Karar Özeti
9. Ceza Dairesi 2024/6222 E. , 2025/598 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/728 E., 2024/681 K. SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşün
Karar Detayı
9. Ceza Dairesi 2024/6222 E. , 2025/598 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/728 E., 2024/681 K. SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ Sanık hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçunu işlediği iddiası ile açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesince mevcut delillerin değerlendirilmesi neticesinde sanığın çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkumiyetine dair verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, Konya Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ A. Sanık Müdafilerinin Temyiz İstemleri Sanığın üzerine atılı suçu işlemediğine, iftiraya maruz kaldığına, taraflar arasında husumet bulunduğuna, tanık beyanlarının görgüye dayalı olmadığına, sanık hakkında Alman Ceza Kanun'una göre fazla ceza tayin edildiğine, Mahkemece verilen ilk karardan daha fazla cezaya hükmedilerek kazanılmış hakkının ihlal edildiğine, mağdurenin yaşı konusunda ihtilaf bulunduğuna, kararın bozulması istemine ilişkindir. B. Sanığın Temyiz İstemi Mağdure ve annesinin Mahkemece dinlenilmediğine ve sadece tercüme edilen beyanlara göre hüküm kurulduğuna ilişkindir. III. GEREKÇE 5271 sayılı Kanun'un 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp, aynı Kanun'un 289. maddesinde sayılı kesin hukuka aykırılık halleri ve temyiz dilekçelerinde belirtilen nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, kararda hukuka aykırılık görülmemiştir. IV. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin kararında sanık ve müdafileri tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesiyle sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, Üye Alparslan Azapağası'nın karşı oyu ve oy çokluğuyla TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1 maddesi uyarınca Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.01.2025 tarihinde karar verilmiştir. KARŞI OY Sayın çoğunluğun kararına aşağıda açıklayacağım gerekçelerle katılmıyorum: I. USUL VE SÜREÇ Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2021/202 Esas sayılı dosyasında, sanık hakkında TCK’nın 103/1. maddesi kapsamında çocuğun basit cinsel istismarı suçundan verilen 16 yıl 21 ay 22 gün hapis cezası, TCK’nın 19/1. maddesi uyarınca Alman Ceza Kanunu’nun 176/1. maddesi çerçevesinde suçun üst sınırının 10 yıl olduğu dikkate alınarak neticeten 10 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Sanık müdafiinin istinaf yoluna başvurması üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi, 05.10.2022 tarih, 2022/7992 Esas, 2022/8670 Karar sayılı ilamı ile karar usul yönünden bozulmuştur. Bozma kararında; CMK’nın 225/1. maddesi uyarınca hükmün ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faile yönelik olarak verilebileceği, iddianamede suç teşkil eden eylemin bağımsız, açık biçimde tanımlanmadığı, delillerin eylemle ilişkilendirilmediği ve CMK’nın 170/4. maddesine aykırılık teşkil etmesi ile bu eksikliklerin ancak yeni bir iddianame düzenlenmesi suretiyle giderilebileceği belirtilmiştir. Bozma kararı üzerine Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yeniden iddianame düzenlenmiştir. Ancak bu durumun yeni bir dava olarak kabulü mümkün olmadığı, sadece aynı eylem hakkında açılmış bir davada var olan usuli eksikliğin giderilmesi olduğu açıktır. Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesi sanığın eylemini TCK’nın 103/2. maddesi kapsamında nitelikli cinsel istismar olarak nitelendirerek 30 yıl hapis cezasına hükmetmiş, ancak TCK’nın 19/1. maddesi uyarınca Alman Ceza Kanunu’nun 176a/3 maddesi çerçevesinde neticeten 15 yıl hapis cezası üzerinden infazına karar vermiştir. Sanık müdafiinin istinaf başvurusu üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi, 2024/728 Esas, 2024/681 Karar sayılı ilamı ile bu kez istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. II. HUKUKİ DEĞERLENDİRME A. Aleyhe Değiştirme (Reformatio in Peius) Yasağı Mahkemeler verdikleri hükmün bozulması üzerine, sonraki duruşma önceki duruşmanın devamı niteliğinde olduğundan verecekleri yeni kararda serbesttir. Bu ilke gerek öğretide gerekse Yargıtay kararlarında “Bozmadan sonra serbestlik ilkesi” olarak tanımlanmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanununda buna ilişkin bazı istisnalar düzenlenmiştir. CMK’nın 265. maddesine göre, “Cumhuriyet savcısı tarafından aleyhine kanun yoluna gidilen karar, sanık lehine bozulabilir veya değiştirilebilir. Cumhuriyet savcısı, kanun yoluna sanık lehine başvurduğunda, yeniden