Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2012/4017 K.2014/8633

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı gemiadamının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız nedenle feshedildiğini belirterek, 854 sayılı Deniz İş Kanunu’na göre davacının kıdem ve ihbar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davacının belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmayacağı itirazı yanında, davacının gemide üstü konumundaki gemiadamına etkili eylemde bulunduğunu, feshin haklı nedene dayandığını savunarak davanın reddini talepetmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna itibar edilerek, davalı tanıklarının gerçeği yansıtmadıkları ve davalının yanında çalıştıkları bu nedenle davalı korur mahiyette beyanda bulundukları, en son limanda davacının gemiden indirildiği ve bu şekilde işine son verildiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne hesaplanan kıdem ve ihbar tazminatının tahsiline karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Deniz İş Kanunu’nun 14. maddesinin I. fıkrasının c ve ç bentleri uyarınca gemiadamının süresi belirli olan veya olmayan yahut da sefer üzerine yapılan iş sözleşmesi işveren veya işveren vekili olan kaptan tarafından “işveren veya işveren vekiline karşı, kanuna, hizmet akitlerine sair iş ve çalışma şartlarına, denizcilik kural ve teamüllerine veya ahlak ve adaba aykırı hareket etmesi” nedenleri ile haklı olarak feshedilebilir. Bu durumda gemiadamı kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamaz.

Diğer taraftan gemide kaptan ve zabitler yönetim kadrosunu oluşturur ve tüm personel gemide belirli bir düzen içerisinde yaşar ve çalışırlar. Aralarında hiyerarşik bir düzen vardır. Her gemide teamül ve kuralları gösteren bir iç talimatnamesi vardır. Temelde gözlendiği kadarıyla, gemi iç talimatnamelerinin genel yapısında aynen askeri yapılaşmada olduğu gibi şaşmasına müsaade edilmeyen bir hiyerarşik yapılaşma bulunmaktadır. Gemiadamları arasında tüm detayları belirlenmiş bir hiyerarşi kurulmuştur.

Hangi gemiadamı kimin emir ve talimatlarına uyacaktır, hangi işleri yapmakla ve ne dereceye kadar yapmakla mükelleftir, kimleri kim denetleyecektir, bu hususlar gayet açık bir biçimde düzenlenmiştir.

Dosya içeriğine göre davacının 25.09.2010 tarihinde üstü konumundaki mühendisi ile tartıştığı ve yumrukla vurduğu, savunmasında kendisine küfretmesi üzerine yumrukla vurduğunu kabul ettiği, davacının iş sözleşmesinin bu olay üzerine 01.10.2010 tarihinde “Amir konumunda diğer bir gemi adamına yumruk vurma, gemi düzenini ve huzurunu bozucu davranışta bulunması” nedeni ile 854 sayılı Deniz İş Kanunu’nun 14/I.c ve ç maddeleri uyarınca feshedildiği, tanık beyanlarına göre üstü konumundaki mühendisin de iş sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmaktadır.

Davacının hıyerarşik düzen içinde amiri konumundaki gemiadamına yumrukla vurduğu sabittir. İşveren ve vekiline karşı iş şartlarına, denizcilik kural ve teamüllerine aykırı davranışta bulunmuştur. Davacının davranışı işveren açısından haklı neden teşkil ettiğinden davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmayacağının kabulü ve davanın reddi gerekirken Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulü hatalıdır.

Diğer taraftan Deniz İş Kanunu’nda İş Kanunu’nda açıkça düzenlendiği gibi kıdem tazminatı için bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanacağı öngörülmediğinden, kıdem tazminatı için yasal faiz yürütülmesi gerekir. Mahkemece kıdem tazminatına en yüksek mevduat faizi yürütülmesi de isabetsiz olmuştur.

F) Sonuç: