Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2010/40392 K.2013/6348

Dava

Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 05.02.2013 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat ... geldi. Karşı taraf adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işveren, davalının işyerinde 01.04.1988 tarihinde çalışmaya başladığını, 01.06.2008 tarihli dilekçesi ile emekliliği dolduğundan bahisle 31.05.2008 tarihinde işten ayrıldığını beyan etmesi üzerine kendisine ihbar ve kıdem tazminatları ödenmiş ise de, emekliliğini belgelemediği gibi, yapılan incelemede emekliliğe hak kazanmadığı tespit edildiğinden, önelsiz iş akdini feshetmiş olması nedeniyle kendisine sehven ödenen ihbar kıdem tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işçi, gerçek işe giriş tarihinin 1985 olduğunu, iş sözleşmesinin feshedilerek tekrar yeni bir iş sözleşmesi ile 1988 yılında çalıştırılmaya devam edildiğini, işyerinde yönetici olarak çalışan davalının son ücretinin 1.688.00TL net olduğunu, işveren davacı şirketin 2008 yılı başında işyerinde yetkili imzaları ile yaptığı yazılı duyuru ile 2008 yılı maaş artış oranı ve maaş artış farklarının, fazla çalışma ücretlerinin, asgari geçim indiriminin hangi şartlarla ve ne zaman ödeneceğini bildirdiğini,

yine aynı yazılı duyuru ile maaş artış oranından ve ödeme takviminden memnun olmayan personelin işten ayrılabileceğini ve bu durumda tazminatlarını almaya hak kazanacaklarını da belirterek, söz konusu tazminatların da ne zaman ödeneceğinin yine yazılı olarak bildirildiğini, işveren tarafından personele dayatılan bu koşulları kabul etmeyen davacının 01.06.2008 tarihinde işverene yazılı olarak iş akdini haklı nedenle feshettiğini bildirdiğini,

işten ayrılma tarihi itibarıyla emeklilik koşullarını taşıdığından sehven yapılan ödeme iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve zamanaşımı süresinin geçtiğini beyanla haksız davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalının kıdem tazminatına hak kazandıran, iş akdinin emeklilik nedeniyle sona erme olgusunu kanıtlayıcı herhangi bir delil ve kurum cevabi yazısı sunamamış olması sebebiyle işverence nedensiz yere ödenen kıdem ve ihbar tazminatının iadesine dair karar verilmiştir. Kararı yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

İşyerinde Ocak 2008 yılından geçerli olarak ücret artışı yapılmasına rağmen işverence ödeme güçlüğü gerekçe gösterilerek artışını fiilen ücretlere yansıtılmadığı dosya içindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Davacı işveren yetkilisi imzalı belge ile ödemelerin daha sonraki dönemde yapılacağı duyurulmuş ve benzer durumda olup da işverene karşı şikayette bulunan diğer işçilerin(Yargıtay 9.HD.

2011/ 12008 E sayılı dosya) Bölge Çalışma Müdürlüğüne şikayeti üzerine yapılan inceleme ile iş müfettişi tarafından yapılan tespite göre işçilerden isteyenin işyerinden ayrılabileceği ve ayrılması durumunda tazminatların ödeneceğinin açıklandığı anlaşılmaktadır.

İşyerinden özel nedenlerle ve tazminatları ödenmek üzere ayrılan işçilerin şikayeti üzerine bölge çalışma müdürlüğünün yapmış olduğu tespitlerde de ödenmeyen işçilik hakları sebepleriyle işçilerin haklı olarak sözleşmelerini feshettikleri sonucuna varılmıştır.

Somut olayda da davalı işçi, iş sözleşmesini işverence ödenmeyen işçilik haklarının ödeneceği tarihleri bildiren duyurunun ardından iş sözleşmesini hem emeklilik hem de diğer işçiler gibi özel nedenlere dayalı olarak feshetmiştir.

Davacı işveren tarafından davacıya kıdem tazminatı yanında ihbar tazminatı da ödenmiştir. Aynı durumda olan işçiler, ..., ..., ...ve ...adlı işçiler yönünden aynı mahkemece daha sonra verilen kararlarda da işçilerin haklı olarak iş sözleşmelerini feshettikleri ve kıdem tazminatına hak kazandıkları kabul edilmiştir. Davalı işçinin iş sözleşmesini feshi İş Kanunu’nun 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II e maddesine uygun olup kıdem tazminatının koşullarının oluştuğu kabul edilmelidir. Ancak ihbar tazminatı bakımından işverence yapılan ödeme sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabidir. Bu nedenle ihbar tazminatının davacı işverene ödenmesi yönünde verilen karar isabetli olmakla birlikte kıdem tazminatının iadesine dair karar hatalıdır.

Davacı işverenin iadesini talep ettiği kıdem tazminat için mahkemece fesih tarihinden itibaren bankalarca en yüksek faize karar verilmesi de kabul şekli itibarıyla doğru değildir.