Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/23074 K.2014/26837

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının iş aktinin davalıca haklı feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, KDV, asgari geçim indirimi ve masraf alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davalının iş aktini haklı feshettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, sübut bulduğu gerekçesi ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret ve yıllık izin ücreti taleplerinin kabulüne, sair taleplerin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

Davalı vekili, davacının, davalının yokluğunda asli görevi dışında hayvan beslemek, kurbanlık hayvan satmak ve sair iş akti ile belirlenen görevi dışındaki her türlü işi yaptığını, davacının kendi inisiyatifi ile geniş arazide kendi adına hayvan beslediğini, bahçecilik yaptığını, bunlardan gelir elde ettiğini1 savunmuştur. Davalı şirket temsilcisi A.. C..

Jandarma/Kaymakamlık ifadesinde "9 aydır Dubai'de çalışmaktayım, 2006 yılında Cumhuriyet Köyündeki evime ve iş makinalarımın bulunduğu çadırıma bekçilik yapması için işçi olarak davacıyı almıştım, mesken olarak konteynırı tahsis ettim ... ahır yaparak hayvan getirip iznim olmadan arazimi kullandı, hayvan pislikleri ile çiftliği yaşanmaz hale getirdi ... araziyi kendi mülkü gibi ekip biçmiş, araziye ahırlar yapmış, büyük baş hayvan beslemiş" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesinde "davalının teklifi ve rızası ile davacının işyerinin çiftlik işlerini yürüttüğünü, çiftlikteki hayvanların bakımı, bahçe düzenlemesi, temizliği ve bakımı gibi işlerle uğraştığını, bunlara ilaveten, şirkete inşaat malzemesi geldiğinde bunların boşaltılıp taşınması,

boya-badana işleri, çiftliğin bekçiliği gibi her türlü işi yaptığını, zira çiftlikte davalının atlarının ve köpeklerinin de bulunduğunu, bu hayvanların bakımı ve temizliğini davalının talebi ve izni ile davacının yaptığını, davacının yaptığı tüm işlerin davalıya ait işler olduğunu, davacının çiftlikte kendisine tahsis edilen müştemilatta ailesi ile birlikte ikamet ettiğini" ileri sürmüştür.

Duruşma esnasında dinlenen şahitler, davacının bekçilik yaptığını, tüm araziyi idare ettiğini, hayvan beslediğini ve tarımsal faaliyette bulunduğunu belirtmişlerdir. Bununla birlikte şahitler, davacının bu faaliyetleri davacının davalı adına yapıp yapmadığını açıklamamışlardır.

Çiftlikte bekçilik yapmak tarım işi olmamakla birlikte, örneğin çiftlikte davalının atlarına bakmak tarım işidir.

Davacının çiftlikte ne işle uğraştığı, tarım işi ile uğraşıp uğraşmadığı, hayvancılık ve tarım işi ile uğraşıyorsa bunu kendi nam ve hesabına mı yaptığı yoksa davalı/davalı şirket temsilcisi nam ve hesabına mı yaptığı, hayvan bakımı ile uğraşmışsa bu hayvanlardan davacının kendi nam ve hesabına baktığı hayvan olup olmadığı, hangi hayvanlara kendi nam ve hesabına hangi hayvanlara ise davalı/davalı şirket temsilcisi nam ve hesabına baktığı, baktığı hangi hayvanın kime ait olduğu, bahçe işi ile uğraşmışsa bunun davalının/ davalı şirket temsilcisinin talimatı ile mi ve davalının/ davalı şirket temsilcisinin menfaatine/nam ve hesabına mı yapıldığı tespit edilmelidir.

Davacının davalı/ davalı şirket temsilcisi için yaptığı işlerin tarım ve hayvancılık işlerinin yanı sıra bekçilik gibi işleri de bir arada kapsadığının anlaşılması halinde davalı/ davalı şirket temsilcisi için yaptığı bu işlerden hangisini/hangilerini diğerlerine göre ağırlıklı olarak yaptığı belirlenmelidir.

Bunların tespiti açısından taraf şahitleri yeniden ve detaylıca dinlenmeli, davacının Bölge Çalışma Müdürlüğü'ne yaptığı şikayete ilişkin tüm belgeler, şikayet dilekçesi de dahil, getirtilerek incelenmelidir. Böylece davacının davalı/ davalı şirket temsilcisi için yaptığı işlerin tarım işi olup İş Kanunu kapsamı dışında mı kaldığı, yoksa, İş Kanunu'na mı tabi olduğu buna bağlı olarak İş Mahkemesi'nin görevli olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Yukarda açıklanan şekilde İş Mahkemesi'nin görevli olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulmaksızın işin esasına girilerek karar verilmesi hatalıdır.