Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2010/34239 K.2012/44280

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi, Eylül 1999- 31.01.2008 tarihleri arasında asıl işveren olan davalı ... 14.Bölge Müdürlüğünde alt işveren olan diğer davalı şirketler tarafından temizlik işçisi olarak asgari ücretle çalıştığını, davalı şirketlerin aynı kişiler tarafından idare edildiğini ve ortakları ile adreslerinin de aynı olduğunu, çalışma süresi boyunca aynı yerde aynı işi yaptığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından sonlandırıldığını iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti ve yemek, yol, sosyal yardımlar alacağının faiziyle birlikte öncelikle asıl işveren sıfatı Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünden, aksi takdirde ise diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., Kamu ihale Kanunun Gene Tebliğinin 79/1 maddesi gereği kıdem tazminatı ve fazla mesaiden vb alacaklardan sorumlu tutulmasının hukuka ve yasaya uygun olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti., asıl işveren Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünün temizlik işlerini dönem dönem ihale ile farklı şirketlere ihale ettiğini, bu ihaleleri alan şirketlerin hepsinin ayrı tüzel kişiliğe sahip olduğunu, dolayısıyla şirketler arasında organik bir bağ bulunduğundan söz etmenin hukuken mümkün olmadığını, davalı ...

Müdürlüğünün açtığı ihalelerde çalıştırılacak işçilerin sayısını ve niteliklerini belirlemiş ve işçi ücretlerini esas alarak keşif bedellerini hazırlamış olduğunu, ihaleye katılan firmalarda müteahhit karından indirim yapmak suretiyle teklifte bulunduklarını, bu şekilde taşeron firmaların her yıl değiştiği halde işçilerin ara vermeksizin çalışmalarını sürdürmüş, ihaleyi kazanan hiçbir firmanın kendi işçileriyle çalışmadığı gibi ihale süresinin bitiminde de işçilerin taşeron tarafından götürülmemiş olduğunu, davalı ...

Müdürlüğünün gerçek işveren olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar ...Müteahhitlik/ ... Müteahhitlik Temizlik Hizmetleri ve ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti'ne usulüne uygun dava dilekçesi ve ihtarname ekli, duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilmiş, bu davalılar duruşmalara katılmamış, dosyaya herhangi bir belge ibraz etmemiş ve davaya karşı herhangi bir savunmada da bulunmamıştır.

Mahkemece, bilirkişi raporunun yeterli görüldüğü belirtilerek davacının kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti taleplerinin kabulüne, ispat edilemeyen fazla mesai ücreti ve yemek, yol, sosyal yardımlar alacağı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı yasal süresi içinde davalılar temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin istek konusu dönemde davalı alt işverenler yanında dava dışı alt işverenler nezdinde çalıştığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. İş sözleşmesinin feshedildiği tarihte son alt işveren de dava dışı ... 'dır. Bölge çalışma müdürlüğü tespitlerine göre davacının alt işvernelere bağlı olarak 4 yıl 5 ay 19 gün çalıştığı belirlenmiş olsa da hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava dışı alt işverenlerde geçen süreler de eklendiği için toplam hizmet süresi 8 yıl 4 ay 8 gün olarak hesaplanmıştır.

Öte yandan davalı alt işverenler arasında organik bağ olduğundan söz edilerek tüm süre yönünden birlikte sorumlu tutulmaları isteğinde bulunulmuş, bilirkişi raporunda bu yönde bir değerlendirme yapılmamış, taktir mahkemeye bırakılmıştır. Mahkemece de organik bağ yönünden bir değerlendirme yapılmamıştır.

Mahkemece, davalı alt işverenler arasında organik bağın olup olmadığı yönünden gerekli araştırmaya gidilmeli, organik bağın varlığı halinde birlikte çalıştırdıkları dönemden doğan kıdem tazminatından davalı alt işverenleri asıl işverenle birlikte sorumlu tutulmaları şeklinde karar verilmelidir. Dava dışı alt işverenlerde geçen hizmet süreleri yönünden davalı alt işverenlerin sorumluluğu yönünde karar verilmemelidir. Ancak istek konusu dönemle ilgili kıdem tazminatının tamamından davalı asıl işveren sorumlu tutulmalıdır.

Davalılar arasında organik bağın bulunmadığı sonucuna varldığında ise her bir davalı alt işveren kendi çalıştırdıkları süre ve çalışma dönemleri sonundaki son ücret seviyesiyle sınırlı olarak sorumlu tutulmalıdır.

İş sözleşmesi dava dışı ... döneminde sonlandırılmış olmakla ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinden önceki alt işverenleri sorumluluğuna gidilmemelidir. Sözü edilen istekler yönünden salt asıl işverenin sorumlu olduğu yönünde karar verilmelidir.