Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2010/45466 K.2013/9337

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ... ...-...-... Ham Petrol Boru Hattı Proje Direktörlüğü avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davacının, 1.11.2000 tarihinde dava dışı PLE şirketin de çalışmaya başladığını, 17.4.2001 tarihinde davalı BTC proje direktörlüğüne geçirildiğini, 30.9.2005 tarihinde iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, PLE firmasında çalıştığı sürenin kıdem ve ihbar tazminatı hesabında dikkate alınmadığını, makam şoförlüğü yaptığı dönemde fazla çalışma, hafta ve genel tatil çalışması yaptığını ancak karşılığının ödenmediğini belirterek kıdem, ihbar, fazla çalışma, hafta ve genel tatil alacağını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... A.Ş. vekili, davacının ... A.Ş işçisi değil, ayrı işverenlik sıfatı olan Proje direktörlüğü işçisi olduğunu, husumet yönetilemeyeceğini, davanın husumet nedeni ile reddi gerektiğini savunmuş.

Davalı ... BTC HPBH Proje Direktörlüğü ise davacının PLE firmasında geçen çalışmasından dolayı sorumlu olmadığını, kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiğini, davacıya sahaya çıktığında %40 saha tazminatı ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacıyı işe alanın Proje Direktörlüğü olduğu, davacı ile ... A.Ş arasında herhangi bir hizmet akdi söz konusu olmadığı, BTC Ham Petrol Boru Hattı Projesi kapsamında, proje Direktörlüğünün işveren sıfatının söz konusu olduğunu, 1.11.2000-16.4.2001 tarihleri arasında dava dışı PLEa firmasındaki çalışmadan dolayı davalı BTC Proje Direktörlüğünün sorumlu tutulamayacağını belirtilerek ... A.Ş. yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalı yönünden ise fazla çalışma, hafta ve genel tatil alacağının kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ile davalı BTC Proje Direktörlüğü temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ile davalı ...-...-... HPBH proje Direktörlüğü’nün aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 49 ve 50. maddelerinde; tüzel kişilerin, kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla fiil ehliyetini kazanacakları ve iradelerini bu organları aracılığıyla açıklayacakları, aynı şekilde HUMK'nun 39. maddesine göre ehliyeti haiz olan tüzel kişilerin yasal organları ile hareket edecekleri hüküm altına alınmıştır. Organlar, hukukî işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokarlar.

Tüzel kişinin, fonksiyonlarını, kanuna veya tüzel kişinin ana sözleşmesine göre, bağımsız olarak yerine getirmek üzere seçilen veya atanan ya da kendisine bu fonksiyonları bağımsız olarak yerine getirmek üzere fiilen ve dışarıdan belli olacak şekilde yetki verilen kişi ya da kişi gruplarına organ adı verilir. Organlar, hükmi şahsın iradesini açıklarlar, tüzel kişiyi içeride yönetir, dışa karşı da temsil ederler.

Tüzelkişinin organından söz edebilmek için onun mutlaka tüzel kişinin irade ve karar organı olması zorunlu değildir. Onun içindir ki, genel kurul, yönetim kurulu yanında çeşitli yöneticiler tüzel kişinin organı olarak değerlendirilebilir. Bu kapsamda, genel olarak dış ilişkilerde, bazı kimselerin tüzel kişinin hukuki muamelelerine katılması öngörülmüşse, bu kimseler de tüzel kişinin organı sayılırlar.” (HGK. 2004/21-406 E, 2004/434 K).

Kamu tüzel kişileri, görevleri bakımından kamu otoritesini temsil eden tüzel kişiler olup; kanunla ya da kanunun verdiği yetkiye dayanılarak idare tasarrufu ile kurulur (Anayasa md. 123; MK. 52). Taraf ehliyetine de kamu tüzel kişileri sahiptir. Devlet tüzel kişiliğine bağlı ve ayrı tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşların ise, taraf ehliyeti yoktur; bunların işlemleri ile ilgili davaların bağlı bulundukları tüzel kişiliğe karşı açılmaları gerekir. Bağlı bulunun kuruluşun 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesi anlamına işveren sıfatına haiz olması, bağlı bulunduğu tüzel kişiliğin taraf sıfatını ve işverenlik sıfatını ortadan kaldırmaz. Zira bu kuruluş, tüzel kişiliğin bir organıdır.

