Davacılar dava dilekçelerinde; ... köyü 1 01... nolu 22.164.015,40 metrekare yüzölçümlü parselin orman, 1 37... nolu 452.272,98 metrekare yüzölçümlü parselin ham toprak niteliği ile Hazine adına tapuda kayıtlı olduğunu, taşınmazların belirli bölümlerinin kendilerine ait olduğunu ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile 1 01... nolu parsele yönelik dava yönünden taşınmazın eski tapu kaydına dayalı olarak ... adına, 1 37... nolu parsele yönelik dava yönünden taşınmazın adlarına müştereken tesciline karar verilmesini istemişlerdir. Yargılama sırasında dava konusu yapılan yerlerden bir kısmının dava dışı 1 37... nolu parsel içinde kaldığı anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... 1 01... nolu orman parseli yönünden davaya konu taşınmaz bölümünün orman içi açıklığı olduğu, 1 37... nolu parsele yönelik dava yönünden davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın esastan reddine, 1 37... nolu parselin ise, dava dışı gerçek kişiler adına tapuda kayıtlı bulunduğu,
ıslah ile dahi tarafın değiştirilemeyeceği gerekçesiyle davanın husumetten reddine..." dair karar, davacıların ayrı ayrı temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 18.02.2015 tarihli ve 2015/93 Esas, 2015/699 Karar sayılı ilamıyla "...1 37... nolu parsel yönünden davacılar yararına zilyetlikle kazanma koşulları oluşmadığına göre yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından.
1 37... nolu parsel yönünden ise, dava konusu parselin tapuda dava dışı üçüncü kişiler adına kayıtlı bulunduğu, dava dilekçesinde tapu maliklerine husumet yöneltilmediği, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından 1 37... ve 76 nolu parsellere yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına, 1 01... nolu parsel yönünden ise, yapılan araştırma ve uygulamanın hüküm vermeye yeterli olmadığı, dayanılan tapu kayıtlarının ilk oluşumundan itibaren getirtilerek,
yöntemince taşınmaza uyup uymadığının araştırılmadığına işaret edilerek, dayanak tapu kaydının ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri ve krokileri, revizyon görmüşse gördüğü tüm parsel tutanakları, komşu parsel ve dayanakları ilgili yerlerden getirtilip, daha sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi yardımı ve uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanması, bu yolla dava konusu taşınmazın dayanılan tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız saptanması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi..." gereğine değinilerek bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; "davanın kabulüne, dava konusu 1 01... parsel sayılı taşınmazın 16.06.2021 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) ile gösterilen 18.778,14 metrekarelik bölümünün tapu kaydının iptali ile davacılardan Hasan adına tesciline" karar verilmiş; hüküm, davalı ... İdaresi vekili ve davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanun'un 4. maddesi hükmüne göre orman sınırlandırması yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmediği gibi, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli değildir. Şöyle ki; davacının dayandığı tapu kayıtları ilk oluşumundan itibaren tüm geldi ve gittileri ile birlikte eksiksiz olarak getirtilmemiş, tapu kaydının oluşumuna esas Mahkeme kararı ve varsa eki kroki de dosyaya kazandırılmadığı gibi, tapu kaydı usulüne uygun olarak uygulanıp taşınmazı kapsayıp kapsamadığı, mevkii itibarıyla uyup uymadığı da belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.
Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca varabilmek için İlk Derece Mahkemesince, dayanılan tapu kayıtları ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte birbirini takip edecek şekilde ve eksiksiz olarak tapu müdürlüğünden getirtilmeli (oluşumuna esas Mahkeme kararı ve varsa krokisi ile birlikte), bundan sonra davacı tarafın kayıt maliki ya da malikleri ile akdî, irsî ilişkisi sorulup saptanmalı, bu nedenle kayıt maliki ya da maliklerinin tüm mirasçılarını gösterecek şekilde onaylı nüfus aile kayıt örnekleri, ilgili nüfus müdürlüğünden getirtilmeli ya da bu konuda istihsal edilmiş veraset belgesi varsa ibraz ettirilmeli,
bu yolla irsî ilişki sağlıklı biçimde duraksamasız belirlenmeli, akdî ilişkiye dayanıldığı takdirde ilgiliden bu konudaki delilleri sorulup saptanmalı, göstereceği deliller toplanmalı ya da bu konuya ilişkin yazılı kayıt ve belgeleri ibraz ettirilmeli, kayda dayanan tarafın tapu kayıt maliki ya da malikleri ile akdî ya da irsî ilişkisi saptandığı takdirde,
tapu kaydının davalı taşınmazla birlikte revizyon gördüğü başka taşınmazlar var ise bu husus gözönünde bulundurularak revizyon parsellerin kadastro tutanak örnekleri ile bu taşınmazlar ve bu taşınmazlara dıştan komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita kadastro müdürlüğünden getirtilmeli, bundan sonra dıştan komşu taşınmazların tespit tutanakları ve varsa dayanakları kayıtlar davalı iseler dava dosyaları getirtilmeli, daha sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman bilirkişi, tutanak bilirkişilerinin tümü,
tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıklar hazır olduğu halde dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 20. maddesi hükmü uyarınca dayanılan tapu kayıtları yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, uygulamada kayıtların revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlar varsa özellikle gözönünde tutulmalı, kayıtlarda tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişice bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, sınırlarının somutlaştırılması sağlanmalı (sırt v.s.),
dava konusu yerin bulunduğu mevki ile tutunulan tapu kaydındaki mevki belirlenerek kaydın mevki itibariyle uyup uymadığı saptanmalı, uzman bilirkişiye kayıtlarda tarif edilen sınır yerleri düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaret ettirilmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözleri, dıştan komşu taşınmazların tespit tutanağı içeriği ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmelidir.
Dava konusu yerin dayanılan tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı 3402 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı takdirde 3402 sayılı Kanun'un 20/A, 20/B ve 20/C maddeleri uyarınca uygulama yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir.
Kabule göre de; davacının tutunduğu sabit sınırlı olmayan tapu kaydının miktarı ile geçerli olacağı üzerinde durulmayarak, kayıt miktar fazlası yönünden davacı lehine zilyetlikle kazanım şartları oluşmadığı halde, miktar fazlası yönünden de kabule karar verilmiş olması da hatalıdır.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde kurulan hüküm usul ve kanuna aykırı olup hükmün açıklanan sebeplerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalı ... İdaresi vekili ve davalı ... temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolunun kapalı bulunduğuna,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.