge bulunup bulunmadığı sorularak varsa sunmaları istenilmeli, tarafların bildirdikleri deliller toplanmalı, gerektiğinde taşınmazın başında yeniden keşif yapılmalı, bilirkişilerden rapor alınmalı ve bundan sonra tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle yeni bir hüküm kurulmalıdır.