Yargıtay 9. Ceza Dairesi E.2012/2359 K.2012/4231

Kamu malına zarar verme suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma sırasında, Tomarza Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizliğine, suç yeri itibarıyla evrakın Pınarbaşı Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine dair Tomarza Cumhuriyet Başsavcılığının 24.10.2011 tarihli ve 2010/612 soruşturma, 2011/17 sayılı yetkisizlik kararını müteakip, bu kez Pınarbaşı Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizliğine suç yeri bakımından dosyanın Tomarza Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ilişkin Pınarbaşı Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 04.11.2011 tarihli ve 2011/934 soruşturma, 2011/37 sayılı yetkisizlik kararı üzerine,

yetki konusunun çözümü için dosyanın gönderildiği Boğazlıyan Ağır Ceza Mahkemesince verilen Pınarbaşı Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olarak belirlenmesine dair 21.11.2011 tarihli ve 2011/1344 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 21. maddesindeki "Cumhuriyet savcıları, bulundukları il merkezi veya ilçenin idari sınırları ile bunlara adli yönden bağlanan ilçelerin idari sınırları içerisinde yetkilidirler.

Ağır ceza mahkemesi ile özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemelerinin yargı çevresinde yer alan Cumhuriyet Başsavcılıkları, yetki alanları içerisinde yürüttükleri bu mahkemelerin görevine giren suçlarla ilgili soruşturmaları yapar ve ivedi, zorunlu işlerin tamamlanmasından sonra düşünce yazısına soruşturma evrakını ekleyip ağır ceza mahkemesi veya özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemelerinin Cumhuriyet Başsavcılığına gönderirler.

Büyükşehir belediye sınırları içerisinde bulunan Cumhuriyet Başsavcıları, bu yer ceza mahkemelerinin yargı çevresinde yetkilidir. Ancak, büyükşehir belediye sınırları içerisinde yer alan ağır ceza mahkemeleri ile özel kanunlarla kurulan diğer ceza mahkemelerinin görevine giren işlerde yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.

Diğer kanunların Cumhuriyet savcılarının yetkisine ilişkin hükümleri saklıdır" hükmüne göre, olay yerinin Tomarza ilçesinin İdari sınırları içerisinde kaldığı cihetle, Pınarhisar Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili kılınmasına şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığının 31.01.2012 tarih ve 2011/1742/5748 sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20.02.2012 tarih ve 2012/41844 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdii kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Cumhuriyet savcılığı, 5235 sayılı Kanunun 16. maddesi uyarınca mahkemeler nezdinde kurulur.

Cumhuriyet savcılarının yer itibariyle yetkisinin sınırlarını gösteren 5235 sayılı Kanunun 21. maddesi hükmü, Ceza Muhakemesi Kanununun 12/1. maddesindeki Cumhuriyet savcılığının soruşturmaya ilişkin yetkisi bakımından da geçerli olan ve soruşturma makamını suçun işlendiği yer Cumhuiyet savcılığı olarak belirleyen “davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir” hükmünü ortadan kaldıracak şekilde yorumlanamaz.

5235 sayılı Kanunun 21. maddesi Cumhuriyet savcılığının soruşturma yetkisinin fiziki sınırlarını, CMK'nın 12/1. maddesi ise yetkinin hangi Cumhuriyet savcılığına ait olduğunu belirlemektedir.

Suçun işlenmesinden sonra Cumhuriyet savcılığının yetkili olduğu idari sınırların değiştirilmesi üzerine yetki alanının da değişeceğine ilişkin bir düzenleme, bu tür istisnai yetkinin düzenlendiği CMK’nın 12. ve devamı maddelerinde yer almadığı gibi, böyle bir durumda; suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcılığının ve buna bağlı olarak da mahkemenin davaya bakma yetkisinin sona ereceğini kabul etmek, doğal hakim ilkesine de aykırı olacaktır.