verilen hüküm önceki hükümde tayin edilmiş olan cezadan daha ağır bir cezayı içeremez”. Bundan başka, CMK’nın 283. maddesinde “İstinaf yoluna yalnız sanık lehine başvurulmuşsa, yeniden verilen hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz”. “Davaya yeniden bakacak mahkemenin işlemleri” başlıklı 307. maddenin 5. fıkrasına göre ise “Hüküm yalnız sanık tarafından veya onun lehine Cumhuriyet savcısı veya 262 nci maddede gösterilen kimselerce temyiz edilmişse, yeniden verilen hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz”. CMK’nın 309/4(b) maddesinde “Mahkumiyete ilişkin hükmün, davanın esasını çözmeyen yönüne veya savunma hakkını kaldırma veya kısıtlama sonucunu doğuran usul işlemlerine ilişkin ise, kararı veren hakim veya mahkemece yeniden yapılacak yargılama sonucuna göre gereken hüküm verilir. Bu hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz” ve CMK’nın 323/2. maddesinde “Yargılamanın yenilenmesi istemi hükümlünün lehine olarak yapılmışsa, yeniden verilecek hüküm önceki hükümle belirlenmiş olana cezadan daha ağır bir cezayı içeremez” hükümlerine yer verilmiştir. İlk karar neticeten 10 yıl hapis cezası ile infaz edilirken, ikinci kararda cezanın 15 yıla yükseltilmesi açıkça bu yasağı ihlal etmektedir. B. Anayasal ve Uluslararası Hukuki Dayanaklar • Anayasanın 40. maddesine göre, “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.” Anayasanın bu amir hükmüne paralel olarak CMK’nın 34/2. maddesine göre, “Kararlarda, başvurulacak kanun yolu, süresi, mercii ve şekli belirtilir”. Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hakim veya mahkeme kararları, hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur (CMK m. 35/2). Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemesi halinde de, kişi kusursuz sayılır. (CMK’nın 40/2. maddesi), CMK’nın 231/2. maddesinde ise “Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurulabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir” denilmektedir. Başvurulacak kanun yolları konusunda ilgililerin ayrıntılı şekilde aydınlatılması zorunluluğu Yargıtay kararlarında da vurgulanmaktadır. CMK’nın 260/1. maddesinde, hakim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yollarının açık olduğu bildirilmiştir. CMK’nın 260/3. maddesine göre ise “Cumhuriyet savcısı, sanık lehine olarak da kanun yollarına başvurabilir”. CMK’nın 261, avukatın 262 yasal temsilci ve eşin, 263. maddesinde ise tutuklunun kanun yollarına başvuru hakkını düzenlemektedir. Sanığın ceza muhakemesi yollarına başvurması sebebiyle cezasının artırılması adil yargılanma hakkını ihlal eder. • Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) 7 No’lu Protokol, 2. madde: Bir mahkeme tarafından verilen cezaya karşı başvuru yapıldığında, aleyhe sonuç doğurmaması güvencesi esastır. • İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 8. madde: Her bireyin etkili bir hukuk yoluna başvurma hakkı vardır ve bu hak korkusuzca kullanılmalıdır. Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, cezanın artırılması hem Türk hukuku hem de uluslararası insan hakları normları ile çelişmektedir. C. Somut Olayın Değerlendirilmesi 1. Suçun Niteliğine Dair Değerlendirme Mahkemenin TCK’nın 103/2. maddesine yaptığı nitelendirme hukuki değerlendirme yetkisi dahilindedir ve aleyhe değiştirme yasağına (reformatio in peius) aykırı değildir. Ancak cezanın artırılması yasağı açıkça ihlal edilmiştir. 2. Ceza Miktarına İlişkin Değerlendirme İlk karar neticesinde 10 yıl hapis cezası verilirken, ikinci kararda hapis cezası 15 yıla çıkmıştır. Bu durum; Sanığın yalnızca kendi lehine istinaf yoluna başvurmuş olmasına rağmen cezalandırılmasının ağırlaştırılması, sanığın istinaf hakkını kullanma iradesinin cezalandırılmasına dönüşmesi, Anayasa, AİHS ve CMK hükümlerine açık aykırılık teşkil etmesi gibi nedenlerle hukuka aykırıdır. III. SONUÇ VE KANAAT 1. Suçun TCK’nın 103/2. maddesi kapsamında nitelikli cinsel istismar olarak değerlendirilmesi hukuka uygundur. Ancak cezanın artırılması reformatio in peius yasağını ihlal etmektedir. 2. İlk hükümde 10 yıl olarak belirlenen hapis cezasının, ikinci kararda 15 yıla çıkarılması, Anayasa, AİHS ve CMK hükümlerine açıkça aykırıdır. 3. Sanığın savunma hakkı gereği, hukuki öngörülebilirlik ve güven içinde hareket etme beklentisi karşılanmamıştır. 4. Bu yöndeki uygulamalar sanıkların kanun yollarına başvurmaktan çekinmelerine yol açarak adil yargılama hakkının özünü zedeler niteliktedir ve hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmamaktadır. 5. Bu nedenlerle, yerel mahkeme kararının ceza miktarı yönünden bozulması gerekmektedir. Sayın çoğunluğun onama kararına bu nedenlerle katılmıyorum.