Dosya içeriğine göre ... Anonim Şirketinin 233 Sayılı Kanun Hükmünde kurulan bir iktisadi devlet teşekkülü olduğu ve tüzel kişiliğe haiz olduğu tartışmasızdır. Davalı şirket, Türkiye’nin de taraf olduğu uluslar arası anlaşma ile ...-...- Boru Petrol Boru hattının yapımı sözleşmesinde Türkiye tarafına düşen yükümlülükleri yerine getirmeyi üstlenmiş ve bu üstlenme nedeni ile de kendi iç bünyesinde ve organizasyonu içinde ...- ...- ...

Ham Petrol Boru Hattı Proje Direktörlüğünü kurmuştur. Proje direktörlüğü, davalı şirket organizasyonu içinde kendisine bağlı bir kuruluş ve organdır. Bu kuruluşun işlem ve eylemlerinden dolayı ...’ın sorumluluğu ve taraf sıfatı TMK.’un 50. maddesinden kaynaklanmaktadır. Proje Direktörlüğünün işverenlik sıfatına sahip olması, davada taraf sıfatına haiz olduğu anlamına gelmez. Bağlı bulunduğu ve tüzel kişiliği bulunan ... şirketinin taraf ehliyeti vardır.

Dava direktörlüğün bağlı olduğu davalı şirkete karşı açılmıştır. Husumet doğru yöneltilmiştir. Yazılı şekilde davalı ... A.Ş. yönünden davanın husumet nedeni ile reddi hatalıdır.

3- Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacı 1.11.2000 tarihinde dava dışı PLE firmasında çalışmaya başlamış ve 16.4.2001 tarihine kadar çalışmıştır. PLE firması ile davalı ... A.Ş. arasında 11.5.1998 tarihinde Yedekleme Danışmanlık Hizmetlerini kapsayan bir anlaşma yapılmıştır. 7.4.2000 tarihinde bu anlaşmada değişiklik yapılarak personel kullanımına ilişkin maddeler eklenmiştir. Davacının PLE firması nezdinde geçen çalışması süresince emeğini ... A.Ş. için sarf ettiği ortadadır. Davacının bu dönemde davalı ... A.Ş. ve dava dışı PLE firması tarafından birlikte istihdam edildiği sabit olup davalının bu süre zarfındaki çalışması kıdem süresine eklenerek davacının kıdem tazminatı hüküm altına alınmalıdır.

4- Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda puantaj kaydı bulunan 01.11.2003 ve sonrası için fazla çalışma alacağı hesaplanmıştır. Ancak davacı 01.11.2003 tarihinden önceki dönemde fazla çalışma yaptığını tanıkla ispat etmiştir. Gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle 01.11.2003 tarihinden önceki dönem için davacı tanıklarının beyanları, sonraki dönem için ise puantaj kayıtları bir değerlendirmeye tabi tutularak davacının fazla çalışma alacağı hesaplatılmalıdır.

Ancak dosya içindeki 2001, 2002, 2003 ve 2004 yıllarına ilişkin iş sözleşmelerinde fazla çalışmanın ücrete dahil olduğu belirtilmiştir. Fazla çalışma hesabı yapılırken bu husus dikkate alınarak davanın fazla çalışma alacakları hesaplanmalıdır.

5- Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda puantaj ibraz edilen dönem için genel tatil alacağı hesaplanmıştır. Ancak davacı 1.11.2003 tarihinden önce genel tatil çalışması yaptığını tanıkla ispat etmiştir. Gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle 1.11.2003 tarihinden önceki dönem için davacı tanıklarının beyanları, sonraki dönem için ise dosya içindeki il dışı görev belgeleri ile puantaj kayıtları birlikte değerlendirmeye tabi tutularak davacının genel tatil alacağı hesaplatılmalıdır.

6- Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda puantaj ibraz edilen dönem için hafta tatili alacağı hesaplanmıştır. Ancak davalı tarafça dosyaya ibraz edilen il dışı görev belgeleri bir değerlendirmeye tabi tutulmamıştır. Gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle puantaj kayıtları ile dosya içindeki il dışı görev belgeleri bir değerlendirmeye tabi tutularak davacının hafta tatili alacağı hesaplatılmalıdır.

F) Sonuç: