Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2025/5610 K.2025/7351

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Samsun ili .... ilçesi .... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 04... parsel sayılı 14.066,70 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadastro tutunağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, ... oğlu....'ün kullanımında olduğu, parsel üzerindeki fındıkların .... oğlu ....'e ait olduğu şerhi yazılarak tarla vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 sayılı Kanun) kapsamında yapılan 20.06.2023 tarihli satış işlemi ile taşınmazın 309467/1406670 hissesi davalı ... adına tapuya tescil edilmiştir.

2. Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların muris ...'ün yasal mirasçısı olduğunu, dava konusu parselin müvekkillerinin zilyetliği ve mülkiyetinde olan bir yer olduğunu ileri sürerek, davalı ... adına kayıtlı 1 04... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız olduğunu, ...

Mahallesinde bulunan 405 parselin ifraz sonucu 4 parsele bölündüğünü, davacıların murisleri olan .... .... ve müvekkili adına kayıtlı iken Çarşamba 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/251 Esas, 2000/684 Karar sayılı kararıyla Hazine adına tescil edildiğini, Hazine adına tescil edilen taşınmazların kullanım kadastro sahiplerine satışı için kadastro çalışması yapıldığını, müvekkili tarafından bedeli ödenerek adına tescil işlemi yapıldığını,

davalının vermiş olduğu 05.08.2022 tarihli iade başvuru dilekçesi ile Samsun Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 01.06.2023 tarih ve 6564888 sayılı olurları ile taşınmazın 11/50 hissesinin müvekkili ... adına, 10/50 hissesinin dava dışı... adına 6292 sayılı Kanun'un 7/1-a maddesi uyarınca bedelsiz olarak iadesine izin verildiğini, hukuken ve idari karar ile yapılan tescilde herhangi bir yolsuzluk olmadığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ....vekili cevap dilekçesinde; davanın yasal zamanaşımı süresi ve hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava konusu parselin yapılan tescil işleminde idarenin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, tescil işleminin usul ve kanuna uygun gerçekleştiğini, yolsuz tescil koşullarının dava konusu olayda mevcut olmadığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "davacılar yolsuz tescilden bahsederek dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile miras payı oranında davacılar adına tesciline ilişkin dava açmış ise de; getirtilen belgeler, dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde taşınmazın 6292 sayılı Kanun uyarınca dava tarihinden önceki tarih olan 20.06.2023 tarihinde satılarak davalı adına tescil edildiği, 6292 sayılı Kanun gereğince mülkiyetin taşınmazın beyanlar hanesinde kullanıcı olarak belirlenen kişiye satabileceğinin belirtildiği,

kullanım kadastrosu kesinleşerek tapuya tescil edilen taşınmazın beyanlar hanesindeki şerhe veya tapu iptaline yönelik davanın dinlenebilmesi için davanın, 6292 sayılı Kanun uyarınca taşınmazın satış işleminden önceki bir tarihte ve Hazineye yöneltilerek açılması gerektiği, taşınmazın 3. şahıs adına tapuya tescil edildikten sonra şerhe ve tapu iptaline yönelik davanın dinlenme olanağı bulunmadığı, Yargıtay uygulamalarının da bu doğrultuda olduğu" gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ''taşınmazın davalı adına tesciline esas olan hukuki işlemin Hazinenin 6292 sayılı Kanun uyarınca satışına dayanan idari bir işlem olduğu, taşınmazın bir bölümünün dahi olsa hak sahiplerine satılmaması, ilgililerine devredilmemesi veya iade edilmemesi gereken yerlerden olduğunun değerlendirilmesi halinde idari işlemin iptali ile satışın geri alınmasının mümkün olduğu,

Hazinenin satışına dayanan 6292 sayılı Kanun uyarınca yapılan idari işlem ortadan kaldırılmadıkça eldeki davanın dinlemeyeceği, İlk Derece Mahkemesince verilen red kararında bir isabetsizlik bulunmadığı'' gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, davada talebinin yolsuz tapu kaydının iptali ile gerçek hak sahibi adına tescili istemine ilişkin olduğunu, bu işlemin genel mahkemelerde görülmesi gereken ve adli yargı olan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanında olduğunu, İlk Derece Mahkemesinin davayı yanlış nitelendirdiğini, kararın kaldırılması gerektiğini, şuan itibarıyla çok büyük hak kaybının söz konusu olduğunu, davanın tescilin iptaline yönelik olup şerhe yönelik veya şerhin iptaline yönelik bir dava olmadığını, tapu kaydındaki şerhlerin müvekkili lehine olduğunu, bu noktada hiçbir ihtilaf bulunmadığını,

davacıların lehlerine olan bu şerhlerin iptalini veya değiştirilmesini talep etmediğini, hatalı tapu tescilinden önce bu davanın açılma olanağının olmadığını, tapu tescilinden önce ortada hukuka aykırı bir tescilin söz konusu olmadığını, ortada hukuka aykırı bir işlem yokken müvekkilinin hukuka aykırı işlem ihtimalini düşünerek dava açmasının mümkün olmadığını, Samsun 1. İdare Mahkemesinin 2025/744 Esas sayılı dosyasıyla iptal davası açıldığını, görevsizlik kararı verildiğini, görevsizlik kararının gerekçesinde tapu tesciline yönelik taleplerin adli yargıda çözümlenmesi gerektiğinin dile getirildiğini,

idari davanın istinaf aşamasında olduğunu, işlemlerin her biri aleyhine ayrı ayrı görevli mahkemede dava açılabileceğini, tapunun iptali yönündeki davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde, 6292 sayılı Kanun'a göre yapılan işlemlere karşı açılan iptal davalarının idari yargıda görülebileceğini, yolsuz tescile yönelik tapu iptal davasının adli yargıda görülmesinin gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hatalı olduğunu beyan ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6292 sayılı Kanun kapsamında satışı yapılan taşınmazın tapu kaydının iptali ve tapu kaydında oluşan tescilin yolsuz tescil olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371.maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI.KARAR