Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/36288 K.2012/40704

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, Bakanlık tarafından 16.05.2011 başvuru tarihi itibari ile iş yerinde 239 işçinin çalıştığı, 120 işçinin sendikaya üye olduğu ve sendikanın çoğunluğu sağladığının tespiti edildiğini, iş yerinde çalışan yabancı uyruklu işçiler ve iş güveliği uzmanının çoğunluk tespitinde değerlendirilmediğini, başka sendika üyesi işçilerin üyelikleri sona ermeden ... Sendikası üyesi gösterildiklerini belirterek, yetki tespitine ilişkin kararın iptalini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili, idarece yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu, açılan davanın reddini istemiştir.

Davalı sendika, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iş yerinde 227 kişinin çalıştığının ve 128 işçinin sendikaya üye olduğunun anlaşıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Dava, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 12, 13 ve 15. maddeleri uyarınca açılan olumsuz yetki tespitine itiraza ilişkindir.

Bakanlık Yetki Tespit yazısında, 16.05.2011 Yetki başvuru tarihinde ...’nde 239 işçinin çalıştığı , 120 işçinin ... İşçileri sendikası üyesi olduğu, sendikanın İşyerinde çoğunluğu sağladığı belirtilmiştir.

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 12/1 fıkrası uyarınca tespite konu işyeri veya işletmede başvuru tarihi itibarıyla çalışan işçilerin yarısından fazlasının işçi sendikasının kendi üyesi olması toplu iş sözleşmesi yapmak için yeterlidir.

2822 sayılı Yasanın 15. maddesi gereği açılan yetki tespitine itiraz davaları kamu düzeni ile ilgili olduğundan mahkemece delillerin yargılamanın tüm safhalarında kendiliğinden toplanması ve değerlendirilmesi gerekir.

Dosyada getirtilen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü kayıtlarına göre daha önce ...-İŞ Sendikası üyesi olarak gözüken ve sonradan ... Sendikası üyeliğine başvuran işçilerin olduğu anlaşılmaktadır.

2821 sayılı Sendikalar Kanunu 22/1 fıkra gereğince aynı anda aynı işkolunda birden çok sendikaya üye olunması halinde sonraki üyelik geçersizdir. Yine 2821 sayılı Sendikalar Kanunun 25/son fıkrasına göre, bağlı bulundukları, kanunla kurulu kurum ve sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı veya toptan ödeme alarak, işten ayrılan işçilerle, işkolunu değiştiren işçilerin sendika üyeliği sona erer. Bundan başka bir işçi işten ayrıldıktan sonra bir yıldan fazla bir süre aynı işkoluna giren bir işte çalışmamış ise sendika üyeliğinin son bulduğunun kabulü gerekir

2821 sayılı Sendikalar Kanunu 25/2 uyarınca üyelikten çekilme notere başvurma tarihinden itibaren bir ay sonra geçerli olur. Bu bir aylık süre içerisinde başka bir sendikaya üye olunması halinde yeni sendika üyeliği bu sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılır.

Dosyadaki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü kayıtlarına göre daha önce başka sendikalar üyesi olarak gözüken ve sonradan Tesktil İşçileri Sendikası üyeliğine başvuran işçilerin, ilk sendika üyeliğinin istifa veya üyelikten sonra bir yıldan fazla işsiz kalınması vs. nedenlerle sona erip ermediği ve bu nedenle Tesktil İşçileri Sendikası üyeliğinin geçerli olup, olmadığının incelenmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü yetki prosedür dosyasında ...-İŞ Sendikası üyesi olarak gözüken işçilerin varsa bu sendikalara üyeliklerine dair üye kayıt fişleri ile üyelikten çekilme belgeleri (Sendikalardan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan istenilerek) ve ... hizmet döküm cetvelleri dosyaya getirtilerek, yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca inceleme yapılarak sonuca gidilmelidir.

Bundan başka Yetki Tespiti davalarında başvuru tarihi önemlidir. Başvuru tarihinde işyerinde çalışan işçilerin sayısı tespit edilmelidir. ... 2011 / 5. ay dönem bordrolarında başvuru tarihinde çalıştığı gözüken işçilerin sayısı ile mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ki çalışan işçilerin sayıları arasında da fark vardır. Bilirkişi beşinci ayda işten çıktığı için 14 işçinin sayıdan düşüldüğünü açıklamış ise de, işçilerin isimlerini raporda göstermemiştir. Dolayısı ile ... 2011 / 5. ay dönem bordrosunda yer alıp sayıya dahil edilmeyen( başvuru tarihinden önce işten çıkma veya başvuru tarihinden sonra işe girme vs. gibi nedenlerle ) işçilerin isimleri ve hangi sebeple sayıya dahil edilmedikleri denetime olanak verecek şekilde raporda gösterilmelidir.

Öte yandan davacı tarafından işyerinde çalıştığı iddia edilen, ... dönem bordrolarında isimleri gözükmeyen yabancı uyruklu kişilerin, işyerinde fiilen çalışıp çalışmadıklarının tespiti için, iş sözleşmeleri, dosyaya getirtilecek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kayıtları, çalışma izin belgeleri ve gerekirse bu konuya ilişkin dinlenilecek tanık beyanları üzerinden bir değerlendirme yapılarak, başvuru tarihinde işyerinde fiilen çalıştıklarının tespit edilmesi halinde çalışan sayısına dahil edilerek sonuca gidilmelidir.

Açıklanan nedenlerle eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.