Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2011/35469 K.2013/29728

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait ticari takside iş aktine tabi olarak çalışmakta iken iş akdinin haklı bir sebep olmaksızın davalı tarafından sona erdirildiğini ve davacıya bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, taleplerin zamanaşımına uğradığını, trafik kazası geçirerek yaralanan davacının çalışma gücünü kaybetmesi nedeni ile işçi olarak açalıştığı iddiasının yersiz olduğunu, kaldı ki davacının söz konusu ticari taksiyi kiracı sıfatı ile ve kira akti ile kiraladığını, bu nedenle davacı ile davalı arasında iş akti değil kira akti savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının davalıdan hiçbir emir ve talimat almadığı, çalışma zamanını serbestçe organize edebildiği, iş aktinde söz konusu olan "ekonomik riskin işverene ait olması" kuralının da somut olayda geçerli olmayıp, işçi olduğunu ileri süren davacı şoförün ekonomik riski somut olayda taşıdığı, davacının, mülkiyeti davalıya ait olan ticari plakalı araçta şoför olarak çalıştığı ve kilometre başına belli bir parayı davalıya verdiği, artan miktarı kendisinin aldığı, aracın mali, hukuki, cezai sorumluluğunun davacıya ait olduğu, aracı işletenin kiracı olduğu,

ticari araç renklerinin ilgili mercilerce değiştirilmesi halinde bu değişikliklerin gerektireceği masraflar ile motorlu araç vergilerinin, bandrolü, vize harçları, mecburi trafik sigortası, kasko araç sigortası primleri ile bunlardan doğacak artış ve yeni ihdas edilecek bu tür harç, vergi ve primlerin davacı tarafından yapılacağının kira akti ile kararlaştırıldığı, diğer unsurlar da birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında iş akti değil hasılat kirasına ilişkin sözleşme bulunduğu gerekçesi ile Mahkeme'nin görevsizliğine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

Kira aktinde belirleyici özelliklerden birisi de, kira bedelinin sabit olmasıdır.

Somut olayda, gerek davaya cevap dilekçesinden gerekse şahit beyanlarından, davacının günlük yapılan kilometre üzerinden bir miktar parayı davalı ticari taksi sahibine verdiği, bu nedenle kira akti şeklinde düzenlenen belgede yazılı olanın aksine, gerçekte, davacının davalıya sabit ve belli bir miktar para vermediği, yapılan kilometreye göre değişen parasal tutarı davalıya verdiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, taraflar arasındaki aktin, aralarındaki yazılı belgede kira akti yazılmasına rağmen fiili somut duruma göre kira ilişkisi olarak kabulü mümkün olmayıp, aralarındaki aktin iş akti olduğu ve davacının da işçi kabul edilmesi gerektiği gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi hatalıdır.