Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/37910 K.2014/14805

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalı şirkette 01/07/2004-08/04/2009 tarihleri arasında çalıştığını haksız olarak işten çıkarılması neticesinde açtığı işe iade davasının kabul edildiğini beyan ederek kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, işe iade davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın Yargıtayca Onanması üzerine davacının 02/02/2011 tarihli ihtarname ile süresi içinde işe başlatılması talebinde bulunduğunu ihtarnameyi 07/02/2011 tarihinde tebliğ aldıklarını seçimlik haklarını kullanarak davacıyı işe başlatmadıklarını ancak mahkemece hükmedilen tazminatlara dair tüm alacaklarını 07/03/2011 tarihinde davacıya ödediklerini dolayısıyla davanın açıldığı tarihte kıdem ve ihbar tazminatı talep etme hakkı bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının davalı şirkete ait işyerinde hizmet akdiyle çalıştığı, akdin davalı işverence fesih edildiği, işe iade davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemesince davanın kabulü ile davacının işe iadesine dair verilen 09/11/2009 tarihli kararın Yargıtay 9.HD Başkanlığının 27/12/2010 günlü ilamı ile Onanmak suretiyle kesinleştiği davacının 10 günlük yasal süre içerisinde işe başlatılması için gönderdiği noter ihtarnamesinin 07/02/2011 tarihinde davalıya tebliğ edildiği davalı işverenin mahkeme kararı gereğince kararlaştırılan tazminatları 07/03/2011 tarihinde,

kıdem ve ihbar tazminatını 15/03/2011 tarihinde davacının hesabına yatırdığı hususunun ihtilafsız olduğu, ihtilaflı olan hususun işe iade davası sonrasındaki süreç başlamadan önce dava açılmış olması nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatı talep edilmesinin mümkün olup olmadığı ve daha sonra yapılan ödemelerin yargılama giderlerine nasıl etki edeceği konusu olduğu, davalı işyerinin işe başvuru tarihinden itibaren davacıyı işe başlatması için 1 aylık yasal süresinin olduğu, bu sürenin bitimi tarihinin farazi fesih tarihi olduğu,

talep edilen alacak kalemlerinin bu tarihteki emsal ücretler dikkate alınarak hesap yapılması gerektiği, kıdem ve ihbar tazminatı için daha öncesinde dava açılmış olması halinde askıda bir durumun söz konusu olduğu, yani işe iade süreci tamamlanmadığından kıdem ve ihbar tazminatı talep edilmesi için açılan davanın karara bağlanmasının mümkün olmadığı, sürecin tamamlanması gerektiği, ancak dava tarihi itibariyle henüz dava açma hakkı yoktur denilerek reddedilmesinin de mümkün olmadığı, çünkü işe iade sürecinin devam ettirilip ettirilmemesinin davacının tercihine bırakıldığı,

başka bir deyişle işe iade sürecinin davacı tarafından devam ettirilmemesi durumunda kıdem ve ihbar tazminatının tahsili için açılan davaya devam edilmesi gerektiği, mahkememizce kıdem ve ihbar tazminatının tahsili için açılan davada açıklanan nedenlerle sürecin tamamlanmasının beklendiği, davalı işverence işe başlatma için tanınan 1 aylık yasal sürenin sonunda iş güvencesi tazminatlarının ödendiği 07/03/2011 tarihin farazi fesih tarihi olduğu,

artık kıdem tazminatının hesabına esas hizmet süresine 4 aylık boşta geçen sürenin ilavesiyle farazi fesih tarihindeki emsallari dikkate alınarak tespit edilecek farazi ücrete göre kıdem ve ihbar tazminatının hesaplanmasının gerektiği, kıdem tazminatı için davalının ayrıca temerrüde düşürülmesinin gerekmediği, derdest dava nedeniyle iradenin ortaya konulmuş olmasından dolayı farazi fesih tarihinin ihbar tazminatı için de temerrüt tarihi olmasını gerektirdiği, bu durumda ödeme tarihi olan 15/03/2011 tarihine kadar geçen sürede davalının temerrüde düştüğü gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı talebinde bulunmuş olup, yerel mahkemece karar gerekçesinde davacının feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iade talepli dava açtığı, yasal sürecin beklendiği ancak işe iade süreci tamamlanmadan kıdem ve ihbar tazminatı talep edilmesi için açılan davanın karara bağlanmasının mümkün olmadığı, sürecin tamamlanması gerektiği, ancak dava tarihi itibariyle henüz dava açma hakkı yoktur denilerek reddedilmesinin de mümkün olmadığı çünkü işe iade sürecinin devam ettirilip ettirilmemesinin davacının tercihine bırakıldığı, başka bir deyişle işe iade sürecinin davacı tarafından devam ettirilmemesi durumunda kıdem ve ihbar tazminatının tahsili için açılan davaya devam edilmesi gerektiği açıklanarak sürecin tamamlanmasının gerektiği belirtilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının açtığı işe iade davası sonucunda davanın kabul edilerek işe iadesine ilişkin hükmün dairemizce onanarak 27.10.2010 tarihinde kesinleştiği, mahkemece, işe başlatma talebinden önce 30.10.2012 tarihinde eldeki davanın açıldığı, eldeki dava açıldıktan sonra davacının işe başlatma talebiyle işverene 07.02.2011 tarihinde başvurduğu, işverence 07.03.2011 tarihinde işe başlatılmayarak boşta geçen süre ile işe başlatmama tazminatı ile kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiği anlaşılmaktadır.

Dava tarihi itibariyle davacının işe başlatılma için bir başvurusunun bulunmadığı açık olup yerel mahkeme gerekçesinde ise işe iade sürecinden davacının vazgeçmesinin mümkün olduğu yönündeki görüş davacı tarafından temyiz edilmediğine göre, dava tarihi itibariyle açılan bu davada ancak işverence gerçekleştirilen ve geçersizliğine karar verilen ilk fesih tarihindeki kıdem süresine ve ücret seviyesine göre alacakların belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır.

Mahkemece bu esaslar dahilinde hesap raporu alınarak varsa fark alacak taleplerinin gözetilmemesi hatalıdır.